|
اطلاعرسانی به هنگام، تغییر افکار و نگرشها، آموزش، ارتقاء سطح فرهنگی، آگاه نمودن، تنظیم و تصحیح رفتار و روابط جمعی، سرگرمی و تفریح و ایجاد همبستگی اجتماعی از رسالتهای اصلی و فرعی رسانه است. در وسعت و افق کمتری این رسالتهای ذکر شده در باب رسانه همان، رسالت امروزی رسانه محلی را تشکیل می دهد که فقط با مطبوعات سراسری در قلمرو جغرافیایی محدود و انعکاس بیشتر اخبار و حوادث یک منطقه متمایز میشوند که به طور منظم و مداوم پیامهای خود را در اختیار مخاطبان قرار میدهند.
مداومت انتشار و پخش اطلاعات از جمله ویژگیهای مهم رسانه است که سبب میشود نیازها و علایق مخاطبان به اطلاعات را در هر زمان که آنها مایل باشند و شرایط زندگی اجازه بدهد، برآورده سازند و به ویژه در کارکرد اطلاعرسانی آخرین اخبار و اطلاعات را به مخاطبان ارائه دهند. همچنین در زمانی که شاهد افزایش روزافزون و تنوع و تعدد رسانههای نوین هستیم.
رسانه در این عصر جایگاه خاص خود را در شکل گیری افکار عمومی، ایجاد مشارکت برای پیشرفت جامعه حفظ کرده است. جایگاه بالای مطبوعات در بین دیگر رسانهها را میتوان در افزایش تعداد، رشد کمی و کیفی و افزایش اقبال عمومی به مطبوعات محلی و زیاد شدن مخاطب بخوبی مشاهده کرد. این نوشتار با رویکرد مسئله محور و با توجه به نقش و جایگاه رسانه محلی میکوشد باید و نبایدهای رسانه محلی در عصر حاضر را بیان دارد و افقی برای آینده رسانه همدان ترسیم کند:
تغییر نگاه و رویکرد
بیش از نیمی از فعالان رسانه استان به این حرفه و فعالیت نگاه سنتی با رویکردی از گذشته و تجربیات پیشین دارند و کمتر نگاه توسعهایی و بهروز و بهنگام به این حوزه دارند. آنچه امروزه از حرکت و اقدامات رسانه محلی بهخوبی قابل مشاهده است، توجه بیشتر به ابزارهای سنتی و نگاه سنتی به حرفه رسانه از سوی مدیران این گروه است و کمتر اصحاب رسانه محلی توجه خود را به استفاده از ابزارهای نوین رسانهای معطوف کرده و به دنبال کسب دانش نوین و تجهیز به آن هستند تا بتوانند با سرعت سرسامآور رسانههای جمعی بهخصوص رسانههای سراسری همراه باشند و مخاطبان خود را نیز همراه کنند.
برای اینکه نشریات و رسانههای استان را از لحاظ وضعیت و ویژگی و یا کمیت و کیفیت ارتقاء یابد، باید برنامههای مدونی از سوی خود دست اندرکاران رسانه استان طراحی گردد تا شاهد رسانههای با کیفیت با استقبال همگانی باشیم. رویکرد جدید نشریات استانی در دهه آتی نگرش تخصصی، تجهیز به رسانههای دیجیتالی، چاپ و انتشار نشریه در گستره ملی و نیروی انسانی متخصص روزنامه نگاری میباشد.
کلینگری و یکسویهنگری
از دیگر مشکلات امروزی مطبوعات همدان و رسانههای مجازی کلی نگری و نگاه یک جانبه به تمامی جریانها و برنامهها است. بهطوری که برای مردم منطقه روند همیشگی داشته و تازگی و حلاوتی نداشته و همان اخبار تکراری روزنامهها و رسانههای سراسری را با ظاهری همیشگی تکرار میکنند و نوآوری و بهروز بودن آنها در مقایسه با سرعت دیگر رسانهها کم است. این دلایل باعث شده است که مطبوعات محلی بیشتر از دیگر رسانهها به توجه و حمایت از سوی متولیان امر نیازمند باشند تا بتوانند در سرعت سرسامآور رسانهها، آنها نیز در این میدان باقی بمانند و به رسالت واقعی خود عمل کنند.
شناخت اولویتها و نیازها
یکی از مبانی توسعه و پایداری رسانهها و اینکه مدیران آنها بتوانند در مقابل دیگر ابزارهای رسانهای نوین سرپا بایستند و با آن مقابله کنند و در کنار بهنگام بودن و دیدن آموزشهای نوین سر و سامانی به حوزه کاری و نوع تولید خود بدهند، همین شناخت اولویتها و نیازسنجی و بررسی نیازهای روز جامعه است.
اما در باب نقش رسانه محلی در کنار کارکردهای نشریات سراسری باید گفت که این دسته بهطور کلی نقش مهمی در بازتاب نیازها و مشکلات جامعه یک منطقهی جغرافیایی داشته و پویایی و رشد آنها به توسعه مطبوعات سراسری منجر میشود و افزایش توجه مخاطبان نسبت به اینگونه نشریات، افزایش خوانندگان و مخاطبان نشریات سراسری را در پی خواهد داشت. رسانههای محلی باید به شرایط اجتماعی و فرهنگی جامعه خود بیش از پیش توجه داشته باشند و اشرافی کلی و کامل بر آن داشته باشند، اولویتها و نیازهای بومی و محلی را سرلوحه کار خود قرار دهند تا بتوانند اثرگذاری خود بر هویت منطقه و انسجامبخشی جامعه را تقویت نمایند. در حقیقت احیای ارزشها و هنجارهای محلی و منطقهای در راستای توسعه جوامع محلی از مهمترین کارکردهای یک رسانه محلی به شمار میآید.
در خصوص ضرورت تقویت فرهنگ بومی از سوی نشریات محلی علاوه بر اطلاعرسانی و شفافسازی که اساس کار رسانه است، لازم است در جهت تقویت فرهنگ بومی و ایجاد وحدت بین سطوح جامعه حرکت کنند. در کل با وجود اینکه کارکردهای رسانههای محلی چندان بر همگان مشخص نشده است، اما رسانه محلی با این امتیازات و انتشار جزئیات رویدادهای محلی مورد اعتماد جامعه خود قرار گرفتهاند. در کلیت مطالب بالا آنچه به عنوان حلقه گمشده توسعه جامعهها به شمار میآید که باید مطبوعات محلی به آن اهتمام بیشتری برای به دست آوردن آن داشته باشد. این است که باید به استخراج نیازها و اولویتهای توسعه محلی و ارائه آن به مسؤولان در راه کمک به شناسایی نیازها و اقدام برای حل آنها مبادرت ورزند.
پشتوانه و رقابت فرهنگی
در حال حاضر رسانه محلی شناسه و هویت فرهنگی یک منطقه با ساختار خاص فرهنگی به شمار میآیند که به عنوان پیشقراول فرهنگ، هم عامل توسعه فرهنگ آن جامعه محسوب میشوند و هم میزان توسعه و ترقی یک منطقه با آن ارزیابی و محک میخورد. وجود رسانههای محلی با پیشینه تاریخی و فرهنگی، حاوی اطلاعات و دادههای بسیار از کنش و بینش گذشته جامعه است که میتواند پشتوانه بزرگی برای آینده جامعه و روند توسعه مطبوعات جامعه به شمار آید. امروزه هرچند جنب و جوش در رسانههای محلی استان در هیاهوی رسانههای دیداری و شنیداری و مطبوعات سراسری کمتر است، اما همین پشتوانه تاریخی و فرهنگی باعث گردیده رونق مطبوعاتی در استان به نسبت گذشته بیشتر گردد و بیشترین حجم اشتغال شاغلین حوزه مطبوعات را به خود اختصاص دهد. رقابت مثبت مطبوعاتی سبب بهبود کمّی و کیفی این بخش میگردد و یک استمرار پایدار و پویا را به وجود میآورد و این پویایی و رسیدن به موقعیت تثبیت، مستلزم پرداخت حرفهای به شغل خبرنگاری و روزنامهنگاری با در نظر گرفتن پارادایمهای امروزی آن است تا به رسانه حرفهای با هویت بومی و فرهنگی برسیم.
رسانههای محلی به عنوان یک ابزار فرهنگی بومی، در مقایسه با دیگر رسانهها همچون مطبوعات سراسری، به علت دسترسی آسان به آنها از اقبال مردمی بیشتری برخوردارند و به نوعی رسانه عمومیتری به شمار میآیند که صاحبان این رسانه باید از این پشتوانه مردمی در جهت تأثیرگذاری و مخاطبپسندی بهخوبی استفاده نمایند.
تجربه همراه با آموزش
آنچه در حرفه مطبوعاتی و رسانههای همدان پررنگ مینماید، غلبه تجربه و سوابق کاری افراد شاغل در آن بر مهارتهای آموزشی و دانشگاهی است. نیاز مبرم فعالان مطبوعاتی استان بیشتر آموزش در غالب دورههای کوتاهمدت و بلندمدت مطبوعات، تشکیل و ایجاد مراکز آموزش مرتبط با این حوزه در استان میباشد. زمانی خروجی مراکز رسانههای استان به درآمد، تولید ثروت و ارزیابی مثبت میانجامد که تجربه همراه آموزش گردد، به ویژه نسل جوان شاغل در این حرفه بتوانند با دستاوردهای روز جهان و ایران آشنا شوند. حوزه رسانه استان نیازمند آن است که همراهی و همزبانی با تکنولوژیهای روز داشته باشد و این امر فقط با آموزش و آشنایی با علم روز آن میسر میشود.
تبلیغ همراه با اطلاعرسانی
در نگاه بعد آنچه در حوزه رسانههای استان بهخوبی مشخص است، عدم تبلیغ و تبلیغات گستره به منظور معرفی و اطلاع-رسانی از وضعیت، شرایط، خدمات و امکانات مطبوعات میباشد. موضوع تبلیغ و معرفی خدمات رسانه در اولویت هیچ یک از مدیران آن نمیباشد و فعالان رسانه استان چندان به اهمیت این موضوع واقف نمی باشند و برای این فعالیت مهم برنامه مشخصی برای تبلیغ و معرفی خود ارائه نمی دهند. هزینه در تبلیغ فقط هزینه کرد و از دست دادن پول و سرمایه نمیباشد بلکه امروزه تبلیغ و اطلاع رسانی خود یک سرمایهگذاری بزرگ برای ارائه خدمات میباشد که این سرمایهگذاری در روند و فرآیند کاری یک رسانه در زمان کوتاهی به ثمر خواهد نشست و در مرحله بعدی این فرایند آنها میتواند منجر به سرمایه گذاری بلند مدت گردد. اما باید واقف بود که چگونه تبلیغ کردن، سطوح تبلیغ، معرفی و اطلاعرسانی، خدمات و کیفیت کار و امکانات نیز نیازمند دانش و مهارت علمی و عملی آن میباشد.
خود موضوع تبلیغ و تبلیغات و اطلاعرسانی امروزه یک علم و دانش بهشمار میآید به این خاطر تبلیغ و اطلاعرسانی در رسانه باید همراه با علم و دانش روز آن باشد.
نوآوری و ابتکار
رسانه در عصر حاضر پدیدهای نوآور و ابتکاری بهشمار میآید که ماحصل فکر و اندیشه و ابزارهای نوین است که در خدمت این حرفه آمده است تا با توجه به خواستهها و سلایق گوناگون بتواند نیازگوی آنها باشد. به غیر از پاسخگویی به اولویتها و سلایق، نوآوری و ابتکار در تولید در نوع محصول مطبوعاتی مورد استفاده نقش عمدهای در تولید سرمایه و ثروت برای صاحبان این مراکز خواهد داشت. نوآوری و ابتکار در این بخش به نظر اولویت اول فعالان این حوزه استان را تشکیل میدهد که میتواند در بحث تکنولوژیهای جدید مطبوعات و رسانه را به سمت جلو پیش ببرد.
در کنار مشکلات مطبوعات محلی، ذهنیتهای منفی نیز شکل گرفته است. عدهای آنها را متأثر از رسانههای ملی و بینالمللی میدانند و بر این عقیده هستند که نشریات محلی به نوعی همان و یا مختصرشده همان نشریات سراسری میباشند؛ اما باید در نظر داشت که فضا و شرایط هریک تفاوتهای بسیاری با یکدیگر دارند.
برای رفع این ذهنیتها و اینکه نشریات محلی بهتر بتوانند فضا و شرایط تأثیرگذاری بیشتری پیدا کنند و پشتوانه مردمی پیدا کنند، مطبوعات محلی قبل از هر چیز باید فقط مطرحکننده نباشند و بیشتر تولیدکننده باشند؛ چرا که تنها مزیت نسبی مطبوعات محلی و شرط بقای آن همین تولید است. باید کار خلاقانه و تولیدی در مطبوعات محلی سرلوحه کار قرار گیرد.
|
