|
راهی مرکز شهر میشویم، سنگفرش، منع تردد خودرو، موج سکوتی عاری از صدای خودرو از یک سو و دیدن ویلچر بیمارانی که برای رسیدن به مطب پزشکان به دلیل امکان استفاده نداشتن از خودرو پریشان هستند، دستفروشان فاقد ظاهر آراسته آدم را با یک پارادوکس آزاردهنده درگیر میکند.
توصیف خیابانهای شعاعی شهر که روزی شاهراه اتصال مردم به مرکز شهر بودند چند صباحی است جامه سنگفرش به تن کردهاند از دور خوش به دل مینشیند؛ اما نبود پیوستهای فرهنگی در آنجا خاطر را میآزارد.
راهکار بهره بردن از فضای شهری و تغییراتی همچون پیادراهها چیزی جز تکامل نیست.
با توجه به اینکه محور پیادهراههای اکباتان و بوعلی به لحاظ تاریخی حایز اهمیت بوده و شاهراه ارتباطی مردم با بازار همدان است به همین دلیل این خیابان با سایر خیابانها موقعیت متفاوتی دارد. وجود کاروانسراها، مساجد و بازارهای سرپوشیده در خیابان اکباتان از جمله بارزترین موارد است؛ از آنجایی که این خیابان هویت تاریخی شهر همدان محسوب میشود کارشناسان معتقدند، برای اجرای طرح پیادهراه این معبر پیوست فرهنگی و اجتماعی مناسبی تهیه و تدوین شود.
با توجه به اینکه طرح پیادهراه اکباتان و بوعلی سینا تپه تاریخی هگمتانه را به مقبره بوعلیسینا متصل کرده است باید با در نظر گرفتن تفاوتهای مطرح شده، کارشناسان تا امروز نظرات و پیشنهادات خود را راجع به ابعاد مختلف فرصتها و چالشهای اجتماعی در زمینه پیادهراهسازی میدان امام خیابان بوعلی و خیابان اکباتان بیان میکردند و مدیران شهری آنها را اجرا میکردند، اما این مهم تا امروز رقم نخورده است و شرایط موجود و ترافیک فعالیت دستفروشان در این 2 پیادهراه و مشهود نبودن هیچ رویداد فرهنگی بیانگر این مهم است.
بر اساس نتایج مطالعات در حوزه شهرسازی پیوست فرهنگی عبارت است از مجموعه مطالعاتی حاوی ارزیابی ابعاد و اثرات اجتماعی یک سیاست، برنامه و یا پروژه شهری که به دستاندرکاران در تصمیمگیریها و طراحی پروژهها کمک کرده تا با حداکثر کارآیی و حداقل تبعات اجتماعی منفی اقدام نماید. نتایج یک پیوست فرهنگی به لحاظ تئوریک باید دارای ابعاد متعدد باشد .
در اجرای پروژههای شهری اهداف فرهنگی - اجتماعی باید از قبل تعریف شده و شاخصهای آن تعیین شده باشد؛ همچنین لازم است میزان تحقق اهداف فرهنگی- اجتماعی موردنظر پس از اتمام پروژه ارزیابی شده باشد.
راهکارهای اجرایی مناسب برای مقابله با موانع و برطرف ساختن آنها تعیین شده باشد و پیامدهای منفی و مثبت کوتاهمدت یا بلندمدت مترتب بر انجام پروژه شناسایی شده باشد.
نه به پیادهراه بدون کارکرد فرهنگی
کارشناسان گردشگری بر این باورند، پیادهراهها با توجه به معضلات ترافیکی شهرها میتوانند در روحیه شهروندان بسیار حایز اهمیت باشد، این در حالی است که اگر زیرساختهای چنین طرحهایی بهطور صددرصد ایجاد نشود بهطور حتم در ادامه کار با مشکلاتی روبهرو خواهیم بود.
ایجاد کیوسکهای مناسب، نصب نشیمنگاههای زیبا، محلهای مناسب برای مطالعه افراد و بازی کودکان، دسترسی آسان به مراکز خرید، طراحی فضاهای سبز مناسب، ایجاد مکانهای قانونمند برای دستفروشان و درنهایت احداث پارکینگهای موردنیاز ازجمله زیرساختهای لازم برای چنین طرحهایی در نظر گرفته میشود.
با توجه به اینکه یکی از اهداف مهم احداث پیادهراه ها، جذب گردشگر در مناطق مرکزی و تاریخی شهرها تعریف میشود از اینرو میتوان به آینده اجرایی چنین مکانهای شهری نیز امیدوار بود.
با توجه به بافت تاریخی همدان، این شهر زمینههای بسیار مناسبی برای ایجاد پیادهراه دارد که انجام دادن آن میتواند علاوه بر احداث مکانهایی شاد و تفریحی برای شهروندان و همچنین دسترسی سهل و آسان با مراکز اصلی خرید مانند بازار، میتواند در حوزه رونق گردشگری نیز مفید واقع شوند، اما آیا پیادهراههای موجود توانستهاند نقش خود را در ساختار شهری و پیادهمحور کردن فضای مدرن به خوبی ایفا کنند؟
پروژههای پیادهراهسازی از طرحهایی است که به منظور حل مشکلات ترافیکی رینگ اول شهر همدان و رونق گردشگری از سال 1384مصوب شده و اکنون با تأخیر در حال اجراست، این پروژه در میدان امام(ره) سبب کشف اشیای تاریخی در این محوطه شد.
چند سالی است با توجه به افزایش استفاده از خودروهای شخصی در شهر همدان رفت وآمد مردم با معضل ترافیکهای روبهرو شده و مشکلات و چالشهای گوناگونی برای مردم به وجود آورده که به همین سبب مجموعه مسئولان شهری را به این امر وا داشت تا با ارائه راهکارهای متفاوت به دنبال حل این معضل باشند.
جراحی خیابانهای شهر و تغییر هویت به پیادهراه
در همین راستا در سالهای اخیر 2مسیر از 6 خیابان اصلی شهر همدان در مرکز شهر یعنی مسیر خیابان بوعلی حدفاصل آرامگاه بوعلی و میدان مرکزی شهر و میدان هگمتانه و میدان مرکزی که از خیابانهای پرتردد شهر همدان است تبدیل به پیادهراه شده و علیرغم ایجاد برخی مشکلات برای همشهریان و کسبه، اما بهطور کلی مورد رضایت مردم و مسئولان قرار گرفت؛ طرح پیادهراهسازی در همدان از 10سال گذشته در شورایعالی معماری و شهرسازی تصویب شده بود.
عملیات اجرایی پیادهراهسازی این 2 پروژه مردادماه سال 1396 آغاز شد و پروژه پیادهراهسازی خیابان اکباتان همدان به اتمام رسید و پروژه پیادهراهسازی میدان امام(ره) نیز منهای مرکز میدان که به سبب عملیات کاوشهای باستانی 85 درصد پیشرفت فیزیکی داشته، اما به پایان نرسیده است.
سال 1397معاون وقت شهردار همدان قول افتتاح این 2 پروژه را در دهه فجر همان سال اعلام کرد؛ ولی بهرهبرداری از این پروژه درنهایت تا پایان 3 سال اخیر همچنان انجام نشد بحثی که باقی میماند این است که چرا این پروژه منهای مرکز میدان به بهرهبرداری رسید و میدان مرکزی همچنان پس از سالها ناتمام مانده است.
از سوی دیگر در سال 1400پیادهراهسازی بلوار ارم نیز به سرانجام رسید، پروژهای که در ابتدای اجرا تفریحات مردم را در همدان با چالشهای جدی روبهرو کرد، اما پس از پایان توانست درصد قابل توجهی از مردم شهر را راضی کند.
ضرورت تهیه پیوست فرهنگی
پیوست فرهنگی موجب تناسب عدالت درون نسلی و برون نسلی خواهد شد. هزینهها و عواقب منفی پروژهها و سیاستگذاریهای شهری نباید بر گروههای خاصی از یک نسل تحمیل شود. در ضمن نباید بدون ملاحظه کردن عواقب منفی این پروژهها از آنها بهرهمند شد و عواقب منفی آنها را به نسل بعدی تحمیل کرد. پیوست فرهنگی موجب درونی کردن هزینههای هر پروژه خواهد شد. هزینههای ناشی از خسارات اجتماعی یک پروژه یا سیاستگذاری (هر چند که پنهان باشند) باید به هر طریق به عنوان بخشی از هزینه اقدام لحاظ شوند.
کارشناسان معتقدند که پیوست فرهنگی سطح سلامت و امنیت اجتماعی را ارتقا خواهد داد. در هر پروژه و سیاستگذاری شهری، ارتقای سلامت و امنیت – به خصوص برای گروههایی که نمایندگی نمیشوند یا ناشنیده باقی میمانند - باید در اولویت قرار گیرد.
|
