|
منافات بین اقتصاد تعطیل شبانه و توسعه گردشگری
شبهای همدان خاموش بود و این شبها خاموشتر شده است. امسال هم که بهار قرآن و طبیعت در تلاقی است، حتی باورهای اقتصادی در همدان را به سمتی نبردهاند که شبهای رمضان قبل از رسیدن نوروز بهترین زمان برای تکاپوی بازار شبهای عید در شهرها است.
گردشگری شبانه در ماه مبارک رمضان در شهرستانهای گردشگرپذیر استان همدان و حتی در کشور، بنا به گفته شماری از صاحبنظران امر، دارای ظرفیت بینظیر برای توسعه و رونق اشتغال و کسبوکار این منطقه بوده که تحقق آن نیازمند نقشه راه و برنامهریزی اصولی است.
ماه مبارک رمضان فرصت بسیار خوبی برای رونق اقتصاد شب در مناطق گردشگرپذیر، به ویژه استان همدان است تا مسئولان امر برای انجام این مهم تدابیر ویژهای اتخاذ نمایند، زیرا این مهم در توسعه اقتصاد گردشگری و اشتغالزایی این مناطق بسیار تأثیرگذار خواهد بود.
بنا به آمارهای موجود سازمانهای جهانی گردشگری، در زمان حاضر گردشگری شبانه بخش مهمی از اقتصاد شبانه کشورهای مختلف دنیا به شمار میرود و بسیاری از شهرهای جهان با برنامهریزی در حوزه توریسم شبانه و اقتصاد شب، سبب رونق اقتصادی منطقهشان شدهاند و سال به سال در برنامهریزیهای مربوط به این بخش متمرکز شدند.
به عنوان نمونه میتوان به پایتخت انگلستان، شهر لندن در قاره اروپا اشاره کرد که حجم اقتصاد شبانه آن در سال به بیش از ۳۰ میلیارد پوند میرسد و سبک زندگی این شهر اروپایی به سمت شبزندهداری میرود.
به گفته مسئولان گردشگری انگلستان، رستورانها، فروشگاههای مواد غذایی، سالنهای ورزشی، سالنهای آرایش، کتابخانهها و موزهها همه و همه فرصتهای اقتصادی شبهای لندن را رقم میزنند. در ایران نیز چراغ گردشگری شبانه در برخی شهرهای بزرگ تا حدودی اندک روشن شده، اما در شهرهای کوچک به واسطه برخی مشکلات و موانع با استقبال نکردن مردم مواجه هستیم و همین امر سبب شده تا اقتصاد شب در این شهرها از رونق چندانی برخوردار نباشد.
با آغاز ماه مبارک رمضان و اعمال برخی محدودیتها در روز، این فرصت ایجاد میشود که مردم پس از افطار به گشت و گذار در شهرهای گردشگرپذیر همدان بپردازند و در ساعات شب از جاذبههای تاریخی و خرید در استان لذت ببرند.
البته در ماه مبارک رمضان برخی کشورهای مسلمان همچون مالزی، اندونزی و ترکیه سالهاست که اقدام به برگزاری انواع جشنوارههای رمضان میکنند که از زمان افطار آغاز میشود و با پذیرایی از گردشگران با غذاهای ویژه رمضان و به راه انداختن فرصتهای متنوع از جمله بازار خرید و سرگرمی تا هنگام سحر ادامه دارد، اما در کشور ما این اتفاق هنوز روی نداده و تاکنون نتوانستهایم از این فرصت کمنظیر برای رونق اقتصاد و کسبوکار استفاده کنیم.
پرسش اینجاست که با وجود داشتن ظرفیت فراوان برای تحقق گردشگری شبانه در همدان و حتی در کشور، چرا اقدام جدی برای این مهم نمیشود؟ چرا از این فرصتهای متعالی برای توسعه اقتصادی و رونق کسبوکارهای منطقه استفاده نمیشود؟ نهادهای گردشگری و فرمانداران منطقه چرا برای تحقق این مهم برنامهای ندارند؟ چرا صنعت گردشگری در همدان تاکنون بدون نقشه علمی است؟ آیا نمیتوان از دیگر کشورهای مسلمان که در این راه گام برداشتند الگو گرفت؟ استفاده نکردن از ظرفیتهای موجود در هر بخشی از جمله این مورد مهم جای تأمل است که باید هرچه زودتر تدابیری برای آن اتخاذ شود.
تقارن عید باستانی سال جدید با ماه مبارک رمضان برای دومین سال متوالی به اعتقاد کارشناسان فرصتی مناسبی برای نهادهای مربوط استانی و شهرستانی بوده تا برای تحقق گردشگری شبانه در همدان که اقتصاد اصلی آن بر محور گردشگری است، برنامهریزی اصولی بشود.
گردشگری در زمان حاضر در همه جای دنیا ۲۴ ساعته است، ولی در ایران در حوزه صنعت اقتصاد شبانه داریم، اما در صنعت گردشگری باید برای آن فکر اساسی اندیشید. آغاز سال جدید در واقع پیوند عید در عید است؛ عید رمضان و نوروز که باید آن را فال نیک گرفت. اینطور نیست که در این ماه باید خیلی از مناسبتها را تعطیل کرد.
آئینهای رمضان را میشود در قالب یک مجموعه، به طور مثال گردشگری یا در قالب جشنوارههای رمضان و یا جام رمضان یا موسیقی رمضان تعریف کرد و آنها را به سمت شبانه شدن ببریم. لازمه تحقق گردشگری شبانه به ویژه در ماه مبارک رمضان فرهنگسازی است و از این ظرفیت بینظیر باید نهایت استفاده را ببریم. نهادهای اجرایی مسئول از جمله ارشاد اسلامی، میراث فرهنگی، تبلیغات اسلامی میتوانند برای تحقق این مهم با هدف ایجاد نشاطآفرینی کمک کنند.
استفاده برخی از کشورهای اسلامی از این ظرفیت
کشورهای امارات، مالزی، عربستان و ترکیه در زمان حاضر در ماه رمضان بیشترین جشنها و جشنوارهها را دارند و از این ظرفیت بیشترین بهرهبرداری را میبرند. برای تحقق گردشگری شبانه میتوان برنامهریزی مناسب داشت و در استان همدان که یک استان گردشگرپذیر است باید برای تحقق این گردشگری تدابیر ویژهای اندیشید.
نشاط سبب بازآفرینی روح و روان جامعه میشود و هم از نظر جامعهشناختی و روانشناختی تأثیر مثبتی دارد و همچنین در بخش روانشناسی و جامعهشناسی سفر نیز مقوله بسیار مهمی است که مراکز فرهنگی ما به ویژه در شب فعالیت داشته باشند.
گردشگری شبانه امنیت اجتماعی پایداری به وجود میآورد و برآیندها نشان داده شهرهایی که شبها روشن بوده، میزان ناهنجاریها و جرم و جنایت کاهش یافته و ضریب امنیتی بسیار بالایی دارد. توسعه گردشگری شبانه سبب میشود سیمای قشنگی از ایران اسلامی به جهانیان معرفی بشود.
به گفته کارشناسان، برای بسیاری از افراد و خانوارها، گردشگری و فعالیتهای مربوط به آن جز در موارد معدودی، صرفاً در طول روز قابل انجام است و به همین سبب، ساعات شبانگاهی بدون انجام فعالیت خاصی بلااستفاده میباشد.
نکته مهم اینکه بسیاری از فضاهای جاذب گردشگری در همدان قابلیت استفاده در ساعات شبانه را دارند و حتی تفاوت قابل ملاحظهای سیما و منظر شبانه بسیاری از فضاها نسبت به روز، خود به ایجاد جاذبه جدیدی منجر میشود و میتواند برای گردشگران قابل توجه باشد. از این گونه فضاها میتوان به پیادهراههای بوعلی، اکباتان، بلوار ارم، سایت توریستی عباسآباد، گنجنامه، شیر سنگی و.... اشاره کرد.
پویایی اقتصادی
پویایی اقتصاد شهری از طریق افزایش درآمد و ایجاد فرصتهای جدید شغلی برای جامعه محلی از پیامدهای مهم گردشگری شبانه است که به تأکید فعالان این حوزه، اشتغالزا در مناطق مختلف کشور میتوان از این امکان بهره گرفت.
آنان تقویت تجارت محلی و بهبود ساختار اقتصاد منطقهای، فراهم کردن زمینه فعالیتهای مضاعف برای جامعه میزبان، کاهش جرایم و فرصتسازی برای ترویج مباحث دینی و مذهبی از آثار فعالیتهای گردشگری شبانه برشمردند.
استان همدان دارای 1800 اثر شناسایی شده تاریخی و فرهنگی است که از این تعداد حدود یک هزار بنای تاریخی و فرهنگی ثبت ملی شده و میتوان با نورپردازیهای حرفهای در شب از مسافران و گردشگران، به ویژه در ماه مبارک رمضان میزبانی کرد.
نورپردازیهای زیبا، چشماندازهای شبانه زیبا از آسمان و طبیعت، فعالیت شبانه سیستم حمل و نقل شهری و شهربازیها، باشگاههای ورزشی، مراکز خرید، موزهها، سینماها و سالنهای نمایش در استان همدان میتواند در جذب گردشگران و رونق اقتصاد شب تأثیرگذار باشد.
مهمتر اینکه در ماه مبارک رمضان نیز باز بودن درب مساجد، حسینیهها و بقاع متبرکه از افطار تا سحر بر روی عاشقان اهل بیت (ع) میتواند تلفیقی از گردشگری شبانه و مذهبی را ایجاد کند.
نکته دیگر اینکه در ایام ماه مبارک رمضان آژانسهای مسافرتی نیز میتوانند برای رونق بخشیدن به کسبوکار خود اقدام به برپایی تورهای شبانه درونشهری و برونشهری نمایند و علاقهمندان را به دیدن مکانهای تاریخی، مذهبی دعوت کنند. این مهم نیازمند برنامهریزی و نقشه راه گردشگری شبانه است.
نهادهای فرهنگی و مذهبی تدبیر کنند
برخی کنشگران حوزه فرهنگی لازمه تحقق گردشگری شبانه در ماه مبارک رمضان را تهیه نقشه راه اصولی از سوی مسئولان ذیربط میدانند. به عنوان مثال، ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستانها با هماهنگی میراث فرهنگی و گردشگری در این ماه طوری برنامه کنند که انواع جنگ شبانه را اجرایی کنند. از هم اکنون باید برنامههای فرهنگی و دینی با در نظر گرفتن حفظ شأن ماه مبارک رمضان در مناطق گردشگرپذیر همدان تدارک دیده شود که بخشی از آنها را میتوان در شب برگزار کرد.
تقارن ۲ عید رمضان و نوروز در واقع فرصت مناسبی است تا متفاوتترین نوع رویکرد را نسبت به حوزه فرهنگ و هنر و حتی حوزه گردشگری فرهنگی داشته باشیم.
بهترین روشی که میشود برای این مهم برنامهریزی کرد، حوزه فرهنگی و هنری و رسانهها هستند که باید تدبیر کنند. این مهم قابل تأمل است که وزارت میراث فرهنگی دولت چهاردهم باید برای تحقق گردشگری شبانه در کشور نقشه راه اصولی تهیه کند تا من بعد همه دولتهای بعدی از آن الگو بگیرند.
آئینهای ماه مبارک رمضان در همه جای کشور بسیار متنوع بوده که ضروری است آنها را به طرق مختلف به گردشگران داخلی و خارجی شناساند و معرفی کرد. به طور معمول و بر اساس روال گذشته، در ماه مبارک رمضان واحدهای عرضهکننده غذا پس از سحر تا یک ساعت قبل از اذان مغرب اجازه فعالیت ندارند و سینماها نیز از افطار تا سحر میتوانند فعال باشند و دیگر واحدهای صنفی در هر منطقه کشور اگر قصد فعالیت تا سحر را دارند، باید مجوز لازم را از پلیس اماکن منطقه خود اخذ کنند.
در همین ماه مبارک نیز بسیاری از مسافران و گردشگران کشورهای اسلامی به ایران سفر میکنند و این موضوع به گفته کارشناسان گردشگری میتواند در رونق بخشی مضاعف اقتصاد شب تأثیرگذار باشد و لازم است تا دستگاههای مربوطه با برنامهریزی مناسب نسبت به جذب حداکثری آنها اقدام نمایند.
صاحبنظران امر معتقدند خرید از مراکز تجاری همدان در شبها این فرصت را برای مردم شهر و گردشگران به وجود میآورد که بتوانند خریدهای قابل توجهی داشته باشند و در این بخش نیز دارای فرصت جدیدی شود.
به گفته مسئولان حوزه گردشگری، اگر بتوان گردشگری شبانه از اماکن تاریخی و فرهنگی همدان را در طول سال برقرار کرد، به طور قطع با استقبال مخاطبان زیادی روبهرو خواهد شد.
|
