|
از سال 1979 که اندیشۀ WWW عمومی شد، با سرعت زیاد در میان کاربران، مورد استقبال قرار گرفت.
این رویکرد، موجب به وجود آمدن همزیستی مسالمتآمیز منافع و فرهنگهای مختلف در شبکه اینترنت شد که درنهایت، شکل شبکۀ تارعنکبوت جهانی را به خود گرفت که مجموعۀ انعطافپذیری از شبکههای اینترنت است که نهادها، تجارتها، انجمنها و افراد، در آن ایستگاهها سایتهای ویژۀ خود را ایجاد میکنند و بر مبنای آن، هر کس که به این شبکه دسترسی داشته باشد، میتواند برای خود صفحهای ایجاد کند.
در اواسط سال 1993، تکنولوژی جدید دنیای الکترونیک یعنی چندرسانهای ظاهر شدو کاربران اینترنت، علاوه بر 2 امکان پست الکترونیک و انتقال پروندههای کامپیوتری، موفق شدند در فضای اینترنت به صدا و تصویر نیز دست یابند.
فرایند شکلگیری و انتشار اینترنت، منجر به تولد ساختار جدید رسانههای شبکهای و شکلدهی به فرهنگ کاربران این شبکه شد. جهانشمولی زبان دیجیتال و منطق کاملاً شبکهای سیستم ارتباطی اینترنت، زمینههای تکنولوژیک ارتباط افقی و جهانی را فراهم کرد و به دورۀ مخاطبان توده، پایان داد و با ایجاد شبکههای تعاملی ارتباطات، تحوّل عظیمی در پارادایم ارتباطات از مونولوگ به دیالوگ یا از جریان یکسویه ارتباطات به جریان دوسویه و یا مخاطب منفعل به مخاطب فعال پدید آورد.
فرانسوا سابا در سال 1985 چنین پیشبینی کرد که:رسانههای دیجیتالی جدید و پیشاپیش همۀ آنها، اینترنت، مخاطبان پراکنده و متمایزی را تعیین میکنند که با وجود این که از نظر تعداد پرشمارند، از نظر همزمانی و یکدستی پیامهایی که دریافت میکنند، دیگر به عنوان مخاطبان انبوه به شمار نمیآیند.
رسانههای نوین، دیگر به مفهوم سنتی کلمه، رسانههای همگانی نیستند که پیامهای محدودی را برای انبوهی از مخاطبان متجانس پخش کنند. به دلیل تعدد پیامها و منابع مخاطبان، قدرت انتخاب بیشتری پیدا میکنند. مخاطبان موردنظر دوست دارند پیامهای خود را انتخاب کنند و این امر، دستهبندی آنان را عمیقتر میسازد و رابطۀ فردی میان فرستنده و گیرنده را افزایش میدهد.
بهطور کلی، صاحبنظران حوزۀ ارتباطات جمعی، ویژگیهای منحصربه فردی را در مقایسه با رسانههای قدیمیتر برای اینترنت مطرح کردهاند که از جملۀ آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
تعاملی بودن یا دوسویگی
روش کار رسانههای سنتی به این شکل بود که پس از این که عمل انتشار را انجام میدادند و محتوا را ارسال میکردند، دیگر اجازۀ واکنش لحظهای به مخاطب در برابر مطلب منتشر شده، نمیدادند، هرچند گاه ممکن است در ستون خوانندگان یا اصلاحیههای خود، اظهارنظرهای آنها را در مورد مطالب روزهای گذشته ذکر کنند. اما این وضعیت در فضای اینترنت، بسیار متفاوت شده است، به گونهای که امکان واکنش سریع و در لحظه به انتشار هرگونه محتوایی بر روی فضای سایبری برای کاربران فراهم شده است، ضمن این که کاربران، در این محیط جدید، میتوانند بهصورت مستقیم با یکدیگر گفتوگوی دوطرفه داشته باشند و بهصورت برخط درخصوص مسائل مختلف اظهارنظر نمایند. به عبارت بهتر میتوان گفت که اینترنت، مرز و خطکشی بین رسانه و مخاطب را از بین برده است و ارتباطات رسانهای را از حالت عمودی در رسانههای سنتی به تعاملات افقی میان کاربران تولیدکنندگان و مخاطبان تبدیل کرده است.
در ارتباطات متعامل اینترنتی، مخاطب دیگر مانند نسلهای گذشتۀ رسانه، دریافتکنندۀ منفعل اطلاعات نیست، بلکه بهصورت فعالانه وارد عرصۀ تولید محتوا شده و میتواند بهصورت همزمان هم به عنوان تولیدکننده و هم به عنوان مصرفکننده در فضای مجازی اینترنت نقش ایفا کند.
2ـ از جاکندگی
زمان و مکان هر دو، برای رسانههای سایبری نابود شدهاند. کاربر اینترنت، هرگز منتظر ساعت خاصی برای دسترسی به اطلاعات نمیماند و به محض برقراری ارتباط با اینترنت، در جهان سایبری قرار میگیرد و این یعنی دسترسی سریع و مستقیم به اطلاعات. در ضمن حتی اختلاف ساعت با سایر کشورها هم برای دسترسی به اطلاعات موجود در رسانههای سایبر آن کشورها و همچنین فاصله مکانی خوانندۀ رسانه سایبر با این نوع رسانهها نیز هیچ مفهومی ندارد؛ پدیدهای که آنتونی گیدنز از آن با عنوان تهی شدن زمان و فضا یا از جاکندگی زمان و مکان یاد میکند.
3ـ ظرفیت نامحدود
ظرفیت زیاد و تقریباً نامحدود اینترنت، امکان ذخیره و انتشار حجم عظیمی از اطلاعات را به این رسانۀ نوظهور داده است بهطوری که حجم اطلاعاتی که روزانه از طریق اینترنت انتقال مییابد، به هیچ وجه با رسانههای سنتی گذشته، قابل مقایسه نیست. پدیدهای که موجب پیدایش مفاهیم جدیدی چون بمباران اطلاعاتی در این فضای جدید شده است.
قابلیت اضافه کردن فرامتنها به محتواهای انتشاریافته در اینترنت، تأثیر بسیار زیادی در افزایش تنوع و تکثر به آنها داده است، بهطوری که یک کاربر میتواند از طریق همین فرامتنها ساعتها و حتی روزها در مقابل صفحۀ کامپیوتر خود بنشیند و بهصورت نامحدود از محتواهای مرتبط پیوند داده شده به یکدیگر، استفاده نماید.
منبع:
اینگلیس، فرد، 1377، نظریة رسانهها، ترجمه محمود حقیقت کاشانی، تهران، مرکز تحقیقات صدا و سیما.
* روابطعمومی
|
