|
امروزه تمامی کشورها برای دستیابی به هدفهای راهبرد ملی، رشد اقتصادی و تولید ثروت، پویایی فرهنگی، تعالی مدنی و انسجام اجتماعی و بطور کلی حرکت در مسیر توسعه پایدار برمبنای نوآوری، فنآوری و کارآفرینی، مدیریت دانش و دانایی محوری در سطوح و حوزههای مختلف درپی بالندگی سرمایههای اجتماعی و ارتقای کیفیت نیروی انسانی خویش هستند.
زنان نیز از نخستین افراد درخانه هستند که صبح قبل از همه کار را شروع میکنند و از جمله آخرین افراد هستند که دست از کار میکشند. در حقیقت کار زنان جز جدایی ناپذیر زندگی آنان است.
با توجه به اینکه اغلب زنان امروزی دارای تحصیلات دانشگاهی و تخصص لازم در رشتههای مختلف هنری، صنعتی، فرهنگی و سیاسی نیز هستند دراین میان دانشگاه در قبال توسعه ملی متعهد بوده و این تعهد در پرتو نقش آفرینی زنان بر پایه کارکردهای مورد انتظار باید به انجام برسد. زنان کارآفرین میتوانند نقشآفرین در رسیدن به توسعه پایدار باشند. اما همیشه در این مسیر موانعی پیش روی زنان بوده است.
از مهمترین موانع توسعهای در زمینه اشتغال زنان، موانع اجتماعی و آموزش ناکافی است.
تغيير نقشهاي سنتي زنان و تقاضاي روزافزون آنها براي مشاركت در عرصههاي مختلف، امروزه به واقعيتي انكارناپذير در جامعه ايران تبديل شده است.
اين وضعيت حاصل دگرگوني در نظام ارزشها، رشد انديشه مردم سالاري، گسترش آگاهيهاي عمومي، افزايش تحصيلات زنان و همچنين تغيير در ساختارهاي اقتصادي و اجتماعي در دهههاي اخيراست.
اشتغال از ديدگاه كلان اقتصادي از جنبههاي مختلفي همچون درامدزايي، توليد وكارآفريني، توسعه دانش و فناوري و غيره اهميت دارد و از ديدگاه اجتماعي نيز به انسان منزلت، جايگاه و موقعيت اجتماعي و حساعتماد به نفس ميدهد.
با مكانيزه شدن توليد بعد از انقلاب صنعتي، ديگر قدرت جسماني عامل تعيين كننده براي بسياري از امور به حساب نميآيد. هنگامي كه اقتصاد مراحل اوليه توسعه را سپري ميكند سهم زنان در نيروي كار كاهش و هنگامي كه اقتصاد در مراحل پيشرفته توسعه قرار ميگيرد سهم زنان در نيروي كار افزايش مييابد و از طرف ديگر با پيدايش ماشينها و تجهيزاتي كه از شدت كارهاي خانگي ميكاهد، اوقات فراغت زنان بيشتر ميشود و زنان ميتوانند به فعاليتهاي اقتصادي بيرون از محيط خانه اقدام كنند. به همين دليل زنان به تدريج نقش فزايندهاي در توليد و كارآفريني به خود اختصاص ميدهند.
یکی از مهمترین مفاهیمی که کارآفرینی را از هر نوع راهاندازی کسب و کار متمایز مینماید، شناسایی و بهرهبرداری از فرصت های کسب و کار میباشد.
نظريههاي جامعه شناسي براين اعتقادند كه ساختارهاي اجتماعي در دسترسي زنان به فرصتهاي كارآفريني تأثيرگذار ميباشند. وجود تفاوتهاي ساختاري بين كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه و لزوم مشاركت زنان در عرصه اقتصادي جهت نيل به توسعه پايدار، ضرورت بررسي ساختارهايي كه مانع كارآفريني زنان در كشورهاي در حال توسعه ميگردد را نشان ميدهد.
افزايش قابل ملاحظه زنان شاغل واقعيت انكارناپذير جامعه ايران است. با وجود اين، تعداد كمي از زنان شاغل، كارآفرين هستند.
در کشورهای رو به توسعه، زنان امید نخست برای ارتقاء خانوادهها و رشد و توسعه کشورهای خود محسوب میشوند. موفقیت زنان کارآفرین در جوامع نه تنها سبب سودهای اقتصادی میشود بلکه منافع اجتماعی و فرهنگی هم ایجاد میکند. زنان به دلایل متعددی نظیر بیکاری و کاهش دستمزدها و نارضایتی از شغل قبلی وارد کارآفرینی میشوند. با توجه به آمارهای رسمی، سهم اشتغال زنان فقط 10 درصد است و نرخ بیکاری در میان زنان بهخصوص نیروی تحصیل کرده افزایش قابل توجهی داشته است.
با این توصیف کارآفرینی زنان که نشان از خلاقیت بالای آنان دارد راه امیدی برای اشتغال پایدار این گروه از جمعیت است. که نمونه های آن در کشور ما کم نیستند.
هفته کارآفرینی فرصتی را پیش آورد که در روزی که به نام زنان و کارآفرینی نامگذاری شده است به معرفی یکی از این بانوان به عنوان الگو بپردازیم.
بهناز ناصری، دختر 28 ساله همدانی با دایر کردن نخستین سبزیمارکت در استان همدان، یکی از آنها است که توانست در سال 97 لوح تقدیر کارآفرین نمونه را از دست، وزیر جهاد کشاورزی وقت کسب کند. بر این اساس با توجه به اهمیت کار وی در عرصه کارآفرینی، گفتوگویی را با او ترتیب دادیم که در زیر میخوانید:
میزان تحصیلاتتان را بفرمایید و بگویید از چه سالی فعالیت خود را آغاز کردید؟
فارغالتحصیل رشته حسابداری هستم و کار خود را در این عرصه، از سال 92 بهصورت رسمی آغاز کردم.
کار کردن را چگونه آغاز کردید و در این مسیر چه سختیهایی را دیدید؟
از سال 92 برای ادامه تحصیل و تأمین نیاز خانه و خانوادهام بهدلیل نیاز مالی، مجبور به کار بودم؛ پس همزمان با دادن آزمونهای مختلف برای پذیرش در آموزشوپرورش، در یک رستوران کار میکردم.
بعد از چند وقت کار کردن، متوجه شدم مدیر رستوران برای تأمین سبزیجات با مشکل مواجه است؛ پس بنا به نیاز مفرط مالی به وی گفتم که من میتوانم سبزی مورد نیاز رستوران را تأمین کنم و خوشبختانه این پیشنهاد مورد پذیرش قرار گرفت و از آن به بعد شبها سبزی پاک میکردم و میشستم و پس از آماده شدن آنها را تحویل رستوران میدادم. تا اینکه یک روز حجم بزرگی از سبزی پاکشده من مورد استقبال و پسند مدیر مجموعه قرار نگرفت و مجبور به بازگرداندن آن شدم.
این درحالی بود که در آن مقطع زمانی 500 هزار تومان برای خرید سبزی مذکور هزینه کرده بودم که برای من پول بسیار زیادی بود و بازگشت آن مبلغ برایم از اهمیت بالایی برخوردار بود؛ چراکه باید شهریه دانشگاه میدادم و درعینحال اجاره خانه پرداخت میکردم. پس سبزی مرجوعی را اصلاح و آن را بستهبندی مجدد کردم و پیاده به درب سوپرمارکتها و رستورانها رفتم و با مشقت فراوان توانستم محصولم را بفروشم و این اتفاق جرقهای بود برای تداوم کارم در این رشته.
درس و تحصیل را چه کردید؟
جالب است بدانید که در آن مقطع زمانی بالاخره در آزمون آموزشوپرورش نیز پذیرفته شدم؛ اما به این کار جدید علاقهمند شده بودم و تمایلی به آن کار نداشتم، پس ادامه تحصیل را نیز رها کردم.
چطور ایده این شغل را اجرایی و به آن اعتماد کردید؟
در آن مقطع زمانی در همدان سبزیمارکتی وجود نداشت و یا بهتر بگویم در بین مردم چیزی بهعنوان سبزی آماده جا نیفتاده بود، اما من در بخشهای مختلف فراوری و بستهبندی سبزی تر و خشک، صیفی، مربا، ترشی و حتی ادویه و عرقیجات ورود کردم.
آیا قبلا این ایده را از جایی گرفته بودید؟
ایده آنچه گفتم از خودم بود و از کار کسی کپیبرداری نکردم؛ شبانهروز تلاش میکردم و حتی با پای پیاده نسبت به ویزیت و معرفی محصولم اقدام میکردم، گاهی ناامید میشدم و در برخی موارد مجبور بودم محصولم را برای جلب مشتری، بهصورت رایگان در اختیار افراد قرار دهم.
در این مسیر دشواری بسیاری را متحمل شدم، چون پشتوانهای نداشتم و بهتنهایی همه کارها را انجام میدادم؛ اما با این وجود کارم را در بدو امر با سختی بسیار، از یک پارکینگ خیلی کوچک آغاز کردم. سرانجام نتیجه زحماتم را پس از زمان کوتاهی دیدم، بهنحوی که کمکم کارم را گسترش دادم و درحال حاضر برای بسیاری از زنان سپرست خانوار و نیز تعدادی از مردان بهصورت مستقیم و غیر مستقیم اشتغال ایجاد کرده و دارای یک کارگاه بزرگ و فروشگاه (سبزیمارکت امروزه) هستم.
محصولات شما در چه سطحی است و چگونه با این کار توانستید کارآفرینی و برای سایر زنان شغل ایجاد کنید؟
همه محصولات من کاملاً ارگانیک و بهصورت خانگی و با بهترین کیفیت تولید میشود و تمام تلاش من بر این مبنا استوار است و خوشبختانه بهسرعت توانستم زنان سرپرست خانوار را در بخشهای مختلف به کار بگیرم؛ به نحوی که درحال حاضر 50 بانوی سرپرست خانوار در این مجموعه بهصورت مستقیم مشغول به کار هستند و بهصورت غیر مستقیم نیز برای چیزی حدود 300 نفر اشتغالزایی کردیم.
20 نفر از آقایان نیز بهصورت مستقیم ما را در امر توزیع محصولات در سطح شهرهای استان کمک میکنند؛ این درحالی است که برای بانوانی که امکان حضور در کارگاه را ندارند، بهصورت مشاغل خانگی کار ایجاد کردهایم.
آیا تسهیلاتی را برای توسعه کار به عنوان کارآفرین دریافت کردید؟
جالب است بدانید که در این مدت بهلحاظ مالی کمک شایانی از سوی مدیران دریافت نکردم و تنها تسهیلاتی که به من پرداخت شده، از طریق نامه وزیر درسال 97 به مبلغ 70 میلیون تومان بود که آنهم بهسختی دریافت کردم؛ اما بازهم از همه مدیران متولی و بهویژه جهاد کشاورزی استان و شهرستان درخصوص اعطای مجوز که منجر به اعتمادسازی در بین مردم شد، تقدیر میکنم.
هدف اصلی شما در این شغل چیست؟
تنها هدف من گسترش فعالیت کاریم و ایجاد اشتغال برای هزاران زن سرپرست خانواده و بینیاز کردن آنها است.
با این توصیف با توجه به آنچه در گزارش از زبان یک بانوی جوان کارآفرین گفته شد، میتوان اینگونه استنباط کرد که زنان ایرانی و کارآفرین توانستهاند با تلاش خود با اهداف متفاوت و حتی شخصی، بدون واهمه برخی از تحریمها را دور بزنند و به فعالیتهای اقتصادی خود ادامه دهند، این بانوان نشان دادند که زنان نسل تحریم در مقابل دشواریهای اقتصادی میایستند و مقاومت میکنند.
درواقع زنان کارآفرین با هدف ارتقای باور اجتماعی نسبت به توانمندی زنان بهویژه در شرایط دشوار اقتصادی کنونی و با ایمان به اینکه زنان پیشرو، آینده ایران را با غرور و سربلندی خواهند ساخت، همچون این بانوی جوان توانستهاند نهتنها برای خود، بلکه برای عده کثیری از بانوان اشتغال ایجاد کرده و پیشران اقتصاد در شهر و دیار خود شوند.
میتوان گفت زنان این مرز و بوم بهعنوان نیمی از جمعیت 80 میلیونی ایران، گامهای بزرگی برای پیشرفت ایران اسلامی برداشتهاند. اینبار در زمان تحریم هم گامهای استوار خود را با اقتدار بیشتر برمیدارند تا به دشمنان نشان دهند با وجود همه کمبودها و کاستیها، همچنان دست بر زانوی خود شده و میایستند.
|
