|
چهاردهم اسفندماه سال 1369 مصادف با تأسیس کمیته امداد امام خمینی(ره) روز احسان و نیکوکاری نامیده شده است.
هر سال در اسفندماه و در آستانه عید نوروز و بهار طبیعت، مردم مهربان و نیکوکار، همزمان با هفته احسان و نیکوکاری در همایشی عظیم که تبلور نوع دوستی، نیکوکاری و مهرورزی آنان است دستهای پر محبت و عاطفه خویش را بر سر خانوادههای نیازمند و کودکانشان میکشند.
نیکوکاری بهعنوان یکی از فضیلتهای اخلاقی، در مباحث رشد اخلاقی از جایگاه والایی برخوردار است. فضیلت خصیصه مثبتی است که بهصورت ذهنی (و روحی روانی) از نظر اخلاقی برتر تلقی میگردد، و بنابراین بهعنوان شالوده قاعده و حضور اخلاقی خوب و ارتقادهنده عظمت جمعی و فردی ارزشگذاری میشود.
هفته نیکوکاری به منظور جذب كمكها و هدایای مردم به خانوادههای محروم و نیازمند برگزار میشود كه جمعآوری و توزیع آن توسط كمیته امداد انجام میشود.
جشن نیکوکاری صرف نظر از هدایایی که طی آن جمعآوری میشود به لحاظ معنوی، اجتماعی و فرهنگی دارای کارکردهای ویژهای است که از جمله آنها میتوان به گسترش و تقویت هرچه بیشتر فرهنگ احسان و انفاق، کمک به همنوع و انسجام اجتماعی اشاره کرد. نوع دوستی و کمک به همنوع از دیدگاه آیین الهی و جهانی اسلام امری ذاتی و فطری است. در واقع خداوند متعال تمایل به کمک کردن به همنوعان را به صورت یک شناخت در قلب هر بشری الهام کرده است و عمل نیکوکاری به صورت نور الهی در قلب و سرشت انسان وجود دارد.
روزهای پایانی سال که از راه برسد، هزینههای زندگی دو برابر میشود و این دغدغه اغلب خانوادههایی است که در قشرهای پایین جامعه قرار دارند. در واقع، امرار معاش این قبیل از خانوادههای کم درآمد و بیبضاعت، با دشواری و سختی سپری میشود و همین مسأله باعث میشود مشکلات آنها در روزهای پایانی سال، افزون گردد.
خرید لباس نو و مایحتاج شب عید، از جمله دغدغههای پدر خانواده و سرپرست خانوارهایی است که مشکلات مالی و اقتصادی دارند. کمیته امداد با برگزاری جشن احسان و نیکوکاری، تلاش کرده هموطنان را در تأمین نیازهای این قبیل خانوادهها مشارکت دهد.
کمک به نیازمندان در همه ادیان و فرهنگها مورد توجه ویژه است بهطوریکه در همه نقاط جهان ثروتمندان بسیاری با اختصاص بخشی از اموال خود برای حمایت از دیگران نام خود را در تاریخ ثبت کردهاند.
در آیات قرآن واژه احسان به معنای انجام دادن کار نیک میباشد که جامعترین برنامه اجتماعی که خداوند به آن فرمان داده عدل و احسان است و تمام هستی بر پایه عدالت استوار میباشد که عدالت با تمام قدرتش در مواقع بحرانی به تنهایی کارساز نیست و خداوند بلافاصله بعد از عدل دستور به احسان داده و حل مشکلات را علاوه بر عدالت نیازمند به ایثار و گذشت و فداکاری و انفاق در راه خدا و جهاد و صدقه به تهیدستان و مسکینان و خانواده و... که با اصل احسان تحقق مییابد و همچنین در کنار احسان انفاق هم تأکید شده است که به معنای خارج کردن چیزی از ملک خود برای دیگران میباشد و خداوند انفاق را برابر با حج و جهاد میداند.
آموزش ارزش و معنای نیکوکاری به کودکان
وقتی کودکان دریابند که نیکوکاری و مهربانی میتواند باعث ایجاد تحول شود، به احتمال بیشتری این رفتار را به زندگیشان وارد میکنند. برای اینکه نیکوکاری بهعنوان یک ارزش از طرف کودکان پذیرفته شود، باید ابتدا آن را در زندگی خود در اولویت قرار دهیم و سپس آن را در زندگی کودکان تقویت کنیم. آگاهانه سرمشق نیکوکاری برای کودکان بودن، نشان دادن مصادیق عینی از عمل خیر و نیکوکاری و همچنین گفتوگو درباره اعمال نیک پس از انجام دادن آنها، حتی اگر بسیار کوچک باشند، مانند نگهداری از کودک یک دوست، دادن نشانی جایی به یک نفر، احوال کسی را پرسیدن و ... به کودکان کمک میکند که درک کنند چه احساس خوبی از انجام دادن عمل نیک به انسان دست میدهد. کودکان با مشاهده رفتار و گفتار بزرگسالان به ارزش نیکوکاری پی میبرند و تمایل بیشتری به انجام دادن آن پیدا میکنند. درباره معنا و مفهوم نیکوکاری با کودکان صحبت کنید؛ مصادیق کارهای نیک را برای آنها مثال بزنید و کارهای نیک آنان را تأیید و تشویق نمایید.
تعدیل اقتصادی
بخش قابل ملاحظهای از جرم و جنایت، ناشی از فقر و تنگدستی است؛ چرا که فقر و تنگ دستی، به دین و ایمان انسان لطمه میزند، عقل را از کار انداخته، قوت و قدرت تشخیص درست را از او میگیرد و باعث کدورت و دشمنی میشود. امام علی(ع) خطاب به فرزندش میفرماید«ای فرزندم! من از تهی دستی بر تو هراسانم. از فقر به خدا پناه ببر؛ چرا که فقر، دین انسان را ناقص و عقل را سرگردان میکند و عامل دشمنی است».
احسان و نیکوکاری، اگر به صورت یک فرهنگ، جلوه نموده و در بین اقشار مختلف جامعه، توسعه و گسترش پیدا کند، به طور قطع، بخش عمدهای از مشکلات جامعه را که زاییده فقر و محرومیت است، از بین برده و ریشهکن میسازد.
آنچه از آموزههای دینی استنباط میشود، این است که بین احسان و نیکوکاری و نجات جامعه از فقر و فلاکت، رابطه تنگاتنگی وجود دارد؛ لذا در قرآن کریم میخوانیم: «و انفقوا فی سبیل الله و لاتلقوا بایدیکم الی التهلکه و احسنوا ان الله یحب المحسنین ؛ و در راه خدا، انفاق کنید و ]با ترک انفاق[ خود را به دست خود، به هلاکت نیندازید و نیکی کنید که خداوند نیکوکاران را دوست میدارد».
انفاق به طور کلی سبب نجات از مفاسد کشنده اجتماعی میشود. اگر انفاق به فراموشی سپرده شود و ثروتها در دست گروهی معدود جمع گردد و در برابر آنان، اکثریتی محروم و بینوا وجود داشته باشد، دیری نخواهد گذشت که انفجار عظیمی در جامعه به وجود آمده، اموال و دارایی ثروتمندان نیز در آتش آن خواهد سوخت. بنابراین، انفاق، قبل از آن که به حال محرومان، مفید باشد، به نفع ثروتمندان خواهد بود؛ زیرا تعدیل ثروت حافظ ثروت است.
|
