|
۱- اولین فروردین قرن جدید برای ساکنان ۲۵ استان کشور با پدیده جدیدی همراه بود. هجوم گرد و غبار از عراق و درگیری سراسری کشور با این پدیده، رخدادی بود که تاکنون به این شدت و وسعت رخ نداده بود. حالا مردم ایران پس از کرونا، فشار اقتصادی ناشی از تحریمها، گرد و غبار و آلودگی هوای ناشی از آن را هم تجربه میکنند تا به قولی یک بسته کامل از رویدادهای خاص را در زندگی خود داشته باشند.
۲- آلودگی گردو غباری، رکورد آلودهترین هوای ۳۰ سال گذشته کشور را زد تا قرن جدید با رکورد شکنی همراه باشد. در این وضعیت پایتخت کشور آلودهترین شهر جهان شد اما خبری از اقدامات پیشبینی شده برای این شرایط از جمله مجازی شدن مدارس نبود.
۳- پیشبینی شده سامانه های مشابه گرد و غباری با همین ویژگی باز هم وارد کشور شود و با این وضعیت هوای اکثر استانهای نیمه غربی، شمال و مرکز کشور بحرانی شود.گرد و غباری که منشاء خارجی دارد اما خشکی و کاهش بارندگی در ایران نیز بر شدت آن تاثیر گذاشته است. البته نباید فراموش کرد که از خرداد ماه تا زمانی که بارندگی آغاز میشود یعنی تقریبا مهر ماه و آبان ماه، گرد و غبارهای موجود در کشور بیشتر با منشاء داخلی سلامتی هوا را تهدید خواهند کرد.
۴- معمولا چشمه های تولید گردوخاک در عربستان، عراق و سوریه شکل میگیرند و اغلب استانهای مرزی را درگیر میکردند، اما این بار به تهران رسیده و به سمت شمال شرق کشور رفتند.
وضعیتی که ناشی از کمبارشیهای سال های اخیر خاورمیانه است و این بار همزمان چندین استان ایران را درگیر گردوخاک کرد.
۵- در کنار کمبارشی، گرد و غبار اخیر ارتباط مستقیم با اقدامات خودخواهانه ترکیه و خوابهای این کشور برای آب و هوای منطقه داشت.چند سالی است در منطقه بین النهرین به دلیل افزایش بارگذاریها در بالادست یعنی در کشور ترکیه و ساخت سدهای متعدد، میزان ورود آب دجله و فرات به سمت سوریه و عراق تقریبا یک سوم شده است. آخرین ترکش هم سد ایلیسو بود.
همچنین ترکیه میخواهد طرح داپ را روی سرشاخه ارس اجرا کند. ارس هم از آرارات سرچشمه میگیرد و وارد ایران میشود.
اگر ترکیه بخواهد سدسازی برای سرچشمه ارس را هم اجرا کند، ایران به شدت ضرر خواهد کرد.این اقدامات در حالی است که ایران تاکنون در موضوع سدسازی ترکیه کوتاه آمده است.
۶- در گرد و غبار اخیر موضوع دیگر که نگران کننده بود ناهماهنگی دستگاههای مسئول و اعلام نبود بودجه و تجهیزات برای ایفای نقش درست در این شرایط بود. به عنوان نمونه دانشگاه علوم پزشکی به صدور یک اطلاعیه احتمالا سالها قبل تنظیم شده اکتفا کرد یا مدیر کل دفتر پایش فراگیر سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کرد؛ چون در دو سه روز اخیر بیشتر آلودگی مربوط به ذرات (کمتر از ۱۰ میکرون) pm۱۰ بود و بعضی از ایستگاههای ما سنسور pm۱۰ ندارند و تنها ذرات (کمتر از ۲.۵ میکرون) pm۲.۵ را نشان میدهند در نتیجه اعداد را پایینتر از بقیه نشان دادند! البته در همدان موضوع کمبود ایستگاه و عمل نکردن شهرداریها به وظایف خود در تجهیز شهرها به ایستگاههای سنجش هوا موضوعی قدیمی است.
۷- گرد و غبار اخیر نشان داد که خودخواهی همسایگان چگونه میتواند بر زندگی مردم منطقه تاثیر منفی گذاشته و سلامتی انسانهای بسیاری را تهدید کند. به همین دلیل بالا بردن هماهنگی و آمادگی دستگاههای مسئول کشور، آموزش مردم برای زندگی در شرایط تکرار گرد و غبار ، لحاظ کردن اعتبار لازم برای مقابله با آلودگی هوا در بودجه و خرید امکانات و تجهیزات لازم در کنار کوتاه نیامدن از حقوق کشور و مردم و فعالیت بیشتر دستگاه سیاست خارجی در پیشگیری از اقدامات خودخواهانه همسایگان و دریافت حقآبه قانونی از سدهای مرزی همچون هیرمند افغانستان، می تواند شرایط را برای آیندگان بهتر کند.
|
