|
■ همدان نیازمند تیم متخصص برای خروج از بنبست اقتصادی
مجموع مطالعات و بررسیهایی که تاکنون انجام شده نشان میدهد مشکل جدی استان همدان وضعیت اقتصادی آن است. وقتی استاندار و مدیرانکل و مسئولان جدید بر مسند مینشینند با دهها ایده و برنامه آغاز به کار میکنند و قول توسعه اقتصادی استان را میدهند. اما پس از گذشت چند سال اغلب آنها پی میبرند که توفیق چندانی در رسیدن به اهداف خود نداشته و جلسات و سخنرانی نیز شعارگونه پیش میرود.
استانداران در دورههای مختلف با استفاده از نظرات کارشناسان در حوزههای مختلف محورهای توسعهای معرفی کردهاند. پیش از این، سالها محور توسعه استان کشاورزی بوده، سپس در برههای سرمایهگذاری برای توسعه زیرساختهای گردشگری مطرح شد و اکنون تولید به اولویت نخست استان تبدیل شده است. ایجاد صنایع تبدیلی در بخش کشاورزی، اصلاح شیوههای سنتی کشاورزی، کاشت محصولات کم آببر و جلوگیری از خامفروشی در حوزه معدن بهعنوان اساسیترین برنامههای استان همدان در حوزه رشد اقتصادی مطرح شده است.
طبق آخرین اطلاعات منتشر شده در آبانماه 1400، سهم اشتغال در حوزه کشاورزی ۲۹درصد، صنعت ۳۰ درصد و خدمات ۴۱ درصد است؛ یعنی عمده اشتغال استان در بخش خدمات است.
اما آنچه که از مطالعات برمیآید در بخش خدمات جدای از بهداشتودرمان و آموزشعالی، گردشگری هنوز جایگاه لازم خود را پیدا نکرده و ضعف و نقص و کمبود زيرساختهاي لازم در این عرصه مشهود است. صنعت در همدان حرفي براي گفتن ندارد، کشاورزي نیز به خاطر مکانيزه و نوين نبودن رشد مطلوبی نداشته است. طبیعتاً در چنین اوضاعی برای زمین و مسکن عرصه گستردهای ایجاد میشود و این بخش از فعالیتها نقش جدی و پرباری پیدا میکند. وقتی زمین و ساختمان به کالاي سرمايهاي تبدیل شود اوضاع مسکن آشفته میشود. اکنون در همدان چنین شرایطی بهوجود آمده و اگر فکر اساسی برای چگونگی رشد آینده اقتصادی شهر صورت نگیرد این آشفتگی به بحران تبدیل میشود که تأثیر منفی آن دامن شهر را در همه زمینههای رشد و توسعه خواهد گرفت. اکنون رتبه گرانی مسکن در 5 سال گذشته از ششم به اول رسیده، در اجارهنشینی نیز چنین جایگاهی کسب کردهایم. و اگر جدای از کشور، شرایط اقتصادی استان به همین منوال پیش برود بحران در مسکن شدیدتر خواهد شد.
در نبود اقتصاد مولد تحصیلکردههای متخصص نیز مهاجرت میکنند. اخیراً غلامحسین مجذوبی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه بوعلیسینا از مهاجرت اساتید دانشگاهها به خارج از کشور اظهارتأسف کرده و گفته بود: براساس آمار موجود شاهد مهاجرت اساتید دانشگاهها به خارج از کشور هستیم درحالیکه در گذشته تنها شاهد خروج نخبگان به خارج از کشور بودیم. چون جايي براي عرضه تخصصشان ندارند. و این نشان میدهد که به بحران در بخش اقتصاد استان نزدیک شدهایم، چنانچه بسیاری از مسئولان و کارشناسان بارها این هشدار را داده، اما اغلب برای حل این مشکل، اضافه کردن به وسعت شهر همدان را پیشنهاد دادهاند.
در بدو ورود مدیران ارشد و مسئولان برنامهریز برای مسکن در استان، نخستین پرسشی که از آنها پرسیده میشود این است که برنامه برای کاهش قیمت مسکن و حل مشکل زمین چیست؟ این در حالی است که مشکل مسکن و زمین تنها با الحاق روستاها به شهر و افزایش وسعت حل نمیشود و تنها به عنوان یک مسکن عمل خواهد کرد. علاوه بر آن کمک چندانی به حل مشکل اقتصادی استان نخواهد کرد و همچنان اقتصاد غیرمولد توسعه خواهد یافت.
طرح جامع نیز قادر است در عرصههای مشخص و در مقیاس محدود برخی جوانب توسعهای شهر را جوابگو باشد.
در چنین شرایطی بهنظر میرسد انجام یک کار مطالعاتی مجزا و تخصصی اقتصادی چاره کار است. این کار را باید به عهده مشاوران و کارشناسان متخصص زبده اقتصادی گذاشت.
تجربه حداقل 2 دهه گذشته نشان میدهد اگر چنین مطالعات انجام نشود و خروجی آن عملیاتی نشود شهر همدان از توسعهای که آرزوی مردم و مدیران و دلسوزان است وامیماند.
اقتصاد کلانشهر موتور محرکه رشد و توسعه همهجانبه شهر است که باید به تفصیل مطالعه، بررسی و تحلیل شود و دست آخر نقش و جایگاه شهر را در روند توسعه تعیین کند. انجام این کار نیاز به عزم جدی و تخصیص بودجه کافی مطالعاتی دارد. نیروی متخصص و بومی آن نیز در کشور و استان وجود دارد، کافی است فارغ از نگاه گزینشی تیم را تشکیل داد و با آنها قرارداد بست.
این تیم متخصص در قالب مطالعه جامع، سوءگیری آينده اقتصادي همدان را تعیین خواهد کرد و جهتگیری سرمایهگذاری و راههای جذب سرمایههای بومی و غیربومی و زمینههای اشتغالزایی را معرفی خواهد کرد و بالأخره امکان جلب متخصصان و سرمایهگذاران بومی را فراهم میسازد؛ همان اقدامی که آرزوی اغلب استانداران و مدیران در ادوار گذشته و مردم بوده است.
|
