|
احمد بهاآبادي، مدير پيشين پروژه طرح جامع شهر همدان است که بهمدت حدود 2 سال همدان را مطالعه کرد و پس از پايان يافتن مطالعات بخشهاي اصلي طرح جامع شهر همدان، از سمت خود استعفا کرد. وي يکي از مطرحترين مهندسان طرح جامع شهري در کشور است که پس از مطالعه شهر همدان بههمراه تيم مطالعاتي خود و مشورتگيري از مديران و کارشناسان استان، به اين جمعبندي رسيد که این شهر از 5 هزار و 700 هکتار به 7 هزار و 200 هکتار اضافه شود. وي در گفتوگوي تفصيلي که سال گذشته با همدانپيام داشت، دليل بزرگتر کردن شهر همدان را يکي از نيازهاي شهر عنوان کرد تا از کمبود زمين، گراني مسکن، حفظ بافتهاي تاريخي، حفظ کالبد و ديد و منظر شهري در مناطق مختلف و معضلات اجتماعي جلوگيري شود.
اما با اينحال اکنون برخي مسئولان دليل گرانی بيرويه مسکن را کمبود زمين در شهر مطرح ميکنند و برخيها با حمايت تعدادي از مديران استان در تلاشند تا در مطالعات طرح جامع نفوذ کنند و مهندس طرح جامع را تحت فشار بگذارند تا از تصويب طرح محدوديت در طبقات بافت تاريخي در مرکز شهر جلوگيري کنند. علاوه بر اينکه کارشناسان شهرسازي با ارائه دلايل مختلف بر اين عقيده هستند که در بافت مرکزي همدان نبايد افزايش جمعيت صورت بگيرد، مهندس پيشين طرح جامع هم به نکتهاي اشاره کرد که تاکنون کسي به آن اشاره نکرده بود.
بهاآبادي در گفتوگوي تلفني به خبرنگار همدانپيام گفت: «اگر ميخواهند در بافت تاريخي افزايش طبقه داشته باشند، چرا در مطالعات طرح جامع همدان هزار و 500 هکتار به محدوده شهر اضافه کرديم؟ ما شهر را بزرگتر کرديم که جمعيت را در آن جا بدهيم تا افزايش تراکم در برخي نقاط ازجمله بافت مرکزي ایجاد نشود؛ بنابراين يکي از اين اتفاقها بايد رخ بدهد، يا افزايش محدوده شهر يا افزايش تراکم در رينگ مرکزي.»
بهاآبادي در گفتوگوي خود ابتدا به نحوه ساختوساز در بافت تاريخي 168 شهر کشور اشاره کرد و گفت: وقتي از افزايش طبقه (افزايش تراکم) در محدودهاي از جغرافياي شهر صحبت ميکنيم يعني ميخواهيم به آن محدوده جمعيت اضافه کنيم. پس ابتدا بايد حساب کنيم که با افزايش مقدار مشخص طبقات، چند واحد مسکوني به آن اضافه ميشود و اگر ميانگين متراژ طبقات را صد متر حساب کنيم و جمعيت ساکن در آن را 3 نفر درنظر بگيريم، جمع افرادي که به آن محدوده اضافه ميکنيم، ميشود جمعيتي که به مدرسه، زمين بازي، مراکز بهداشتي درماني، فضاي سبز و پارک، خيابان و ... نياز دارند، که بايد ببينيم با افزايش اين تعداد طبقه، آيا زمين کافي وجود دارد که براي اين خدمات درنظر بگيريم يا خير؟
وي ادامه داد: اگر براي هر خانواده هم فقط يک خودرو درنظر بگيريم اينها را به ترافيک منطقه اضافه کردهايم چون نه عرض خيابانها را زياد کردهايم و نه ارتباط اين خيابانها را با خيابانهاي ديگر بهبود دادهايم بنابراين اين آغاز معضلات اجتماعي است.
مهندس پيشين طرح جامع افزود: پس اگر بخواهند در هر جايي تراکم اضافه کنند ابتدا بايد ببينند براي افزايش ساير خدمات ظرفيتي وجود دارد يا خير؟ چون معضلات بزرگ در ابتدا با مشکلات کوچک آغاز ميشوند تا اينکه پس از 12-10 سال، عملا شهر از کنترل خارج ميشود و مديريت آينده شهري نميتواند معضلات را کنترل کند و پس از اين مدت افسوس ميخوريم. بنابراين ابتدا بايد مطالعه شود که آيا ظرفيت لازم براي افزايش تراکم در منطقه هست يا خير؟
وي به نکتهاي ديگري درباره افزايش تراکم اشاره کرد و گفت: فرض بگيريم که زمين کافي براي ايجاد زيرساختهاي لازم در اين محدوده وجود دارد و ميتوان جمعيت موردنظر را در آن جا داد و هيچگونه مشکلي از اين لحاظ وجود ندارد اما عامل ديگري هم بهنام سيما و منظر شهري، موضوع بسيار مهمي است که تعيين ميکند طبقه بايد کجا اضافه شود.
بهاآبادي ادامه داد: پس بهجز ظرفيت محدوده بايد ببينيم با اضافه کردن طبقه آيا جلوي ديد و منظر جايي را ميگيريم يا خير؟ اگر ميگيريم که اين مشکل ديگری است که به شهر اضافه کردهايم.
وي به نکته ديگري در اينباره اشاره و بيان کرد: حالا فرض بگيريم در مطالعات انجامشده هيچيک از اين مشکلها وجود ندارد اما پرسش بعدي اين است که اين جمعيت را از کجا ميخواهيم به اين منطقه بياوريم؟ طبقات و زيرساختها را ميسازيم که چکارش کنيم؟ و اگر اين را پيشبيني نکرده باشيم سرمايههاي شهر را به باد دادهايم. ساختماني که کسي نباشد از آن استفاده کند به چه دردي ميخورد؟ و اين آغاز بحث اصلي است.
بهاآبادي با اشاره به مطالعات همدان و افزايش هزار و 500 متري محدوده شهر در طرح جامع، گفت: ما در مطالعات همدان به اين نتيجه رسيديم که جمعيت در شهر جا نميشوند؛ بنابراين حدود هزار و 300 هکتار به محدوده شهر اضافه کرديم. اما اکنون که قصد دارند تراکم را در رينگ مرکزي شهر اضافه کنند و جمعيتي که به مسکن نياز دارند را در اين طبقات جا بدهند بايد بپرسيم هزار و 500 هکتار را چرا به محدوده شهر اضافه کردهايم؟
وي ادامه داد: ما توسعه همدان را در محدوده شهر ديديم که جمعيت در آنجا ساکن شوند و اگر در بافت مرکزي هم به تراکم اضافه کنيم که اين 2 مصوبه با هم در تناقض هستند؛ بنابراين يا افزايش محدوده شهر و يا افزايش تراکم در بافت مرکزي بايد صورت بگيرد.
بهاآبادي در پايان سخنانش گفت: تصميمگيري براي شهر يعني برنامهريزي همهجانبه و يکپارچه بهنام طرح جامع و اگر در مطالعات طرح جامع به اين نتيجه رسيدهاند که هم محدوده شهر اضافه شود و هم تراکم در بافت تاريخي افزايش يابد که بايد انجام شود اما اگر با فشار مديريتي و رانتي انجام شود، خلاف مديريت شهري است.
|
