|
به مناسبت روز ثبت احوال، رئیس اداره ثبت احوال شهرستان تویسرکان به همراه جمعی از کارکنان این اداره با سید مجید شماعی، فرماندار شهرستان تویسرکان دیدار و گفتوگو کردند.
به طور طبیعی در این دیدارها آمارهایی ارائه و مشکلات و تنگناها بیان میشود، چیزی که البته به لحاظ داخلی بودن جلسات به ویژه اگر مشکلی در برخی موضوعات شهرستان (که ویژه برای تویسرکان جمعیت آن مطرح است باشد) در خروجی خبر روابط عمومی صرفاً به برخی نکات و تعاریف به صورت فرمایشی بسنده میشود.
بنابر گزارشهای ارائه شده برای ۸ماهه سال ۱۴۰۴، تعداد ازدواجهای صورت گرفته در این شهرستان ۳۵۲ مورد و میزان طلاقها نیز ۱۵۴ مورد بوده است.
آنچه طبق آمارهای هر ساله ارائه میشود این است که تویسرکان به عنوان چهارمین شهر بزرگ استان همدان، کمترین آمار نرخ جمعیت را به خود اختصاص داده است و به عنوان پیرترین شهرستان استان مطرح بوده است.
بر اساس آخرین آمارهای ارائه شده که در دیدار فرماندار تویسرکان و رئیس ثبت احوال این شهرستان گزارش شد، در ۸ماه امسال تعداد ولادتها ۵۵۶ مورد و تعداد فوتی ۵۳۹ مورد بوده است.
سید مجید شماعی، فرماندار شهرستان تویسرکان، ضمن قدردانی از تلاشهای کارکنان ثبت احوال، نقش این مجموعه را در ثبت دقیق وقایع حیاتی، ارائه خدمات هویتی و برنامهریزیهای کلان بسیار مهم دانست و با تشکر از انجام بهینه امور مربوط به حصر وراثت، بر ضرورت ارتقای کیفیت خدماترسانی و تکریم اربابرجوع تأکید کرد.
بر اساس این دیدار و آمار منفی رشد جمعیت در شهرستان تویسرکان، نگاهی به وضعیت جمعیت در این شهرستان میاندازیم. هرچند در تماسی که با ده پهلوان، رئیس ثبت احوال شهرستان داشتیم، وی آماری از ولادتهای سال گذشته در دست نداشت تا آن را ارائه دهد.
بر اساس آخرین گفتوگویی که خبرنگار همدانپیام خرداد ماه سال جاری با فرماندار این شهرستان داشت، میانگین سالمندی در استان همدان ۱۲.۵ درصد جمعیت کل استان را تشکیل میدهد که در این بین تویسرکان با ۱۶ درصد، پیرترین و کبودراهنگ با ۱۱.۵ درصد، جوانترین شهرستان استان از نظر جمعیت هستند.
اینکه تویسرکان سالمندترین شهرستان استان است در مدت این چند سال زیاد به گوش رسیده است، اما به راستی علاوه بر وضعیت اقتصادی، چه عواملی بر این موضوع تأثیر دارند؟ چه چیزی باعث شده تا چین و چروک پیری بر چهره استان بنشیند و رشد باروری منفی را برای این شهرستان به ارمغان بیاورد؟ مسئولان چه راهکاری برای آن دارند؟
براساس اطلاعات به دست آمده، علاوه بر تویسرکان، شهرستان رزن با ۱۴ درصد جمعیت سالمند، از شهرهای پیر استان همدان معرفی شده است. حال جای پرسش است که اگر این روند ادامه داشته باشد، چه اتفاقی برای این شهرها خواهد افتاد؟ آیا متروک شدن در انتظار است یا برنامههای جمعیتی، فرهنگی و اجتماعی به کمک این شهرها خواهد رسید؟
برنامههای تویسرکان برای برونرفت از چالش جمعیتی کافی نیست
فرماندار تویسرکان در این خصوص با بیان گزارش عملکرد شهرستان در حوزه جوانی جمعیت و سلامت باروری، اعلام کرد: در راستای اجرای برنامههای ارتقاء سلامت و ترویج فرهنگ جوانی جمعیت، اقدامات گستردهای در دوره اخیر به انجام رسیده است.
از جمله مهمترین فعالیتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
آموزش عمومی مردم با هدف افزایش آگاهی درباره سلامت باروری و جوانی جمعیت
آموزش پرسنل بهداشت و درمان برای توانمندسازی در حوزه مشاوره فرزندآوری
ارائه مشاوره فرزندآوری توسط پرسنل مجرب
برپایی غرفه و نمایشگاه با محوریت جوانی جمعیت
برگزاری همایش تخصصی پیرامون موضوع جوانی جمعیت با حضور کارشناسان
برگزاری مسابقات، پویشها و فعالیتهای فرهنگی
برپایی میز خدمت جوانی برای ارائه خدمات و مشاوره مستقیم به مردم
نصب بیلبورد تبلیغاتی با محتوای فرهنگسازی
اجرای دیوارنویسی با پیامهای آموزشی و انگیزشی
توزیع رسانههای آموزشی شامل تراکت، پوستر و جلد کتاب و کتابچه میان گروههای هدف.
آنچه از برایند صحبتهای فرماندار تویسرکان مشخص است، این است که این اقدامات در راستای تحقق سیاستهای کلی جمعیت و ارتقای سلامت عمومی انجام شده و با قوت ادامه دارد.
در هر صورت، هم دولت و هم ملت میدانند که سیاست افزایش جمعیت با این روند اقتصادی و حتی سیاسی نمیتواند به اهداف خود برسد.
با این حال، آنچه مشخص است این است که نیروهای انسانی و میزان رشد جمعیت عمومی در هر منطقه، یکی از اصولیترین موارد در روند دستیابی به توسعه محسوب میشود که به دنبال آن با اختصاص بودجه به نسبت جمعیت آن شهرستان میتوان حرکت شتابان رشد را در مسیر پیشرفت معنا کرد.
رشد جمعیت، ایستایی و رکود منطقه را کاهش میدهد
اگر یک اجتماع بشری در قالب یک شهرستان از ضربآهنگ متناسب و مطلوب در مقوله فرزندآوری، حفظ بافت جمعیتی جوان و فعال و افزایش نیروهای انسانی دچار اختلال و پسرفت شود، بیتردید باید منتظر ایجاد تدریجی رکود، ایستایی و کندی در روند دستیابی به توسعه پایدار در آن اجتماع باشیم.
شهرستان تویسرکان به عنوان شهر جهانی گردو یا همان طلای سبز، یک گنجینه بکر طبیعی و مهد پرورش فرهنگ و ادب ایرانی و اسلامی با برخورداری از قدمت بالای تاریخی و جاذبههای متنوع گردشگری، اکنون سالها است که شاهد خداحافظی فرزندانش با دامنههای سبز الوند بوده و با داشتن قابلیتهای فرهنگی، اجتماعی و اقلیم دلپذیر، ظرفیت زیستن جمعیتی به مراتب افزونتر از جمعیت کنونی را دارد.
واقعیتی انکار ناپذیر که در سالهای نه چندان دور رنگ واقعیت داشته اما آرام آرام رنگ باخته است.
شهرستان تویسرکان با برخورداری از سه شهر تویسرکان، سرکان و فرسفج، 2بخش مرکزی و قلقلرود، هفت دهستان و ۱۰۵ روستا در سالهای آغازین پیروزی انقلاب اسلامی از جمعیتی قریب به ۱۴۰ هزار نفر برخوردار بوده، اما بر اساس سرشماری سال اکنون رو به پیری رفته است.
سیر مهاجر فرستی تویسرکان باید متوقف شود
آمار تلخ کاهش جمعیت تویسرکان گرچه طعم ناگوار آن روح انسان را آزار میدهد، اما این دغدغه ذهنی باید به تدابیری هدفمند، هوشمندانه و کارشناسانه برای جلوگیری از افزایش سیر مهاجر فرستی این شهرستان تبدیل شود.
نرخ رشد جمعیت شهرستان تویسرکان نسبت به استان همدان مطلوب نیست که نشان از استمرار پدیده مهاجر فرستی در این شهرستان دارد.
بر کسی پوشیده نیست که آمار بالا نرخ بیکاری و کمبود فرصتهای شغلی از نخستین عوامل ایجاد پدیده مهاجر فرستی در شهرستان تویسرکان است که این شاخص نیز معلول عواملی همچون قرار گرفتن این شهرستان در یک موقعیت جغرافیایی خاص و عدم برخورداری از راههای ارتباطی مناسب و پرتردد است.
راهکار حل مشکلات چیست؟
موضوعی که گفته میشود میتوانست با قرار گرفتن تویسرکان در مسیر راهآهن غرب کشور و بزرگراه کربلا به راحتی باز شود، اما هرگز این اتفاق نیفتاد و تنها ایستگاه راهآهن تویسرکان در روستای بابا کمال در فاصله ۶۰ کیومتری شهر تویسرکان مصوب شد.
پایین بودن سطح خدماتدهی و امکانات رفاهی در برخی حوزههای اجتماعی، اقتصادی و درمانی در تویسرکان به عنوان 4مین شهرستان بزرگ استان در بین ۱۰ شهرستان نیز میتواند از دلایل استمرار پدیده مهاجر فرستی در این شهرستان باشد و این در حالی است که نمیتوان با دیدگاه آسیبشناسی به این واقعیت نگاه نکرد؛ چرا که طبیعی است که بسیاری از خانوادهها برای دستیابی به موقعیت اقتصادی، اجتماعی و پیشرفت بهتر ناچار به مهاجرت به شهرهای بزرگ کشور و بیشتر تهران میکنند و یا به حاشیهنشینی در این گونه شهرها روی میآورند. در حالی که اگر در دست بررسی کنیم به دلیل دوری از محل سکونت خود و نیز فاصله گرفتن از فرهنگ و منش شهرستانشان در پایتخت، بسیاری از این افراد به اهداف مطلوب خود نمیرسند و به دلایل عمومی اقتصادی قادر به بازگشت به شهر محل زندگی اصلی خود نیستند.
صنعت تویسرکان تقویت شود
تویسرکان که در گذشته به عنوان شهر کشاورزی با محصول گردو شهره جهانی داشت و مردم از این طریق و از مشتقات گردو در صنایع چوب و مبل و منبت درآمدی حاصل میکردند، در سالهای اخیر با توجه به کاهش شدید منابع آبهای زیرزمینی و نبود بازدهی مناسب در حوزه کشاورزی، درآمد خود را از دست داده و با توجه به مدیریتهای غیرکارشناسانه برای چارهاندیشی و تغییر رویکرد درآمدزایی، آنچنان که باید به سمت صنعتی شدن پیش نرفته و سهم این شهرستان از تولیدات و اشتغالزایی صنعتی در استان همدان و کشور بسیار ناچیز است.
این مورد نیز باید اضافه کرد که تفکیک اراضی کشاورزی و کمبود شدید منابع آب در روستاها موجب تفکیک زمینهای زراعی شده و آنها را از حالت یکپارچگی خارج کرده و روستانشینی که زندگی آنها بر محور کشاورزی میچرخد به دلیل رکود در این بخش مجبور به مهاجرت به شهرها شدهاند.
تویسرکان بهرهای از تاریخ و طبیعت خود نبرده است
تویسرکان با برخورداری از ۱۹۶ اثر تاریخی، فرهنگی و جاذبه گردشگری و طبیعتی بکر و اقلیمی دلپذیر، یکی از بزرگترین قطبهای گردشگری استان همدان و غرب کشور به حساب میآید و گردو به عنوان طلای زرین آن از شهرتی جهانی برخوردار است، اما تاکنون هرگز بهرهوری حداکثری از این ظرفیتها ایجاد نشده و اشتغالزایی پایین در این حوزهها منجر به بهبود قابل توجه فضای کسب و کار در سطح گسترده نشده است.
اکنون، گرچه زمان زیادی از دست رفته، اما باید زنگ هشدار کاهش فزاینده جمعیت شهرستان تویسرکان را شنید و از فاجعه افت شدید و غیر قابل کنترل جمعیت این شهرستان جلوگیری و تقابل کارشناسانه و هدفمند با پدیده مهاجر فرستی این شهرستان را با بهرهگیری از تمامی ظرفیتها و توانمندیهای اجرایی و مدیریتی دنبال کرد.
ضرورتی که کلید آغاز مراحل اجرایی آن تاکنون با افتتاح سد سرابی، تبدیل راههای فرعی شهرستان به راههای شریانی، تلاش در راستای بهبود حوزه بهداشت و درمان و تجهیز تنها بیمارستان شهرستان، چهار بانده کردن راههای ارتباطی تویسرکان، فعال کردن طرح ساخت بیمارستان جدید شهرستان و تلاش برای شناسایی و جذب سرمایهگذاران حوزه صنعت از سوی مسئولان ارشد شهرستان زده شده و دنبال میشود.
|
