|
اقتصاد ایران اگرچه سهم کمتر از یک درصدی از اقتصاد دنیا دارد، اما بیتأثیر از تحولات جهانی نیست.
در همان روزهای نخست انتشار اخبار شروع واکسیناسیون کرونا، تأثیرات مثبت آن را در اقتصاد جهان میتوان دید. افزایش تقاضای جهانی نفت و رشد دیگر بازارهای مالی.
براساس جدیدترین پیشبینیها، بازگشت اقتصاد جهان از وضعیت فعلی ناشی از ویروس کرونا به حالت عادی و یا رشد نسبت به قبل تندتر از میزان انتظار است که بخشی از آن به نحوه عرضه و عملکرد واکسنهای موفق بستگی دارد.
سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی (مستقر در پاریس، پیشبینیهایش برای رشد تولید ناخالص داخلی جهان را در سال جاری به 5/5 درصد و سال آینده (۲۰۲۲) به ۴ درصد افزایش داد، در حالی که این ارقام در ماه دسامبر به ترتیب 2/4 درصد و 7/3 درصد پیشبینی شده بود.
اگرچه اقتصاد ایران پیش از این همهگیری به دلیل عوامل خارجی و داخلی حال و روز خوشی را تجربه نمیکرد و این همهگیری مزید بر علت شد تا کمر اقتصاد ایران را درهم بشکند، اما حقایقی هست که نمیتوان از آنها چشم پوشید و با خوشبینی از دوران طلایی پساکرونا سخن بگوییم.
- تورم 2رقمی در تمامی سالهای پس از انقلاب به جز سالهای معدودی.
- حجم نقدینگی در اقتصاد ایران در 40 ساله گذشته هر۱۰ سال تقریباً ۱۰ برابر شده است و این فارغ از این است که چه شخصی و از چه جریانی رئیسجمهور بوده باشد.
- در ۳ سال گذشته ۲۰درصد از حجم اقتصاد کم و به تبع آن قدرت خرید مردم هم ۲۰درصد کاسته شده یعنی یکپنجم از سفره مردم آب رفته است.
اما آیا با اتمام فرایند واکسیناسیون گشایش اقتصادی رخ میدهد؟
آیا با برداشته شدن تحریمها مشکل اقتصاد ایران حل میشود؟ قطعا ًخیر. اگرچه تحریمها موجب تعمیق مشکلات اقتصادی ایران شد، اما مشکل ریشه مشکلات را باید در جایی دیگر جست، زیرا در سالهای مثل ۱۳۹۰ که ایران بزرگترین درآمد تاریخی را داشت، اما گشایشی رخ نداد.
دلیل اصلی ساختار اقتصادی مشکلساز ایران است. یکی از مهمترین مشکلات کسری بودجه همیشگی است که با چاپ اسکناس موجب تورمهای بالای ۲۰درصد و کاهش ارزش پول شده است.
با در نظر گرفتن موارد بالا میتوان گفت گشایش اقتصادی در ایران تا حدی نیز به زمان اتمام فرآیند واکسیناسیون بستگی دارد. قطع به یقین گشایش سیاسی در انتخابات پیش رو نیز به این روند کمک میکند و اینطور نیست که برخی میگویند تغییر در رئیس قوه مجریه چندان گشایش حاصل نمیشود.
قطعاً دولتی قوی و یکدست و با مقبولیت حاکمیت با برنامه و اراده حل معضلات اقتصادی فوق میتواند در طی دوره ٤ ساله رونق برای اقتصاد ایران به ارمغان بیاورد.
* سعید اشتیاقی
|
