|
در شرایطی که نمایندگان مجلس در هفته گذشته با جزئیات طرح ساماندهی وضعیت حوزههای انتخابیه و تعداد نمایندگان مجلس شورای اسلامی موافقت کردند و بر اساس ماده واحده طرح ساماندهی وضعیت حوزههای انتخابیه، دولت موظف شد با رعایت مفاد شاخصهای مندرج در بند نخست سیاستهای کلی انتخابات حداکثر در مدت ۳ ماه از لازمالاجرا شدن این قانون، بررسیها و اقدام قانونی لازم را انجام دهد، این اقدام چندان با مطالباتی که جامعه انتظار پیگیری از سوی نمایندگان را دارد، همخوانی ندارد و در این وضعیت برخی از نمایندگان فعلی و سابق مجلس نیز به طور کلی ماهیت این نهاد را زیر سؤال بردهاند و خاصیت و جایگاه مجلس را در شرایطی که قوانین آن وتو میشود و نهادهای دیگر قانونگذاری میکنند، از دست رفته میدانند.
در این زمینه یک نماینده سابق گفته است؛ مجلس جایگاه اصلی خود را از دست داده است؛ حالا چه با ۲۹۰ نماینده و چه با ۳۳۰ نماینده، در اصل ماجرا خیلی تفاوت ایجاد نمیکند. عملا در آن قسمتهایی که مجلس قانون وضع میکند و آن قانون به مذاق آقایان خوش نمیآید، ورود پیدا و آن قانون را غیرقابل اجرا میکنند. مورد دوم این است که انتخابهای گزینشی که به خصوص در بحث تأیید و رد صلاحیتها اتفاق میافتد، عملا منجر به این شده که نمایندگان شجاعت نداشته باشند.
همچنین نایبرئیس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس گفته است؛ بهتر است با تغییر شکل نظام سیاسی ایران از ریاستی به پارلمانی، رئیسجمهور توسط رهبری انتخاب شود. این کار هیچ مغایرتی با اصل مردمسالاری دینی ندارد، زیرا مردمسالاری دینی یعنی حق تعیین سرنوشت و در جمهوری اسلامی، مقام رهبری نیز با واسطه توسط مردم انتخاب میشود.
وی در دفاع از این نظریه ادامه داده است؛ یکی از عوامل اصلی بروز برخی مشکلات در کشورمان طی دهههای گذشته، این بوده است که برخی افرادی که پس از انقلاب بهعنوان رئیسجمهور انتخاب شدند، دچار انحرافات یا اعوجاجات فکری بودند و خطمشی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی آنها در زمینههای مختلف، تطابق کامل با نظرات رهبری نداشت.
اینکه مجلس در تحولات کشور روزبهروز به حاشیه میرود، نتیجه عملکرد نمایندگان نیز هست. وقتی نمایندگان به امور اجرایی علاقه پیدا کرده و در انتصابات، ساخت و ساز و امور عمرانی و... دخالت میکنند، آنچه حاصل میشود، از دست رفتن جایگاه مجلس است.
البته موضوع نظام پارلمانی موضوع جدیدی نیست و همواره مطرح بوده، اما نظر نایبرئیس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس نظر جدیدی است، هرچند به نظر نمیرسد رهبر انقلاب با آن موافق باشند.
به هر حال کارکرد مجلس اکنون زیر سؤال رفته و بسیاری جایگاه مجلس را که زمانی در رأس امور بود، از دست رفته میدانند. برخی نیز از نظام دو مجلسی برای گذر از این وضعیت سخت میگویند.
با این اوصاف روشن است؛ برای بازگشت به جایگاه اصلی مجلس و رسیدن به مجلسی که کارکرد و عملکرد آن مؤثر باشد، نیاز به اقداماتی است که مرحله نخست آن دور شدن نمایندگان از امور اجرایی و قرار گرفتن در جایگاه نمایندگی است. در واقع عملکرد نمایندگان است که جایگاه مجلس را ارتقا میدهد یا آن را از دست رفته و بیخاصیت نشان خواهد داد.
اینکه مجلس بخواهد از نظام برای ترمیم جایگاه خود استفاده کند، پذیرفتنی نیست، بلکه باید به اصل خود بازگشته و برای افزایش رضایت مردم تلاش کند.
|