|
با توجه به اینکه رد پای پوشش لباسهای سنتی و محلی که در بیشتر شهرها و یا حتی در برخی از کشورها مانند گرجستان و افغانستان دیده میشود و سبب هویت بخشی به تاریخ محلی هر منطقه است آنطور که باید و شاید در همدان مشهود نیست. تنوع رنگ و تطبیق این رنگها و طرحها با طبیعت و عناصر طبیعت استانها ارتباط مستقیمی دارد اما در همدان این طرح ها و رنگ ها با اغلب شهرهای ایران مشابه است.
یکی از مواردی که میتواند فرهنگ هر قومی را به خوبی نشان بدهد طرز لباس پوشیدن و نوع پوشاک آن منطقه است. خوشبختانه در کشور ما هم تنوع پوشاک به وضوح دیده میشود و هم خیلی از روستاها را میتوان پیدا کرد که مردمش لباسهای محلی زیبایشان را به تن میکنند.
همدان از استانهای غربی ایران محصور در میان استانهای مرکزی، لرستان، کرمانشاه، کردستان، زنجان و قزوین است. اگرچه اکثر مردم همدان فارسی زبان و از قوم فارس هستند، به دلیل این موقعیت مکانی در میان چندین استان ترک، کرد و لرنشین، اقوام مختلفی اعم از ترکها، کردها، لکها و لرها در اینجا همزیستی دارند.
فاطمه والامقام متولد سال 48 در همدان است. فارغ التحصیل کارشناسی ارشد رشته طراحی دوخت و پارچه است و اکنون به عنوان مدرس در برخی از دانشگاهها از جمله دانشگاه علمی و کاربردی در همدان تدریس میکندو چندین مرتبه در استان به عنوان سر گروه و دبیر جشنواره "مد و لباس" رشته پوشاک در استان انتخاب شده است، به گفته خودش نزدیک به 30 سال است که در این زمینه طراحی و دوختهای سنتی فعالیت دارد. او خوشذوق و خوشصحبت است و شادابی و تازگی ناشی از علاقه او به کارش، در کلامش هم پیداست.
پیشنهادی برای ترویج بیشتر این نوع لباسها در بین نسل جدید سال دارید؟
لباس برای هر فردی یک نیاز است و اگر دقت کرده باشید جوانان امروزی بر اساس نیازهای خاص خودشان لباسی را انتخاب میکنند و بیشتر لباسی را انتخاب میکنند که براساس مد روز است.به عنوان مثال؛ در نوع پوشش لباسهای قدیمی به استفاده از سرپوشهای گرم در زمستان، تأکید شده است در حالی که جوانان امروزی، به دلیل مد روز به لباسهایی روی میآورند که حتی ممکن است با سایر لباسهایشان تناسبی نداشته باشد اما صرفاً چون مد روز است همه به سمت آن لباسها روی میآورند، به همین دلیل لازم است روشهای را در اختیار این افراد قراردهیم که به سمت لباسهای سنتی که از زیبایی خاصی برخوردار است، پیش روند.
متأُسفانه واردات لباسهایی با طراحیهای اروپایی و غربی برای کودکان در کشور آنقدر گسترده است که دیگر کسی رغبت و تمایلی به فعالیت در زمینه دوختهای سنتی ندارد.
آیا در کارهایتان از طرحهای آماده استفاده میکنید؟
من از طرحهای آماده بیشتر برای لباسهای شخصی استفاده میکنم اما اگر برای یک گروه و یا ارگان خاصی باشد به ویژه برای ارگانی هدف آن ترویج لباسهای سنتی باشد سعی میکنم نشانی از سنتها در لباسهای قدیمی و سنتی طراحی کنم و همیشه در مهمانیها استفاده از لباسهای خاص سنتی و ایرانی را تبلیغ کردهام.
با وجود همه ظرفیتی که در فرهنگ و آداب و رسوم ما وجود دارد، در مد و لباس جایگاه خود را پیدا نکرده است. فکر میکنید دلیلش چیست؟
طراحی لباس سنتی در همدان بسیار غریب است و کسی لباسهای سنتی مخصوص شهر همدان را نمیشناسد، چند سالی میشود که با تبلیغ های فراوان، این رشتهها اندکی در اذهان عمومی مردم همدان جای خود را باز کرده است.در حالی که میتوان طرحهای لباسهای سنتی استان را بومیسازی کرده و به وسیله آنها برای طراحی لباسهای جدید ایدهپردازی شود.
چه زیرشاخههایی در رشته دوختهای سنتی وجود دارد؟
علاوه بر سوزن دوزیها، یکسری صنایع دستی جدید است که با سوزن دوزیها تلفیق شده است با توجه به اینکه در گذشته بیشتر مردم سعی داشتند هنر آراستگی را در لباسهای خود به کار ببرند در حالی که لباسهای امروزی آراستگی آن چنانی ندارند اما به طور کلی میتوان به نازک دوزی، ضخیم دوزی، دوختهای سنتی، و نوارهای تزئینی دستی به عنوان زیرشاخههای دوختهای سنتی اشاره کرد.
چطور فرهنگ سنتی که از آن حرف میزنید را به فضایی امروزی گره زدهاید؟ تلفیق این دو چطور ممکن است؟
زمانی که فرم و الگو اصلی لباس را امروزی برش میدهیم بهتر است از پارچههای سنتی و یا دوختهای سنتی استفاده شود از طرفی دیگر در اغلب طراحیها نمیشود عین همان نقش سنتی را در لباس امروزی مانند مانتو استفاده کرد. نقوش نیاز به تغییر دارد تا در لباس بنشیند. یا اصطلاحا به خورد آن برود و از لباس بیرون نزند اما تنها نکتهای که وجود دارد این است تولید کنندهها ریسک پذیر نیستندو بیشتر مواقع از اینکه لباسهای سنتی که تولید میکنند مورد استقبال مردم قرار نگیرد ترس دارند و این احتمال را میدهند که ممکن است در اخر با به فروش نرسیدن لباسها ضرر کنند اما در نهایت آن چیزی که اهمیت دارد این است که طراح باید از نقشها برای جامعه مخاطبش بهترین استفاده را بکند.
ونکتهای که باید به آن توجه کرد این است که باید بیشتر از کلمه آراستگی برای نوع پوشش جوانان استفاده شود که با به نمایش گذاشتن و ترویج لباسهای سنتی میتوان کاری کرد که جوانان گرایش بیشتری به پوششهای اصیل ایرانی پیدا کنند.
وضعیت یادگیری این دوختهای سنتی چگونه است؟
آیا نسلی است که این دوختهای سنتی را ادامه دهد؟
خوشبختانه در کشور ایران برخلاف سایر کشورهای دیگر انواع مختلفی از دوختهای سنتی وجود دارد اما آنطور که باید و شاید در شهرهای تاریخی ایران خبری از پوشش لباسهای محلی نیست درحالی که در کشوری مانند گرجستان دوخت سنتی کَچه همچنان در لباسها دیده میشود و مردمان این کشور از این نوع لباس سنتی استقبال میکنند.
بنابراین لازم است در استانی مانند همدان که به عنوان پایتخت تاریخ و تمدن معرفی شده است همه نهادها و ارگانهای استانی به بهبود شرایط مد و لباس کمک کنند، به عنوان مثال در تولید لباسهای فرم کارمندان ادارات و سازمانها میتوان از طراحیهای اسلامی سنتی الهام گرفت و لباسهایی مناسب با نیازهای روز جامعه و مطابق با معیارهای اسلامی ایرانی طراحی و تولید کرد.
|
