|
امسال 29 مهرماه روز ملی صادرات ایران تقریباً در سکوت خبری گذشت. مقوله صادرات دارای ابعاد مختلف و گستردهای است و هرگز صرف آمار و ارقام کم و بیش و رشد مثبت و منفی بیلانهای صادراتی موید مفید یا غیرمفید بودن برنامهریزیهای صادراتی برای یک کشور نخواهد بود.
یک تعریف ساده و عامهپسند برای مقوله صادرات این است که، اگر هر کالا و تولید مازاد بر مصرف داخلی کشور به بازارهای جهانی صادر شود و در قبال آن ارز و یا کالاهای مورد نیاز وارد کشور گردد، نام صادرات به خود میگیرد.
جمهوری اسلامی در شرایط کنونی و به وجود تحریمهای اقتصادی که آمریکا و همپیمانان او گریبانگیر کشورمان ساختهاند، به خوبی توانسته است در بازارهای جهانی جایگاه رو به رشدی برای خویش ایجاد کند اما مردم فقط اعداد و رقمهای صادرات و واردات و نوسانهای آن را میشنوند، در حالی که همیشه هم رشد صادراتی به مصلحت یک ملت و یک کشور نخواهد بود، کما اینکه پارهای محصول و تولیداتی هم هستند که ممکن است در کشور اتفاق بیفتد و فقط میتواند بازار و مصرف خارجی داشته باشد و قطعاً چنانچه چنین مقولههای صادراتی سودی برای کشور صادرکننده نداشته باشد هرگز تولید نمیشود و به جایی هم برنخواهد خورد.
در واقع هر دولت و کشوری که شاکله اقتصادی خود را در زمین سفت تولید و صادرات پیریزی نمایند، کلید پیشرفت و استقلال همه جانبه کشور را به دست گرفته است.
همچنین در یک مفهوم ساده، هر کالا و مواد اولیهای که از کشور قابل خروج و فروش در بازارهای جهانی باشد نام صادرات به خود میگیرد، ولیکن در دنیای شلوغ امروز که متمایل به ضرب و زور میباشد، کمتر دولت و ملت باهوشی ذخایر ملی خویش را به صورت خام و صرفاً برای ارزآوری و به هر قیمتی به اسم صادرات در معرض فروش میگذارد، چرا که اگر هر بده بستان و صادراتی بدون ارزش افزوده صورت پذیرد در واقع معامله یکسره است و چوب حراج خورده است و چه بسا زیانهایی نیز در عرصههای بازار داخلی متوجه مردم و صاحبان کسب و کار بنماید.
اصولاً امروزه کشوری در عرصه های بازار صادرات و ورود به بازارهای خارجی موفق است که هر گونه کالای خام خود را از لیست فروشهای خارجی حذف کند. صادرات موفق یعنی فروش کالاهای فراوری شده و دارای ارزش افزوده در مقابل واردات مواد اولیه غیرفراوری شده با قابلیت ایجاد اشتغال و داخل کشور.
اگر چه نفت در شرایط روز جهان کالای استثنایی است و ممکن است فراوری و تولید مشتقات نفتی با هدف صادرات آن با امکانات موجود چندان هم برای کشور مقرون به صرفه نباشد اما متأسفانه در حال حاضر بسیاری کالاهای ایرانی به خصوص محصولات کشاورزی و دام بدون فراوری و ایجاد ارزش افزوده از کشورمان خارج میشود که در واقع هدر دادن منابع و سرمایههای ملی است.
بگذریم از اینکه از گذشته ها تا کنون برخی از محصولات کشاورزی به صادرات اختصاص داده میشود که وجود آن برای مصارف داخلی اولاتر از صادرات میباشد، چرا که چنین صادراتی فقط موجب به وجود آمدن کمبودهای داخلی و افزایش بدون ضابطه قیمتها شده و رنج و آزار مردم و قشرهای کم درآمد را به دنبال دارد.
چه خوب است اگر قرار باشد کالایی از کشور به خارج صادر گردد، به صورت کاملاً فراوری شده و پس از تحصیل تمام مشتقات مربوط به آن باشد و در ضمن یک دوره کامل زنجیروار از مرحله برداشت محصول تا فراوری و صادرات باعث ایجاد بازار کار و اشتغال از نیروهای ساده تا فارغالتحصیلان مهندسی و کارشناسی بشود و دست آخر به بستهبندی و حمل و نقل و مرحله خروج از کشور و ورود به بازارهای جهانی برسد.
چنین فرایندی را میتوان به عنوان صادرات خوب و موفق قبول داشته و به افتخار کرد.
در این مقوله از گذشتههای دور و تا برخی از زمانهها یکی نمونه کامل صادرات مولد کشورمان، کالاهای ارزشمندی به نام فرش دستباف ایرانی که تمام مراحل تولید آن از صفر تا صد توسط هنرمندان چیرهدست و صنعتگران کارکشته هموطن انجام میشود و صرفاً برای مصرف در بازارهای خارجی در پروسه صادرات قرار میگیرد.
|
