|
دکتر خاطره خانلرزاده، دانش‌آموخته دکتری شیمی فیزیک، مدیرعامل مجتمع تحقیقاتی و آزمایشگاهی راک و مدرس دانشگاه است. وی همچنین ریاست کانون زنان بازرگان استان همدان و نایب‌رئیسی کانون کشوری زنان بازرگان را بر عهده دارد.
از دیگر مسئولیت‌های وی می‌توان به کارشناسی رسمی قوه قضائیه و ریاست مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی همدان اشاره کرد. خانلرزاده همچنین به‌عنوان بانوی تأثیرگذار استان همدان انتخاب شده است.
در جهان امروز، توسعه دیگر تنها با ساختن کارخانه‌ها، افزایش تولید یا گسترش زیرساخت‌های اقتصادی سنجیده نمی‌شود؛ آنچه به پیشرفت معنا می‌بخشد، کیفیتی است که بتوان به آن اعتماد کرد. کیفیت، حلقه اتصال دانش به زندگی، صنعت به سلامت و تولید به اعتماد عمومی است؛ و استاندارد، زبان مشترکی است که این پیوند را استوار می‌سازد.
روز جهانی استاندارد فرصتی است برای تأمل در این حقیقت که پشت هر محصول ایمن، هر غذای سالم، هر منبع آب قابل اعتماد و هر فعالیت صنعتی مسئولانه، نظامی از سنجش، ارزیابی، دقت و پایبندی به معیارهای معتبر قرار دارد. در این میان، آزمایشگاه‌ها نقشی بنیادین ایفا می‌کنند؛ نهادهایی علمی که با تبدیل اندازه‌گیری به دانش و داده به تصمیم، زمینه‌ساز اطمینان در جامعه می‌شوند. در حقیقت آزمایشگاه‌ها چشمان بیدار نظارت هستند. چشمانی که نباید خسته شوند، نباید خطا کنند و نباید از حقیقت دور شوند.
از همین باور بود که اندیشه تأسیس آزمایشگاه شیمی تجزیه راک شکل گرفت؛ اندیشه‌ای که هدف آن تنها انجام آزمون‌های تخصصی نبود، بلکه ایجاد بستری برای خدمت به صنعت، ارتقای کیفیت، حمایت از پژوهش و فراهم کردن فرصت رشد برای نیروهای متخصص و تحصیلکرده کشور بود.
راک؛ داستان یک باور و اراده برای ساختن
تأسیس یک مجموعه آزمایشگاهی، بیش از فراهم کردن تجهیزات و آماده‌سازی فضا، به باور، مسئولیت‌پذیری و نگاهی بلندمدت نیاز دارد. در این مسیر، بنیان‌گذار باید فراتر از نیازهای امروز بیندیشد و برای مسأله‌هایی راه‌حل بیابد که شاید پاسخ آنها تنها در گذر زمان آشکار شود.
برای من، شکل‌گیری آزمایشگاه راک از یک باور شخصی آغاز شد. برخی رؤیاها در سکوت روزهای دانشجویی متولد می‌شوند؛ رؤیاهایی که در آغاز، شاید تنها دغدغه‌ای در ذهن و پرسشی در دل باشند، اما اگر با اراده، ایمان و پشتکار همراه شوند، روزی به بنایی استوار تبدیل خواهند شد.
برای من، داستان راک از روزهایی آغاز شد که در مسیر تحصیل در مقطع دکتری، در کنار دغدغه علم و پژوهش، پرسشی بزرگ‌تر ذهنم را به خود مشغول کرده بود: آیا می‌توان دانش را از مرزهای دانشگاه فراتر برد و آن را به فرصتی برای اشتغال، امیدآفرینی و ساختن آینده دیگران تبدیل کرد؟
باور داشتم که دانش، زمانی به اوج ارزش خود می‌رسد که چراغ راه دیگران شود؛ و کارآفرینی، زمانی معنای عمیق‌تری می‌یابد که حاصل آن، تنها ساختن یک کسب‌وکار نباشد، بلکه ساختن فرصت‌هایی برای رشد انسان‌ها باشد.
امروز، راک روایت همان رؤیاست؛ رؤیایی که از یک دغدغه آغاز شد، با اراده جان گرفت و در گذر سال‌ها، به مجموعه‌ای علمی و تخصصی تبدیل شد که رسالت خود را در پیوند دانش، کیفیت، اعتماد و توسعه می‌بیند.
امروز، پس از 16سال فعالیت مستمر، این مجموعه حاصل سال‌ها تجربه‌اندوزی، تلاش تخصصی و همراهی نیروی انسانی متعهد است؛ مجموعه‌ای که در کنار ارائه خدمات آزمون و کنترل کیفیت، بستری برای آموزش عملی دانشجویان نیز فراهم کرده و میزبان صدها دانشجو در دوره‌های کارورزی بوده است.
برای ما، این عدد تنها یک آمار نیست؛ روایت صدها تجربه آموزشی، گام‌های نخست حرفه‌ای و امیدهایی است که می‌توانند آینده علمی و صنعتی کشور را بسازند.
آزمایشگاه؛ نقطه تلاقی علم، سلامت و مسئولیت اجتماعی
کار آزمایشگاه، در ظاهر با نمونه‌ها، تجهیزات، روش‌های آزمون و اعداد و نتایج سروکار دارد؛ اما در حقیقت، موضوع اصلی فعالیت آن انسان و کیفیت زندگی اوست. در حقیقت در آزمایشگاه هر روز جنگ خاموش غذاست. هنگامی که کیفیت یک ماده غذایی ارزیابی می‌شود، موضوع تنها انطباق یک نمونه با حدود تعیین‌شده نیست؛ سخن از سلامت مصرف‌کننده و اعتماد خانواده‌ها به محصولی است که بر سفره آنان قرار می‌گیرد.
هنگامی که آب و پساب مورد آزمون قرار می‌گیرند، نتایج آزمایشگاهی می‌توانند در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با سلامت عمومی، حفاظت از محیط زیست و مدیریت منابع آب نقش داشته باشند.
هنگامی که یک واحد تولیدی برای کنترل کیفیت محصول خود به آزمایشگاه مراجعه می‌کند، نتیجه معتبر می‌تواند به بهبود فرایند تولید، کاهش خطا، پیشگیری از خسارت و افزایش قابلیت رقابت کمک کند.
از این منظر، آزمایشگاه نه یک واحد خدماتی محدود، بلکه بخشی از زیرساخت اعتماد در اقتصاد و جامعه است؛ زیرساختی که ارزش آن گاه در هزینه‌هایی نمایان می‌شود که با پیشگیری از خطا، آلودگی، تولید نامنطبق و تصمیم‌گیری نادرست از وقوع آنها جلوگیری شده است.
این نگاه، مسئولیت آزمایشگاه را نیز سنگین‌تر می‌کند. هر نتیجه باید بر پایه روش معتبر، تجهیزات مناسب، کارکنان شایسته، کنترل کیفیت و رعایت اصول بی‌طرفی و محرمانگی استوار باشد. در چنین شرایطی، نتیجه آزمون از یک عدد ساده فراتر می‌رود و به سندی برای تصمیم‌گیری مسئولانه تبدیل می‌شود.
تأیید صلاحیت اعتبار علم در پرتو اعتماد
در نظام‌های نوین کیفیت، صرف برخورداری از تجهیزات پیشرفته برای اثبات شایستگی یک آزمایشگاه کافی نیست. آنچه اهمیت دارد، توانایی اثبات‌شده آزمایشگاه در انجام صحیح و معتبر آزمون‌هاست.
تأیید صلاحیت بر اساس استانداردهای مرتبط، از جمله استاندارد بین‌المللی ISO/IEC 17025 برای آزمایشگاه‌های آزمون و کالیبراسیون، چارچوبی برای ارزیابی صلاحیت فنی، نظام مدیریتی، اعتبار روش‌ها و قابلیت اتکای نتایج فراهم می‌کند.
در این چارچوب، کیفیت یک ادعا نیست؛ تعهدی است که باید در عملکرد روزانه، مستندات فنی، آموزش کارکنان، نگهداری تجهیزات، ارزیابی ریسک و بهبود مستمر قابل مشاهده باشد.
برای مجتمع آزمایشگاهی و تحقیقاتی راک نیز حرکت در مسیر استانداردسازی و ارتقای صلاحیت حرفه‌ای، بخشی از هویت سازمانی است. برخورداری از مجوزها و همکاری‌های تخصصی مرتبط با حوزه‌های فعالیت مجموعه، در کنار تلاش برای رعایت الزامات فنی و مدیریتی، مسئولیتی مستمر برای حفظ کیفیت و افزایش اعتماد ذی‌نفعان ایجاد می‌کند.
باور ما این است که اعتبار یک آزمایشگاه تنها در نام و سابقه آن خلاصه نمی‌شود؛ اعتبار واقعی زمانی شکل می‌گیرد که مشتری، صنعتگر، پژوهشگر و نهاد ناظر بتوانند با اطمینان به نتایج آن تکیه کنند.
دستاوردها؛ ثمره استمرار و یادگیری
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای یک مجموعه تخصصی، توانایی آن در تبدیل تجربه به ظرفیت پایدار است. در طول سال‌های فعالیت راک، توسعه تجربه فنی، شکل‌گیری سرمایه انسانی متخصص، ارائه خدمات کنترل کیفیت و فراهم کردن زمینه آموزش عملی دانشجویان، اجزای اصلی این مسیر بوده‌اند.
فعالیت در حوزه کنترل کیفی مواد غذایی و گسترش خدمات آزمایشگاهی، مستلزم به‌روزرسانی دانش، توجه به الزامات قانونی، شناخت نیازهای صنعت و پاسخگویی به انتظارات مشتریان است. این مسیر بدون مشارکت کارکنان متخصص، اعتماد بهره‌برداران و تعامل سازنده با نهادهای مسئول امکان‌پذیر نیست.
یکی از ارزشمندترین ابعاد این تجربه، توجه به اشتغال تخصصی و توانمندسازی نیروهای تحصیلکرده بوده است. باور دارم کارآفرینی علمی زمانی به رسالت خود نزدیک می‌شود که علاوه بر ایجاد ارزش اقتصادی، زمینه رشد انسان‌ها را نیز فراهم آورد.
از این منظر، موفقیت را نمی‌توان تنها با تعداد آزمون‌ها، تجهیزات یا فضای فیزیکی سنجید؛ موفقیت واقعی آنجاست که دانش به مهارت، مهارت به اشتغال و اشتغال به خلق ارزش برای جامعه تبدیل شود. امروز بر این باورم که سرمایه واقعی یک کسب و کار ساختمان ، تجهیزات و دستگاه‌ها نیست بلکه لبخندفارغ التحصیلی است که اکنون شغلی دارد و جوانی که با کسب مهارت برای ساختن آینده خود با امید قدم بر می دارد.
چشم‌انداز راک؛ از توسعه آزمایشگاهی تا خلق ارزش دانش‌بنیان
چشم‌انداز مجتمع آزمایشگاهی و تحقیقاتی راک، حرکت به سوی مجموعه‌ای توانمند، قابل اعتماد و اثرگذار در عرصه آزمون، کنترل کیفیت و پژوهش‌های کاربردی است؛ مجموعه‌ای که بتواند در کنار پاسخگویی به نیازهای موجود، برای نیازهای آینده نیز ظرفیت‌سازی کند.
در این مسیر، چند هدف اساسی مورد توجه قرار دارد:
نخست، توسعه توان فنی و دامنه خدمات آزمایشگاهی از طریق به‌روزرسانی تجهیزات، تقویت روش‌های آزمون و حرکت مسئولانه در چارچوب الزامات قانونی و استانداردهای مرتبط.
دوم، گسترش پژوهش‌های کاربردی و فعالیت‌های فناورانه با هدف نزدیک‌تر کردن ظرفیت‌های علمی به مسائل واقعی صنعت، محیط زیست و سلامت.
سوم، سرمایه‌گذاری بر نیروی انسانی از طریق آموزش مستمر، انتقال تجربه، تربیت نیروهای متخصص و فراهم کردن فرصت برای حضور مؤثر دانش‌آموختگان در عرصه کار و تولید.
چهارم، تقویت فرهنگ کیفیت و استاندارد در تعامل با صنایع، تولیدکنندگان و بهره‌برداران خدمات آزمایشگاهی؛ زیرا ارتقای کیفیت زمانی ماندگار خواهد بود که از سطح الزامات اداری فراتر رود و به بخشی از فرهنگ سازمانی تبدیل شود.
پنجم، گسترش همکاری‌های علمی و تخصصی با دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، نهادهای استاندارد و دستگاه‌های اجرایی برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های مشترک و کمک به توسعه استان.
افق مطلوب ما، مجموعه‌ای است که در آن آزمایشگاه صرفاً محل انجام آزمون نباشد، بلکه به بستری برای یادگیری، نوآوری، تبادل دانش و ارائه راهکارهای علمی تبدیل شود.
کارآفرینی زنان
ساختن فرصت از دل باور
روایت شکل‌گیری و توسعه راک، برای من به‌عنوان یک زن کارآفرین، معنایی فراتر از توسعه یک کسب‌وکار دارد. این تجربه نشان داده است که حضور زنان در عرصه‌های علمی و اقتصادی می‌تواند از مرز مشارکت فراتر رود و به آفرینش فرصت، ایجاد اشتغال و ساختن زیرساخت‌های تخصصی منجر شود.
کارآفرینی، مسیری همواره هموار نیست. در این مسیر، تصمیم‌های دشوار، محدودیت منابع، مسئولیت‌های سنگین و ضرورت ایستادگی در برابر موانع، بخشی از واقعیت کار هستند. آنچه ادامه مسیر را ممکن می‌سازد، ترکیبی از دانش، پشتکار، اعتماد به توانایی‌ها و تعهد به هدف است.
باور دارم جامعه‌ای که فرصت رشد را برای زنان متخصص و کارآفرین فراهم می‌کند، در حقیقت بر ظرفیت توسعه خود می‌افزاید. حضور زنان در مدیریت مجموعه‌های علمی و فناورانه، هنگامی که با شایستگی، حمایت نهادی و فرصت برابر همراه شود، می‌تواند به تقویت اقتصاد دانش‌بنیان و گسترش اشتغال تخصصی کمک کند.
برای من، یکی از زیباترین ثمرات این مسیر آن است که یک اندیشه علمی توانسته است به فضایی برای کار، یادگیری و رشد دیگران تبدیل شود. امروز بر این باورم که نوآوری همیشه خلق فناوری‌های نوین نیست. گاهی نوآوری فقط توانایی ادامه دادن است و تاب آوری یعنی وقتی همه "نمی‌شود" را می‌بینند تو فقط به "می شود" فکر کنی.
سخن پایانی؛ کیفیت، میراثی
برای فردا
در روز جهانی استاندارد، شایسته است بار دیگر به این حقیقت بیندیشیم که کیفیت، محصول یک اقدام مقطعی نیست؛ نتیجه انتخاب‌های درست و تکرار مسئولانه آنها در طول زمان است.
آینده از آنِ مجموعه‌هایی خواهد بود که اعتماد را سرمایه اصلی خود بدانند، به دانش تکیه کنند، از یادگیری بازنایستند و کیفیت را نه یک الزام بیرونی، بلکه تعهدی درونی تلقی کنند.
مجتمع آزمایشگاهی و تحقیقاتی راک نیز با تکیه بر تجربه سال‌های گذشته و با نگاه به افق‌های پیش رو، امیدوار است سهمی مؤثر در توسعه علمی و صنعتی استان همدان ایفا کند؛ سهمی که در ارتقای کیفیت، حمایت از تولید، حفاظت از سلامت و محیط زیست و پرورش سرمایه انسانی متخصص نمایان شود.
من به این باور رسیده‌ام که ماندگارترین بناها، آن‌هایی نیستند که فقط از سنگ و سیمان ساخته می‌شوند؛ ماندگارترین بناها، حاصل اندیشه‌هایی هستند که به انسان‌ها فرصت می‌دهند بهتر بیندیشند، مسئولانه‌تر عمل کنند و آینده‌ای روشن‌تر بسازند.
امیدوارم راک، فراتر از نام یک مجموعه آزمایشگاهی، نمادی از همین باور باشد: باور به اینکه کیفیت، اعتماد می‌آفریند؛ دانش، مسیر می‌گشاید؛ و اراده انسان‌های متعهد، رؤیاها را به واقعیت تبدیل می‌کند. چه افتخاری بالاتر از آنکه روزی بتوانیم بگوییم از آنچه آموختیم، تنها برای خود نساختیم؛ بلکه فرصتی ساختیم تا دیگران نیز بتوانند بسازند.
این، میراثی است که آرزو دارم از راک بر جای بماند؛ میراثی از دانش، اعتماد، تلاش و امید.
روز جهانی استاندارد را به تمامی تلاشگران عرصه کیفیت، استانداردسازی، تأیید صلاحیت، پژوهش و تولید تبریک می‌گویم و برای استان همدان، روزهایی سرشار از پیشرفت، نوآوری و اعتماد آرزو دارم.
|
