|
همدانپیام- سوگند حاجی شفیعی: در میان آمارهای رسمی و گزارشهای سنگین آسیبهای اجتماعی، یک حقیقت اساسی همواره گم میشود، زن ایرانی، سپر نخست پیشگیری است.
زنی که نامش در پروندهها نیست، در جلسات سیاستگذاری دیده نمیشود، اما اثرش از بسیاری از نهادها بیشتر است. جامعه امروز، اگر از این سپر خاموش خالی شود، با سرعتی هولناک فرو میریزد.
در دل هر خانواده، نخستین نشانههای بحران را زن تشخیص میدهد. تغییری کوچک در رفتار نوجوان، بیحوصلگی مرد خانه، افت ناگهانی انگیزه کودک، یا حتی فاصلهگیری عاطفی میان اعضای خانواده؛ همه اینها زودتر از هر تحلیل اجتماعی در نگاه یک زن دیده میشود.
این حس تشخیص زودهنگام، ساده نیست؛ زنان دقیقترین رادار اجتماعی ایراناند. بخش زیادی از آسیبهای امروز، در فضای مجازی شکل میگیرد؛ جایی که سرعت خطر، چند برابر دنیای واقعی است. اما در همین میدان هم زنان پیشگاماند. مادری که استفاده کودک از موبایل را کنترل میکند، معلمی که سواد رسانهای آموزش میدهد، یا زنی که نوجوان محله را از دوستیهای پرخطر دور میکند؛ همگی در خط مقدم جنگ با آسیبهای نوپدید ایستادهاند.
اینها اقداماتی کوچک نیستند؛ اینها دیوارهای واقعی امنیت اجتماعیاند. آسیبهای خانوادگی نیز اگر مهار نشوند، به سرعت به بحرانهای بزرگتری تبدیل میشوند؛ تقابلهای زناشویی، فشارهای اقتصادی، سوءتفاهمها و سکوتهای طولانی. در چنین بزنگاههایی، بسیاری از زنان نقش میانجیگر خاموش را بازی میکنند؛ گوش میدهند، آرام میکنند، گفتوگو ایجاد میکنند. خیلی از پروندههایی که میتوانستند در دادگاهها باز شوند، با همین مدیریت زنانه هرگز به مرحله انفجار نمیرسند.
اما نقش زنان فقط در خانواده خلاصه نمیشود. آنان در شبکههای غیررسمی محلی، ستونهای واقعی پیشگیریاند؛ از خبر گرفتن از خانوادههای آسیبپذیر تا مراقبت از کودکان کار، از کمکهای بینام و بیصدا به زنان سرپرست خانوار تا حمایت از سالمندان. این شبکههای خودجوش، ریشههای امنیت اجتماعیاند؛ پنهان اما حیاتی.
با این همه، سهم زنان در کاهش آسیبها همچنان در روایت رسمی کمرنگ است. رسانهها معمولا زن را در نقشهای کلیشهای نشان میدهند؛ در حالی که واقعیت بسیار فراتر است. زن نه حاشیه خانواده، که هسته مرکزی ثبات اجتماعی است. هر زن ایرانی، چه کارمند باشد چه خانهدار، چه پرستار، چه دانشجو، بخشی از شبکهای است که جامعه را از فروپاشی حفظ میکند.
در حقیقت امنیت اجتماعی فقط محصول قانون و نهاد نیست؛ از خانهها آغاز میشود و خانهها بر شانه زنانی ایستادهاند که هر روز بدون هیاهو خطر را مهار میکنند.
جامعه اگر بخواهد آیندهای سالمتر داشته باشد، باید نقش این زنان را به رسمیت بشناسد؛ نه در حاشیه، نه در تعریفهای کلیشهای، بلکه در مرکز سیاستگذاری و رسانه. زنانی که هر روز جلوی یک بحران میایستند، شایسته دیدهشدناند.
|
