|
سیده ثریا جلالی- خبرنگار همدانپیام: تحقیقات نشان میدهد که خواندن مطلب روی صفحهنمایش روشی کمتر ﻣﺆثر برای جذب و حفظ اطلاعات نسبت به خواندن به روش قدیمی روی کاغذ است. اما چرا؟ و چگونه میتوان دوباره روی کتابها تمرکز کرد؟
در دنیایی که نمایشگرها همه جا وجود دارند، هم در ساعات کاری و هم در اوقات فراغت، تغییر روش خواندن اجتنابناپذیر بود. محتوای دیجیتال از مطالب کوتاه رسانههای اجتماعی، زیرنویسهای ویدئویی گرفته تا مطالب طولانیتر مانند کتابهای الکترونیکی، گزارشها و مقالات دانشگاهی را شامل میشود که به تمرکز و توجه پایدارتر و سطح درک بالاتری نیاز دارد.
در حالیکه روند اساسیِ نگاهکردن و تفسیر کلمۀ نوشتهشده ثابت میماند، خواندن روی صفحهنمایش با خواندن «ایستا»ی مطالب مبتنی بر کاغذ متفاوت است.
محققان دانشگاه مکواری استرالیا اخیراً مطالعهای بر روی خواندن پویا در عصر دیجیتال انجام دادهاند که نتایج آن درمجله ای منتشر شده است. پروفسور اریک ریچل، از دانشکده علوم روانشناسی، میگوید که از نظر رشد مغز انسان، مطالعۀ اخیر به دادههای ارتباطی ما اضافه کرده است. او اضافه میکند: «ما برای خواندن تکامل نیافتهایم و تأثیر متقابل سیستمهای شناختی و بصری که برای انجام این کار لازم است فوقالعاده پیچیده است.»
وی تصریح میکند: «این امر مستلزم تغییر سریع توجه و بازنماییِ زبانیِ سطح بالاتر در یک سری فرایندهای ذهنیِ جداگانه است که همگی بهصورت پویا اتفاق میافتند و هر کدام ۶۰ تا ۲۰۰ میلیثانیه طول میکشد» .
وی تأکید کرد: «زبان ما بهعنوان گفتار توسعه یافته است. بنابراین صحبتکردن و گوشدادن بهطور طبیعی میآیند، اما خواندن تنها حدود ۵۵۰۰ سال پیش ظاهر شد».
اگر خواندن یک نوآوری اخیر محسوب شود، پس خواندن روی صفحهنمایش کاملاً جدید است و چالشهای بیشتری را برای مغز انسان به همراه داشته است. شماری از مطالعات نشان میدهند که وقتی انسان متنی را روی صفحهنمایش میخواند کمتر از زمانی که همان متن را روی کاغذ میخواند، درک میکند و این در همۀ زبانها و سیستمهای نوشتاری صدق میکند.
دکتر لیلی یو، از دانشکده علوم روانشناسی میگوید که ممکن است تعدادی از عوامل ﻣﺆثر باشند که از جمله آن میتوان به محتوای مطالبی که میخوانیم اشاره کرد. او میگوید: «وقتی مردم در یک روایت غوطهور میشوند مانند یک رمان، احتمالاً درک مطلب تحت تأثیر خواندن روی صفحهنمایش قرار نمیگیرد».
وی اضافه میکند: «با این حال، زمانی که از صفحهنمایش برای خواندن متنی با اطلاعات متراکم مانند کتاب درسی استفاده میکنیم درک مطلب کاهش مییابد.» همچنین میزان زمانی که در دسترس دارید نیز بهنظر میرسد عامل دیگری باشد، زیرا زمانی که خوانندگان در مطالعۀ مطلب تحت فشار قرار میگیرند تا چیزی را سریع بخوانند درک آنها کاهش پیدا میکند که این مورد دربارۀ صفحهنمایش بیشتر صدق میکند.
او میگوید: این تأثیر برای خوانندگانی که مهارت کمتری در خواندن دارند بیشتر است و یک مطالعه نشان داد که خواندن روی صفحهنمایش میتواند حساسیت خوانندگان را نسبت به اطلاعات نادرست افزایش دهد، زیرا آنها بهراحتی متوجه اختلافات در محتوا نمیشوند.
دکتر یو میگوید عوامل فیزیکی مانند خستگیِ چشم، روشنایی، میزان راحتی و خستگی ممکن است به این عوامل اضافه شود و عادات و معاشرت نیز میتواند تأثیر داشته باشد.
|
