|
چند روز پس از اعلام ارائه طرحی از سوی رئیس جمهور برای گشایش اقتصادی و عکسالعملهای متفاوت موافقان و مخالفان، بالاخره رئیسجمهور دوباره به میدان آمد و از منتقدان خواست به جای ایراد به طرح دولت، به ارائه راهکار بپردازند.
طرح پیشنهادی دولت دوازدهم در زمان موردنظرشان بهدلیل آنچه برخی ازجمله رئیس مجلس از آن بهعنوان اختلاف کارشناسی نام بردند، رونمایی نشد و طبق گفتههای رئیس دفتر رئیسجمهور، برای تصمیمگیری نهایی خدمت مقام معظم رهبری ارسال شد. مطابق گفتههای حسن روحانی، دولت بهصورت جدی بهدنبال کنترل نقدینگی، مقابله با تحریمهای ترامپ و ایجاد تعادل ما بین درآمد و هزینه مردم است.
این طرح که به تصویب دولت و سران قوا رسیده، میتواند گرهگشای وضعیت سخت و پیچیده اقتصاد ایران شود. حسن روحانی در آخرین صحبتهای خود، پیشنهاد داده است که سکه و دلار جای سرمایهگذاری نیست، اما بورس و خرید نفت میتواند جای امنی برای سرمایهگذاری مردم باشد. این در شرایطی است که کسب و کار مردم در 3-2 سال اخیر روزگار ناخوشی را پشت سر گذاشته است و نگاهی به وضعیت موجود بازارها گویای این حقیقت است.
افزایش تورم در کشور درحالحاضر موجب شده که سفره خانوار کوچک شود؛ بهطوریکه هر دوره، کالاها و خدمات مورد نیاز خود را از سبدهایشان حذف میکنند. بنگاههای تولیدی نیز بهدلیل شرایط اقتصادی کشور، فشار روانی مبهم بودن آینده اقتصاد را هر روز لمس میکنند و امیدی به سرمایهگذاری در صنعت و تولید و بنگاهداری ندارند. بهعبارتی، بنگاههای اقتصادی بهدلیل سیاسی شدن صادرات و سختتر شدن فعالیت در این حوزه، به تجارت خارجی امید چندانی ندارند.
تحریمهای فعلی که در آن قرار داریم، به گفته کارشناسان یکی از پیچیدهترین تحریمهای تجربهشده تا امروز بوده که دولت را مجبور به برخوردهای انفعالی و همچنین اتخاذ تصمیمهای متناقض و پشتسر هم کرده است. تردید نیست که در این اوضاع و شرایط هر فرد یا گروهی که به هر دلیل سیاسی و اقتصادی و یا خانوادگی دسترسی بیشتری به اطلاعات و تصمیمات دارد، میتواند منافع بیشتری را کسب کند.
حال دولت برای گشایش اقتصاد، طرحی تازه را در دستور کار دارد. با اینحال، در این شرایط برای بسیاری از مردم این پرسش وجود دارد که چه تضمینی وجود دارد که اگر نفت به قیمت بالاتر در آینده فروش رفت، پولش به حساب آنها خواهد رفت و برعکس آن نیز اگر قیمتهای نفت نسبت به امروز افت پیدا کرد، دولت چگونه خسارت آنها را جبران میکند.
متأسفانه دولت دچار کسری بودجه فزاینده است و این یعنی چشمانداز تورمی سال ۹۹ بهدلیل افزایش هزینههای بخش سلامت و همچنین تقلیل بار مالی حمایت از خانوارها و بنگاههای آسیبدیده، کسری بودجه مضاعف خواهد بود. با این اوصاف، اولویت اصلی باید رفع کسری بودجه و مقابله با پولی شدن آن باشد.
در این صورت دود تبعات تورمی آن به چشم همه مردم بهویژه دهکهای ضعیف خواهد رفت. دولتمردان صحبت از پیشفروش ۲۲۰ میلیون بشکه نفت به مردم در بازه زمانی یک ماهه کردهاند. طبق این طرح مردم نفت را به بهای دلار ارز سنا میخرند و پول آن را به تومان میدهند و سرانجام پول خود را به تومان پس میگیرند.
صنعت موازی را هم در این طرح گنجاندهاند که حکایت از دادن وکالت به وزارت نفت برای فروش این نفت دارد. این پیشفروش نفت مجهولات بسیاری دارد که هنوز جوابهای قانعکنندهای برای آن داده نشده و افزایش و کاهش قیمتهای جهانی نفت و یا تغییر در نرخ برابری دلار با پول ایران و امکان فروش نفت پس از پایان بازه زمانی یکساله که رفع تحریمها را پیشفرض میگذرد، از جمله موضوعات محل پرسش است.
* مجید سلیمیبروجنی
تحلیلگر اقتصادی
|
