|
مراتب ثبت ۱۱ اثر منقول فرهنگیتاریخی از سوی وزیر میراثفرهنگی به استاندار همدان ابلاغ شد که یکی از این آثار نسخه کتاب قانون بوعلی سیناست.
به گزارش خبرگزاری فارس از همدان، مراتب ثبت ۱۱ اثر منقول فرهنگی تاریخی از سوی وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی به استاندار همدان ابلاغ شد یکی از این آثار نسخه کتاب قانون بوعلی سیناست.
به گفته فاطمه زارعی، مدیر موزه بوعلی سینای همدان، قدیمیترین نسخه خطی کتاب «قانون» بوعلی سینا در این موزه نگهداری میشود.
این نسخه خطی کتاب «قانون» مجموعه کامل دستنویس در قطع وزیری است که در دوره صفویه نگاشته شده که از جاذبههای اصلی موزه و موردتوجه بازدیدکنندگان و گردشگران خارجی است.
زارعی درباره این کتاب عنوان کرده: «کتاب «قانون در طب» یکی از کتابهای ابن سینا در زمینه پزشکی است که نزدیک به ۷۰۰ سال در مراکز علمی اروپا تدریس میشد و اصل کتاب به زبان عربی نوشته شده است. این کتاب مهمترین و مفصلترین کتاب ابن سینا در طب و از مهمترین کتابهای طبی در تمدن ایران پس از اسلام و از جمله مهمترین آثار پزشکان دنیای قدیم است.»
ابنسینا، در سال ۴۰۳ قمری در گرگان نوشتن «قانون» را آغاز کرده و از آنجایی که شیخالرئیس آواره بود و بهدلیل اینکه نمیخواست به دربار سلطانمحمود غزنوی برود، کتاب «قانون» را با فاصله و در چند منطقه نگاشته است. بخشی از کتاب در سال ۴۰۵ نوشته شده و قسمتهایی از آن در دربار شمسالدوله دیلمی به نگارش درآمده است. بخشی از آن را در شهر ری و بقیه را در همدان تا سال ۴۱۴ قمری به پایان رساند.
اصل کتاب «قانون» در 5 فصل به زبان عربی است و تاکنون به زبانهای متعددی از جمله لاتین، فرانسه، آلمانی، انگلیسی، ازبکی، عبری، فارسی و اردو ترجمه شده است. زندهیاد عبدالرحمان شرفکندی، فردی است که این کتاب را سالها پیش به فارسی ترجمه کرد.
کتاب «قانون» در حدود ۸۰۰ سال در مغربزمین کتاب مرجع پزشکی بود و تا همین چند سال پیش در دانشگاه «منکولیه» فرانسه بهعنوان منبع درسی تدریس میشد.
یکی از محققان هندی تلخیصها و شرحهایی را که در کتاب قانون نوشته شده احصا کرده و معتقد است که بیش از ۲۰۰ شرح و خلاصه بر این کتاب نوشته شده است. پس از شرحهای قرآن و شرحهایی که بر کتابهای محیالدین ابن عربی نوشته شده، «قانون» سومین جایگاه را ازآن خود کرده است.
این کتاب نخستین کتاب پزشکی است که تا این حد شرح و تلخیص شده است. «تلخیص ابن تلمیذ»، «تلخیص ابونصر سعید ابوالخیر مسیحی»، «التحفه السعدیه»، «تلخیص قانونچه» توسط محمدبن عمر چغمینی و همچنین «شرح ابن نفیس قرشی»، «تحفه سعدیه قطبالدین شیرازی»، «شرح حکیم شمسالدین محمد آملی» و «شرح صدرالدین علی جیلانی» از جمله این آثارند.
کتاب ۵ جلدی «قانون» که توسط حکیم عبدالحمید مؤسس و رئیس دانشگاه «همدرد» دهلینو منتشر شده، از جمله نسخههای نفیسی است که از روی نسخه کتابخانه ایاصوفیه نوشته شده و گفته میشود که این نسخه از نسخه دستنویس خود ابنسینا تألیف شده است. عبدالحمید همچنین این کتاب را با 4 نسخه چاپی موجود مقابله کرده است.
یکی از شرحهای مهم «قانون» شرح ابن نفیس است که بر مبنای پژوهشهای جدید توسط دانشجویان مصری ثابت شده که موضوع کشف «هاروی» درباره گردش خون سالها پیش از این در شرح ابننفیس آمده بوده و این هم از برکات کتاب «قانون در طب» ابنسینا است.
سر ویلیام آسلر (۱۹۱۹-۱۸۴۹)، پدر پزشکی مدرن، کتاب «قانون» را انجیل پزشکی و ابن سینا را مولف مشهورترین کتاب درسی که تا آن زمان نوشته شده بود، میداند.
|
