|
براساس گزارش سازمان بهداشت جهانی ایران با برآورد ۲۰/۵ مرگ در هر ۱۰۰۰۰۰ هزار نفر جمعیت در رتبه ۱۱۳ از ۱۷۵ کشور قرار داشته که آمار خوبی نبوده و نیازمند توجه،بررسی و همکاری سازمان ها و دستگاه های اجرایی است. براساس برخی آمارهای دیگر سالانه حدود ۸۰۰ هزار تصادف رانندگی در ایران رخ میدهد و روزانه ۴ نفر کشته میشوند. یعنی مرگ یک نفر در هر ۳۶۰ دقیقه.
در واقع حوادث رانندگی در ایران پس از آلودگی هوا بیشترین قربانی را دارند.آمارهای تکان دهنده ی تصادفات نام ایران را در رديف نا امن ترین کشورهای جهان در شاخص های ایمنی ترافیک قرار داده است که آثار سوء اقتصادی،اجتماعی و سیاسی آن ملموس است.در رخداد تصادفات جاده ای عوامل انسانی،جاده ای، وسایل نقلیه و محیطی علت های اصلی هستند واز بین اين عوامل، فاكتورهاي انساني مثل نادیده گرفتن مقررات وخطاهای رانندگی،نگرش های ترافیکی نادرست،خستگی و خواب آلودگی،مصرف مواد مخدر و الکل، رانندگی در ساعات سیاه( ساعات آخر شب،صبح و بعدازناهار) و غیره در ۶۰ درصد تصادفات نقليه اي، به عنوان دليل اصلي و در ۹۵درصد كل تصادفات نيز به عنوان يك عامل تاثير گذار به شمار مي آيند. همچنین طبق گزارش همدان پیام به نقل از رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی استان همدان،عامل انسانی بیشترین علت دخیل در تصادفات محسوب می شود.
رانندگی و مجموع رفتارهای مرتبط با آن به عنوان نوعی کنش فردی تاثیر به سزایی در ایجاد شرایط اجتماعی کلی تر در جامعه دارد و چرایی و چگونگی این مساله جای بحث و صحبت زیادی دارد.آیا صرفا عوامل فردی در سطح خرد و مجموع عوامل اثرگذارخرد در شکلگیری آن مهم است یا باید به دنبال عواملی در سطح بالاتر و کلان گشت. نگاهی جامعه شناختی در بررسی و تحلیل این موضوع، سعی در کنکاش و واکاوی عمیق مساله دارد.تحلیل جامعه شناختی شکلگیری رفتارهای فردی مثل رانندگی و کنش های صورت گرفته را در خلا نمی داند.کنش ها و رفتارهای فردی در تقابل،تعامل و در زمینه مجموعه ای از عوامل اجتماعی شکل میگیرند.
وقتی منبع بسیاری از رفتارهای انسان ناشی از فرآیند اجتماعی شدن و درونی شدن قواعد اجتماعی کلی است نمی توان از نقش عوامل فردی به تنهایی صحبت کرد.هنجارها،قواعد و ارزش های درونی شده هستند که چگونگی گذران زندگی در اجتماع و کنار دیگران را به ما نشان می دهند.در صورت درست عمل نکردن این فرآیند مسائل و معضلات بسیاری در جامعه به وجود می آيد.قطعا یکی ازاین مسائل جرائم رانندگی و تبعات چند وجهی آن است.
قانون گریزی و عدم پایبندی به قوانین یکی از مظاهر جامعه پذیری ناقص است به علاوه وقتی دید علمی به چالشها و ناهنجاریها نباشد شاهد افزایش قانونگریزی خواهیم بود. در شرایطی که اجتماعی شدن یا جامعه پذیری درستی صورت نگرفته باشد به راحتی قوانین کنار گذاشته می شوند و مردم در دوراهی های بین نفع فردی و جمعی دست به انتخاب درستی نمی زنند و به راحتی حقوق یکدیگر را نادیده میگیرند.چه اتفاقی رخ می دهد که در ذهن شهروندان قصد و نیت انجام رفتارهای پرخطرسرعت زیاد، رانندگی در شرایط نامتعارف جسمی و روانی وانجام حرکات نامتعارف شکل می گیرد؟در شکلگیری چنین رفتارهای اجتماعی مجموعه ای عوامل در کنار هم نقش آفرین هستند اما در نگاه جامعه شناسی یکی از مهمترین عوامل، چگونگی پذیرش و همنوایی با هنجارها و قوانین است که از اهمیت بالایی برخوردار است.
به نظر می رسد انجام فعالیت های آموزشی،فرهنگ سازی و اجتماعی در جامعه کمک بزرگی به پذیرش و همنوایی با قواعد و مقررات اجتماعی لازم برای زندگی جمعی بهتری خواهد داشت و بسیاری از هزینه های اجتماعی و اقتصادی قانون گریزی هایی مثل جرائم رانندگی کاهش خواهد یافت.
اجتماعی شدن فرآیندی است که تا پایان عمر ادامه دارد وطی این فرآیند انسان هر روز در حال یادگیری و فراگرفتن نکات و آموزه های جدید است واگر همراه با اندیشه ورزی و آموختن خلاقانه و علمی باشد شاهد ایجاد تغییرات ساختاری و مثبتی در جامعه خواهیم بود.
|
