ttttt پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام
 
تاریخ چاپ : جمعه ، 16 مرداد 1405

کد خبر : 120371
 
تئـاتر و 100سال تنهـایی
تاریخ خبر : 1400-08-11
نویسنده : روح‌ا... صالحی
     
 
 
     
متن خبر :


  اضافه کردن بخش اجرای تئاتر شهرستان در سایت ایران تئاتر می‌تواند جدای از دیده شدن هنر هنرمندان شهرستان به آرشیوسازی تئاتر کمک شایانی کند.
 سایت ایران تئاتر به عنوان تنها مرجع تخصصی و پویای تئاتر کشور با درگاه‌های تئاتر استان می‌تواند نقش چک‌پوینت را ایفا کند و شاید یک اتاقک نگهبانی کوچک یا سایت خبری به نظر برسد می‌تواند مشارکت هنری را به یک عادت‌واره تبدیل کند.
کرونا بیشتر از آن که به عنوان یک بیماری همه‌گیر مطرح شود به عنوان یک پارامتر اساسی در تغییرات اجتماعی به حساب می‌آید به‌طوری که می‌توان گفت احتمال بازگشت بسیاری از قواعد اجتماعی پیش از شیوع کرونا تقریباً صفر است.
 از سوم اسفندماه سال 1398 تئاتر با بدترین دوره حیات خود در 100سال گذشته روبه‌رو شد و فرق اساسی‌اش با دوران دفاع‌مقدس در استقبال تماشاگران بوده است به‌طوری که در دهه 60 تماشاگران به دلیل بازخورد منفی اجتماعی تمایلی به حضور در سالن تئاتر نداشتند، اما در این دوره این سلامت عمومی بود که مانع حضور حتی گروه‌های نمایشی برای تمرین تئاتر شد و ناچار به سمت فعالیت مجازی متمایل شدند.
بسیاری ماهیت تئاتر را اجرای زنده و رودررو و به اصطلاح شنیدن نفس گرم تماشاگر می‌دانند و در برابر این روش مقاومت کردند و در سوی دیگر گروهی که تاب بیکار نشستن و حسرت خوردن را نداشتند و  بیشتر شاهد اتودهای کنترل نشده در فضای مجازی بودیم این اجراها بیش از آن که پیونددهنده بخش عظیمی از جامعه برای آشتی با تئاتر باشد سبب بازگشت نگاه غیراصولی به این هنر بود. با برگزاری موفق جشنواره‌های تئاتر مقاومت و استانی در بستر فضای مجازی یک مرحله تازه برای مدیران فرهنگی باز شد که می‌توانند در این دوره به تئاتر به‌صورت مطلوب و با رعایت استانداردهای لازمه در بستر فضای مجازی بها دهند و در همین چندماه تئاتر مجازی وارد دایره لغات مدیران فرهنگی شد.
دایره لغات به مجموعه کلمات کلیدی و پرکاربرد تخصص‌های مختلف اطلاق می‌شود که دانستن این کلمات به نوعی پیش‌نیاز ورود به آن شغل به حساب می‌آید.
هرچه این لغات بتواند بهتر و سلیس‌تر مفهوم موردنظر را منتقل کند و طرف مقابل نیز قادر به رمزگشایی باشد می‌تواند در وقت و هزینه صرفه‌جویی کند و ارتباط را بُعد ببخشد. لازم است پیش از آن که این واژه در دایره لغات اهالی تئاتر نهادینه شود واژه‌ای که در برگیرنده همه کارکردهای تئاتر در بستر مجازی باشد، ساخته شود.
هرچه قدر این دایره لغات کوچک و محدود باشد حکایت از شرایط نامطلوب و کم‌رمق در بن و ریشه آن صنف و گروه می‌دهد. چرا که کد کلیدها شبیه به تابلوی راهنمایی در هدایت افراد بسیار مؤثر عمل می‌کند. واژه مشارکت اجتماعی، اجرای مجازی و... از آن دست کلمات است که در پس هر جشنواره و فعالیت فرهنگی در 9 ماه گذشته مطرح شده است چقدر توانسته است شکل و شمایل ارتباطی به خودش بگیرد؟!
این میزان از رضایتمندی از اجرا در بستر فضای مجازی همراه با مشارکت اجتماعی و...  که مدنظر مدیران فرهنگی در سالجاری است اگر اجرا و پیاده می‌شدند به‌طورقطع می‌بایست میزان حس رضایتمندی و تعلق از حد مطلوب هم عبور داده باشد چیزی که می‌توان در گزارشگری عادل فردوسی‌پور در فینال جام باشگاه‌های آسیا به وضوح دید که کیفیت، مشارکت اجتماعی را به سرانجام می‌رساند .
این اجرا در بستر فضای مجازی چیزی شبیه به رمان 100 سال تنهایی گارسیا مارکز شده است.
 مارکز روستایی به نام «ماکوندو» را ترسیم می‌کند که شخصیت‌هایش دچار فراموشی و نسیان هستند و نام اشیا و...از یاد برده‌اند. آنها  روی هر وسیله کاربردش را نوشته‌اند تا با مراجعه به آن دچار مشکل نشوند. مثلاً این که « این گاو است باید هر روز شیرش را بدوشیم تا شیرقهوه بخوریم.»
گروه‌های نمایشی‌دار یک جور سردرگمی و تنهایی مفرط هستند که تا مادامی نتوان برای شرایط فعلی پروتکلی عملی طراحی کرد نمی‌دانند چطور باید در بستر مجازی فعالیت کنند مگر فیلم آثار قبلی خود را ارائه دهند و آنچه واضح است محصول فعلی تبدیل به عادت نمی‌شود.
پیر بوردیو، نظریه‌پرداز حوزه اجتماعی عبارت« عادت‌واره» را مطرح کرد چیزی که مدیران فرهنگی باید به‌طور اساسی آن را پی بگیرند که حتی انتخاب بستر مجازی نیز باید در نوع شبکه اجتماعی دقت کنند چیزی که از سوی روابط‌عمومی اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی همدان در جشنواره استانی به خوبی شاهد بودیم به‌طوری که پس از استقبال نکردن تماشاگران در صفحه آپارات، به جای آن اینستاگرام جایگزین آن شد و موجب استقبال بهتر هنرمندان استان قرار گرفت، اما نکته طلایی میزان تداوم این ماجراست.
عادت‌واره میزان توانایی و آمادگی افراد را در مسیر یادگیری نشان می‌دهد. در واقع نوعی تخصص و مجهز شدن و پیش‌نیاز افراد برای ورود به فرهنگ عمومی تلقی می‌شود. این توانایی عکس‌العمل و واکنش به موقعیت‌های اجتماعی را با کارکرد و شیوه‌های مختلف نشان می‌دهد.
اجرای نمایش در بستر مجازی بدون در نظر گرفتن عامل احساس که بن‌مایه عادت‌واره است به‌طورقطع اجازه تحقق خواست و آرمان‌گرایی را نمی‌دهد. حال نمی‌دانند که این جریان در مسیر گفت‌وگو اتفاق می‌افتد نه در مشارکت صرف اجتماعی که نقشی دستوری دارد تا عادت‌واره... لازم است که ابزار گفت‌وگو درخصوص تئاتر را شبیه به پایان اجرا که به عکس یادگاری و گفت‌وگو با هنرمندان می‌انجامد را ایجاد کنند تا از فرم و ساختار بسته کنونی فراتر برود.
در مرکز شهر برلین یک اتاقک کوچک بازرسی هست که به «چک پوینت چارلی» معروف است و معروفیت گردشگری آن برای همین است که در جنگ جهانی دوم وقتی کسی می‌خواست از گذرگاه عبور کند برایش توضیح می‌دادند که چه بخشی را ترک می‌کند و وارد چه بخش دیگری می‌شود.
گفت‌وگویی که به تصمیم مهم زندگی فرد ختم می‌شد بماند... بهترین راه‌حل ایجاد این عادت‌واره‌ها تکیه به چک پوینت‌هایی است که با محوریت گفت‌وگو نقش اجتماعی نظام آموزشی را عملیاتی می‌کند.
اضافه کردن بخش اجرای تئاتر شهرستان در سایت ایران تئاتر می‌تواند جدای از دیده شدن هنر هنرمندان شهرستان به آرشیوسازی تئاتر کمک شایانی کند.
سایت ایران‌تئاتر به عنوان تنها مرجع تخصصی و پویای تئاتر کشور با درگاه‌های تئاتر استان می‌تواند نقش چک‌پوینت را ایفا کند و شاید یک اتاقک نگهبانی کوچک یا سایت خبری به نظر برسد می‌تواند مشارکت هنری را به یک عادت‌واره تبدیل کند.

 
 
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.