|
آمار مرگومیر مادران باردار در سالهای اخیر با مجاهدت ۱۳۰ بهورز در ۹۰ خانه بهداشت ملایر به طور چشمگیری و به میزان ۶۰ درصد کاهش یافته است.
هر ساله دوازدهم شهریورماه فرصتی برای پاسداشت تلاشهای خاموش اما بیبدیل مردان و زنانی است که مرزبانان سلامت در دورترین نقاط این سرزمیناند، بهورزان، نیروهای خط مقدم نظام سلامت، تجسم عینی «عدالت در سلامت» هستند؛ چراغهایی که در دل روستاها و مناطق کمبرخوردار، مسیر دسترسی به خدمات اولیه بهداشتی و درمانی را برای میلیونها ایرانی روشن نگه داشتهاند.
داستان بهورزی، روایت تحولی بنیادین است، در اوایل دهه ۱۳۶۰ زمانی که نرخ مرگومیر نوزادان در روستاها به ۲۵۰ در هر هزار تولد زنده میرسید و فاصله عمیقی بین شاخصهای سلامت شهری و روستایی وجود داشت، برنامه بهورزی با الهام از اصول اولیه بهداشت و همکاری سازمان جهانی بهداشت شکل گرفت و هدف، تربیت نیروهای بومی از همان روستاها بود تا با زبانی آشنا و با تکیه بر اعتماد عمومی، به عنوان اولین حلقه ارتباطی مردم با نظام سلامت، ایفای نقش کنند.
امروز شبکه عظیمی بالغ بر ۱۸ هزار خانه بهداشت با بیش از ۲۶ هزار بهورز، جمعیت روستایی کشور را زیر پوشش خود دارند، این نیروها که اغلب خود در روستا متولد و بزرگ شدهاند، به خوبی با فرهنگ، باورها و نیازهای مردم منطقه آشنا هستند و این شناخت، سرمایه اجتماعی عظیمی است که امکان ارائه خدمات مؤثر و مردم پسند را فراهم میآورد.
یک بهورز تنها یک مراقب سلامت نیست؛ او معلمی است که سواد سلامت را به خانوادهها میآموزد، مشاوری است که در کنار مادران باردار و سالمندان میایستد و پلی است که نظام سلامت را به عمق جامعه متصل میکند
گستره وظایف او به تنهایی، کارکرد یک تیم تخصصی را تداعی میکند، مراقبتهای مادر و کودک، پیشگیری و کنترل بیماریها، آموزش و ارتقای سلامت و نظام ارجاع به عنوان دروازه ورود به سیستم سلامت، ازجمله وظایف خطیر بهورزان است، بهورزانی که بیماران را پس از ارزیابی اولیه، در صورت نیاز به سطوح بالاتر ارجاع داده و پس از بازگشت، روند درمان و مراقبت را پیگیری میکنند.
با این حال، این طلایهداران گمنام با وجود تمام افتخارات، با چالشهای بزرگی همچون حجم بالای کار، کمبود نیرو، دسترسی دشوار به برخی مناطق، دغدغههای معیشتی و فرسایش شغلی مواجه هستند و روز بهورز فرصتی است تا به حمایت همهجانبه از این سرمایههای نظام سلامت توجه و بر بهبود وضعیت معیشتی، ارتقای آموزشهای تخصصی و تأمین امکانات لازم برای آنها تأکید شود.
در همین راستا؛ مدیر شبکه بهداشت و درمان ملایر روز دوشنبه در آئین تجلیل از بهورزان این شهرستان اظهار کرد: با تلاش بهورزان شاخص سلامت در کشور به طور چشمگیری ارتقا یافته که نمونه بارز آن نرخ مرگومیر مادران باردار است که از حدود ۱۴۰ در هر ۱۰۰ هزار تولد زنده، به ۵۴ نفر کاهش یافته و این به معنای نجات جان هزاران خانواده است.
اکبر غلامعلیان این موفقیتها را مرهون نگاه جامع و خدمات پیشگیرانه بهورزان در دورترین نقاط کشور دانست و افزود: نقش تعیینکننده خانههای بهداشت و تلاش مجاهدانه بهورزان در مناطق روستایی، زمینهساز تحولی بنیادین در نظام سلامت کشور شده است.
وی با تبیین جایگاه بهورزان به عنوان «خط مقدم نظام سلامت»، گفت: طرح گسترش شبکه بهداشت که از سال ۱۳۶۳ با هدف دسترسی عادلانه به خدمات درمانی در دورافتادهترین نقاط کشور آغاز شد، نه تنها به عدالت در سلامت کمک کرد، بلکه با پیشگیریهای بهموقع، جان هزاران هموطن را نجات داده است.
مدیر شبکه بهداشت و درمان ملایر با اشاره به جامعنگری در خدمات بهورزان، افزود: در حالیکه در مراکز شهری ارائه خدمات بهداشتی مستلزم حضور تیمی متشکل از حدود ۲۰ کارشناس و متخصص است، یک بهورز در خانه بهداشت، تمامی این مسوولیتها را از واکسیناسیون و مراقبتهای مادران تا بهداشت محیط و دهان و دندان، به تنهایی بر عهده دارد و در عمل، با ایثاری ستودنی، کارکرد یک تیم کامل را ایفا میکند.
غلامعلیان با استناد به آمارهای سالهای ۱۳۶۳ تا ۱۳۷۰ در حوزه بهداشت و سلامت، تصریح کرد: با استقرار خانههای بهداشت، نرخ مرگومیر مادران باردار بیش از ۶۰درصد کاهش یافت و این دستاورد به معنای پیشگیری از فوت بیش از یکهزار و ۷۲۰ مادر در سال است که در مجموع، تداوم حیات بیش از هشت هزار خانواده را تضمین کرده است.
غلامعلیان همچنین به نقش بهورزان در شناسایی بیماریهای غیرواگیر همچون دیابت و فشار خون اشاره کرد و گفت: بسیاری از مبتلایان، پیش از مراجعه بهورزان از بیماری خود آگاه نبودند و کنترل بیماریهای واگیردار در روستاها، مانع از سرایت آنها به کانونهای شهری میشود و در این راستا بهورزان با کمترین توقع، بیشترین نقش را در حفظ سلامت جامعه ایفا میکنند.
وی با اشاره به آمار فعالیت بیش از ۱۷ هزار خانه بهداشت و ۲۶ هزار بهورز در سطح کشور، سهم این شهرستان را بیش از ۹۰ خانه بهداشت با ۱۳۰ بهورز دانست و اظهار کرد: در این حوزه با کمبودهای نیروی انسانی مواجه هستیم.
|
