|
کتاب دوست و مونس انسان است، دوستی که این روزها بهدلیل شیوع ویروس کرونا مهجورتر شده و دسترسی افراد کتابخوان به آن کمتر است؛ هرچند مسئولان با تمهیدات درنظر گرفته شده برای افراد کتابخوان در کتابخانهها تلاش کردند فضای کتابخوانی بهتر شود.
شیوع ویروس کرونا بسیاری از فعالیتهای فردی و اجتماعی را تحتتأثیر قرار داد و با تعطیلی فعالیتهای جمعی در چند ماه ابتدایی شیوع این ویروس و آغاز مجدد و محدود این فعالیتها، فعالیتهای بسیاری از نهادهای اجتماعی شکل متفاوتی به خود گرفت.
از جمله این نهادهای اجتماعی، کتابخانههای عمومی بودند که در چندماه ابتدایی شیوع کرونا تعطیل شدند و پس از آن نیز فعالیتهای فرهنگی خود را در فضای مجازی ادامه دادند و اکنون برای حفظ سلامتی اعضا، با ظرفیت کمتری پذیرای افراد هستند.
با وجود این، کتابخانهها فعالیت خود را با قوت ادامه میدهند تا خللی در روند کتابخوانی و فعالیتهای فرهنگی کتابخانهها پیش نیاید و سازوکارهایی نیز برای استفاده بهتر و راحتتر افراد از امکانات کتابخانهها اندیشیده شده است.
رعایت شیوهنامههای بهداشتی در کتابخانهها برای حفظ سلامتی اعضا
عاطفه زارعی درباره وضعیت کتابخانههای استان همدان در دوران شیوع ویروس کرونا اظهار کرد: با شیوع ویروس کرونا از اسفندماه سال گذشته، بنابر اعلام ستاد مقابله با کرونا، کتابخانههای عمومی مدتی تعطیل شدند و امکان ارائه خدماتی مانند امانت کتاب، استفاده از سالنهای مطالعه و برگزاری برنامههای فرهنگی مانند نشستهای کتابخوانی و برگزاری محافل ادبی و کارگاههای آموزشی فراهم نبود.
به گزارش تسنیم، مدیرکل کتابخانههای عمومی استان همدان افزود: پایان اردیبهشت امسال، کتابخانهها به دستور ستاد مقابله با کرونا و با رعایت شیوهنامههای بهداشتی بازگشایی شدند و تغییراتی در نحوه ارائه خدمات کتابخانهها داده شد، اما دیگر مانند گذشته قفسه کتابخانهها برای انتخاب کتاب، باز نیستند و تردد افراد به مخازن کتاب ممنوع است.
زارعی بیان کرد: اعضای کتابخانهها، کتابهای مورد نظر خود را در سامانه samanpl.ir جستوجو میکنند و با ارائه مشخصات کتاب به کتابدار، آن را تحویل میگیرند و امکان عضویت در کتابخانههای عمومی و تمدید عضویت نیز از طریق همین سامانه وجود دارد. همچنین تدابیری اندیشیده شد تا اعضای کتابخانه که از پایگاههای اطلاعرسانی مانند نورمگز در کتابخانهها استفاده میکردند، اکنون این امکان را در منزل داشته باشند.
وی با بیان اینکه برای حفظ سلامتی اعضا، از ورود افراد بدون ماسک به کتابخانهها جلوگیری میشود، عنوان کرد: ظرفیت سالنهای مطالعه کم شده و از یک میز 4 نفره، تنها یک نفر میتواند استفاده کند و فاصله بین میزها را نیز به 2 متر افزایش دادهایم.
استقبال اعضا از فعالیتهای مجازی کتابخانهها
زارعی با اشاره به اینکه «برای معرفی کتاب از فضای مجازی استفاده شد» گفت: هر کتابخانه با راهاندازی یک شبکه مجازی و پیوستن اعضای کتابخانه به آن، خدمات و برنامههای خود مانند نشستهای کتابخوانی و خوانش و نقد کتاب را در فضای مجازی ادامه میدهند که با استقبال اعضا هم روبهرو شده و این امکان بهوجود آمد که افراد بیشتری بتوانند از این برنامهها استفاده کنند.
وی درباره تأثیر شیوع ویروس کرونا بر فعالیتهای کتابخانهها اظهار کرد: پیش از شیوع این بیماری، کتابخانهها فضای پویایی داشتند و برای اجرای برنامههای جمعی و حضوری، افراد زیادی به کتابخانهها مراجعه میکردند که اکنون چنین امکانی فراهم نیست و انجام فعالیتها در فضای مجازی، از شور و هیجان کتابخانهها کاسته است و هرچند برنامههایی مانند دهمین جشنواره کتابخوانی رضوی در بستر فضای مجازی و بهصورت الکترونیکی برگزار شد اما شور و هیجان حضور در کتابخانه کمتر اتفاق افتاد.
زارعی در اینباره افزود: در بخش کودک و نوجوان کتابخانهها نیز، طبق شیوهنامههای بهداشتی مراجعه کودکان و نوجوانان به کتابخانهها ممنوع است و تنها والدین آنها میتوانند برای دریافت و بازگرداندن کتاب مراجعه کنند و همین موضوع نیز بر فضای شاد و پرجنبوجوش کتابخانهها تأثیر داشته است.
زارعی درباره تجهیز کتابخانههای استان همدان در چندماه اخیر گفت: در این مدت، فعالیتهای عمرانی کتابخانههای عمومی انجام میشدند و حدود 6 پروژه عمرانی درحال انجام است که پیشرفت خوبی داشتهاند و کتابخانه عمومی شهید مظاهری مریانج با 99 درصد پیشرفت ساخت و همچنین کتابخانه شهدای گمنام رزن، در بخش کتابخانه درحال ارائه خدمات هستند و تنها سالنهای سینما و آمفیتئاتر آنها به بهرهبرداری نرسیده که در آینده نزدیک آماده میشوند.
وی در پاسخ به پرسشی درباره تمهیدات کتابخانهها برای ترغیب مردم به کتابخوانی در شرایط کنونی، عنوان کرد: مدت زمان امانت کتاب که پیشتر 2 هفته بود، اکنون یک ماه شده تا اعضا کمتر مجبور باشند به کتابخانهها مراجعه کنند، همچنین کتاب پس از بازگرداندن، در محیطی قرنطینه میشود و پس از مدتی در قفسهها قرار میگیرد. در مدت تعطیلی کتابخانهها، عضویت اعضا بهصورت خودکار تمدید شد و7 هزار و 945 برنامه فرهنگی در 3 ماه تعطیلی کتابخانههای عمومی استان، در فضای مجازی انجام شد.
تسهیل شرایط برای مراجعه افراد به کتابخانهها
یک کتابدار درباره میزان مراجعه افراد به کتابخانهها بیان کرد: کتابخانهها پذیرای اعضا هستند اما ظرفیت سالنهای مطالعه بهدلیل رعایت مسائل بهداشتی کمتر شده و اعضا نیز در شرایط شیوع ویروس کرونا، تمایل چندانی برای حضور در اماکن عمومی ندارند و با وجود رعایت شیوهنامههای بهداشتی و فاصله اجتماعی در کتابخانهها، مراجعات برای امانت کتاب نیز کمتر شده است.
وی درباره آسیب ویروس کرونا به کتابخانهها و کتابخوانی گفت: به نظرم همین که افراد علاقهمند به کتاب و مطالعه در این شرایط و برای حفظ سلامتی خود، کمتر به کتابخانهها و برای امانت و مطالعه کتاب مراجعه میکنند، آسیبی است که از این بیماری متوجه افراد کتابخوان شده است.
وی افزود: سعی میکنیم شرایط را برای حضور و مراجعه افراد به کتابخانهها تسهیل کنیم تا ارتباط اعضا با کتابخانه قطع نشود و به این منظور تعداد روزهای امانت کتاب و تعداد کتابهایی که اعضا میتوانند به امانت ببرند، 2 برابر شده است و همه جریمهها در این ایام بخشیده شدند تا شرایط بهتری برای افراد کتابخوان فراهم شود.
وی همچنین گفت: البته وضعیت مطالعه در جامعه چندان مناسب نیست و فضای مجازی در کاهش میزان مطالعه افراد مؤثر بوده است و از طرف دیگر همین فضای مجازی و آسیبهای آن سبب شده که افراد به کتاب و مطالعه بازگردند
|
