|
صنایع تبدیلی کشاورزی اغلب در مناطقی رشد و گسترش دارند که اقتصاد آنها مبتنی بر کشاورزی است. جغرافیای استان همدان که در حاشیه رشته کوه زاگرس است، مزیتهای کشاورزی خاصی برای این استان فراهم کرده است. همدان جزو استانهای سردسیر و بادخیز کشور محسوب میشود و ناهمواریهای آن باعث بوجود آمدن روانآبهای فراوان در نقاط مختلف این استان شده است. همه این عوامل سبب شده تا این استان بستری برای کشت انواع محصولات کشاورزی مثل: سیب زمینی، سیر، گردو و خیار، گیاهان دارویی و غیره باشد که این موارد را می توان در بخش صنایع تبدیلی مورد استفاده قرار داد. همچنین صنایع تبدیلی عاملی مؤثر در راستای افزایش درآمد و ارتقای سطح زندگی کشاورزان است که برای ایجاد آنها به سرمایهگذاری زیادی نیاز نیست. از جمله صنایع تبدیلیای که میتوان در روستاها ایجاد کرد: صنایع ترشیجات و شوریجات، صنایع لبنیاتسازی، کارخانه آبمیوهگیری، تهیه رب گوجهفرنگی و تهیه خشکبار و غیره است.
در حال حاضر د ر صنایع تبدیلی استان ۸۸۰۰ نفراشتغال دارند، و این مجموعه ها توان جذب ۴.۵ هزار تن محصول خام کشاورزی را در استان دارند و فعال هستند. همچنین صنایع تبدیلی یکی از مزیتهای نسبی استان می باشد که میتوان از طریق آن به اشتغال زایی، ارزآوری و رشد اقتصادی در استان پرداخت.
به عنوان مثال در شهرستان بهار کشت سیب زمینی رواج دارد و بنابر گفته کارشناسان حوزه کشاورزی از سیبزمینی میتوان چندین نوع محصول مثل: نشاسته، پوره سیبزمینی، انواع چیپس، خلال سیب زمینی و... تولید کرد که اگر بتوانیم به آن دست یابیم ۱۵۰ تا ۲۰۰ درصد ارزش افزوده ایجاد میکند، که به معنای تولید ثروت، اشتغال پایدار و در نهایت کمک به رشد اقتصادی در جامعهای است که تشنه توسعه بدون وابستگی به نفت و مواد خام طبیعی است.
با وجود شرایط مناسب در همدان برای توسعه صنایع تبدیلی و مطلع بودن مسئولین امر از این موضوع، 442 واحد صنایع تبدیلی و غذایی دارای پروانه هستند که از بین آنها شاید کمتر از تعداد انگشتان دست به صورت گسترده و تعدد کارگران بالا کار میکنند. شاید دلیل آن این باشد که صنایع تبدیلی به تازگی به اولویت استان تبدیل شده و تا پیش از آن برنامه مدونی برای توسعه این بخش وجود نداشته و یا کمرنگ بوده است.
اکنون با وجود شرایط بد، منابع آبی در استان و کشاورزی گسترده به نظر میرسد که حمایت بیشتری در این حوزه باید صورت بگیرد اما تولیدکنندگان این بخش همچنان درباره وجود موانع پیش پای خود صحبت میکنند. بهطوری که علی مرتضی حمزه لویی که در شهرک صنعتی سامن تولیدی شوریجات و ترشیجات دارد و اغلب مواد اولیه تولیدات خود را از داخل استان تهیه می کند و پس از فرآوری و بسته بندی کردن آنها در مجموعه خود به شهرهایی چون اهواز و کرمانشاه به فروش میرساند، میگوید: به دلیل تورم نیاز به سرمایه در گردش بالایی داریم و برای بستهبندی محصولات اقلامی مثل شیشه، کارتن، پلاستیک و حلب افزایش قیمت زیادی داشتند و نیازمند تسهیلات است.
او می گوید در اکثر فصول سال 17 الی 18 نیرو دارد اما در تابستان ها بهدلیل حجم بالای کار تا حدود 30 نفر نیرو استخدام میکند.
ترکمن، یکی دیگر از تولیدکنندگان در زمینه ترشیجات، شوریجات و مربا با 80 نفر نیروی کار از دارا بودن صنایع تبدیلی در درون مجموعه و بستهبندی و فروش آنها در تهران و شهرهای شمالی میگوید. در انتها او از همراهی نکردن شرکت شهرک های صنعتی استان در این زمینه گلایه داشت و از آنها تقاضای همکاری و همراهی بیشتر داشت.
شاهرخی، یکی دیگر از تولیدکنندگان شوریجات و ترشیجات در ناحیه صنعتی سامن می گوید: که محصولات کشاورزی خود را از استان های همدان، کردستان و ایلام تهیه میکند و دلیل این امر را کیفیت خوب محصولات آنها دانست و در ادامه از گفتوگو از مشکلات خود صحبت کرده و گفت: کمبود سرمایه در گردش، باعث شده تا در زمینه تولید کمی با مشکل مواجه شویم.
او همچنین از اداره مالیات برای دریافت مالیات بر ارزش افزوده گلایه داشت و گفت: اگر این مسائل مرتفع شود برای خرید دستگاههای جدید و به کارگیری نیروی بیشتر اقدام خواهد کرد.
گفتنی است طبق سند آمایش سرزمین، سراسر استان مستعد ایجاد صنایع تبدیلی برای توسعه استان است و حتی میتوان از این امر برای توسعه روستایی نیز بهره برد و به حل مسئله بیکاری در آنها پرداخت. صنایع تبدیلی در استان همدان اغلب در 3 شهرستان استان یعنی ملایر، بهار و همدان مستقر است.
انتظار میرود این صنعت فراموش شده که میتواند ثمرات بسیاری برای استان داشته باشد با سرمایه گذاری، همکاری بانک ها در اعطای تسهیلات و حمایت های مسئولین اقتصادی استان به رشد و توسعه استان منجر شود.
|