|
چک یک ابزار مفید برای پرداخت وجه است و در اقتصادِ جامعه اعتبار قانونی دارد. افراد میتوانند از طریق این ابزار که دارای انواع گوناگونی است معاملات مالی خود را به ثمر برسانند.
ممکن است این اتفاق برای هر کسی پیش بیاید که دسته چک یا یک برگه چک خود را گم کند یا به هر طریقی، اعم از سرقت یا کلاهبرداری برگه چک را از او بگیرند، در این مواقع ماده ۱۴ قانون صدور چک راهحل قانونی را بیان کرده است.
ماده ١۴ قانون صدور چک: صادر کننده چک یا ذینفع یا قائم مقام قانونی آنها با تصریح به اینکه چک، مفقود یا سرقت یا جعل شده و یا از طریق کلاهبرداری یا خیانت در امانت یا جرائم دیگری تحصیل گردیده میتواندکتباً دستور عدم پرداخت وجه چک را به بانک بدهد. بانک پس از احراز هویت دستور دهنده، از پرداخت وجه آن خودداری خواهد کرد و در صورت ارائه چک به بانک، گواهی عدم پرداخت را با ذکر علت اعلام شده، صادر و تسلیم مینماید.
البته دارنده چک می تواند علیه کسی که دستور عدم پرداخت داده شکایت کند و هر گاه خلاف ادعایی که موجب عدم پرداخت شده ثابت گردد دستور دهنده علاوه بر مجازات مقرر در ماده ۷ این قانون به پرداخت کلیه خسارات وارده به دارنده چک محکوم خواهد شد.
مراحل اعلام مفقودی چک و اقدامهای مربوط به آن
1- دستور عدم پرداخت وجه چک به بانک
چنانچه چک شخصی مفقود یا گم شده باشد، صادر کننده چک باید بدون هیچ معطلی به بانک مراجعه کند و دستور عدم پرداخت را از بانک بخواهد. لذا، شخص صادر کننده با مراجعه به بانک و پر کردن فرم های مخصوص که از سمت خود بانک تنظیم شده است به طور کتبی دستور خود را تحویل می دهد. پس از انجام مراحلی که توسط بانک اعلام می شود باید نهایتا ظرف یک هفته، به مراجع مربوطه برای شکایت از چک مفقودی ( شورای حل اختلاف یا دادسرا ) اقدام نماید و گواهی مفقودی چک را اخذ کند و به بانک ارائه دهد. این درخواست و صدور گواهی مفقودی مربوط به چک مورد نظر، توسط دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به دادگاه تقدیم میشود و پس از احراز، حساب موردِ نظر برای یک هفته مسدود میشود.
2-مراجعه ظرف مدت یک هفته به مراجع قضایی
مرحله دوم پس از دستور عدم پرداخت، این است که طی مدت یک هفتهای که حساب توسط بانک مسدود شده است، دارنده چک باید با مراجعه به مراجع قضایی صالح، گم شدن چک را اعلام کند و پرونده را تشکیل دهد؛ پس از آن گواهی مفقودی چک را از آن مرجع اخذ کند. لازم به ذکر است که رفتن و کمک گرفتن از شورای حل اختلاف، فقط مربوط به زمانی است که چک گم شده باشد، اما در صورتی که چک به سرقت رفته و یا جعل شده باشد، باید اقدامات را در دادسرا و در قالب دعوی کیفری پیگیری کرد.
3-ارائه گواهی مفقودی به بانک
گام سوم این است که پس از اخذ گواهی مفقودی چک از مرجع مرتبط، میبایست طی مدت یک هفته از زمان صدور دستور عدم پرداخت، گواهی مورد نظر را به بانک تسلیم کرد. در غیر اینصورت پس از انقضای مدت یک هفته، به تقاضای دارنده چک، بانک از محل موجودی وجه آن را به دارنده پرداخت می نماید.
پس از آن بانک موظف است وجه مندرج بر روی چک را تا تاریخی که تکلیف پرونده در مرجع مربوطه تعیین نشده است، در یک حساب مسدود حفظ کند و از پرداخت وجه به دارنده چک خودداری نماید. لازم به ذکر است که چنانچه دادگاه، مسئله مفقود شدن چک را تأیید نماید، ممکن است حکم باطل شدن چک را صادر کند.
در حال حاضر دولت تدابیری اندیشیده است تا در زمینه صدور دستهچک و مسائل مربوط به آن، مشکلات گم شدن چک تا حد زیادی کاهش یابد. یکی از این تدابیر، خدمات مربوط به سامانه صیاد است که چک باید در این سامانه ثبت شود. همچنین صدور چک در وجه حامل نیز ممنوع شده است.
اعلام سرقت و مفقود شدن چک به صورت آنلاین
برای افزایش سرعت روند اعلام مفقودی چک میتوان از طریق سامانه ساد ۲۴
(www.sad24.ir) استفاده کرد و از این طریق احتمال وصول چک توسط افراد سودجو را کاهش داد.ساد ۲۴، یک سامانه فعال در زمینه اعلام سرقت، مفقودی و استعلام چک بانکی در ایران است و هدف آن جلوگیری از کلاهبرداری و یا جعل چکهای سرقتی و یا به طور کلی چکهای مفقودی است. ثبت چک سرقتی یا مفقودی در سامانه باعث میشود که از معامله یا انتقال آن در بین مردم جلوگیری و از سو استفاده کلاهبرداران پیشگیری شود. ساد ۲۴ معاملات را برای مردم امن میکند و باعث میشود که مردم با آرامش خیال از معامله با دستهچک بهره ببرند.
|
