|
آیت احمدی، فرمانده یگان حفاظت میراثفرهنگی کشور، در حالی از جذب ۱۳۰۰ نیرو سخن میگوید که هماکنون تنها ۲۰۰۰ نیرو وظیفه پاسداری از وجب به وجب تاریخ این سرزمین را بر عهده دارند. با یک حساب سرانگشتی، سهم استان همدان از این استخدام جدید، تنها ۴۳ نفر عنوان شده است.
اگرچه اضافه شدن این تعداد نیرو به بدنه یگان حفاظت همدان یک گام رو به جلوست، اما در استانی که به گفته مدیرکل میراثفرهنگیاش، ۱۹۰۰ اثر تاریخی و فرهنگی دارد، آیا ۴۳ نفر میتوانند خلأهای نظارتی در بناهای دورافتاده یا تپههای باستانی را پر کنند؟ به نظر میرسد یگان حفاظت همچنان نیازمند تکیه بر مشارکتهای مردمی است؛ موضوعی که سرهنگ احمدی نیز به عنوان مکمل بازوی اجرایی یگان بر آن تأکید کرد.
از میراثگریزی تا میراثدوستی ورق در همدان برگشت؟
محسن معصومعلیزاده، مدیرکل میراثفرهنگی استان، در این نشست از تغییری بنیادین در نگاه شهروندان سخن گفت: «حرکت مردم از ضدِ فضاهای تاریخی به سمت دوستدارِ فضای تاریخی». او این اتفاق را ثمره ثبت جهانی هگمتانه و پیوند زدن بناهای تاریخی به چرخه اقتصادی میداند.
واقعیت این است که حفاظت فیزیکی تنها نیمی از ماجراست. نیمه دیگر، تبدیل بنای تاریخی از یک مخروبه مزاحم به یک سرمایه ثروتآفرین است. زمانی که مردم محلی ببینند یک کاروانسرا یا خانه قدیمی میتواند به هتل یا رستورانی پررونق تبدیل شود، خود به یگان حفاظت تبدیل میشوند. صدور سند تکبرگ برای ۳۰ هکتار از عرصه هگمتانه و ابلاغ طرح ویژه بافت تاریخی به شهرداری، گامهای حقوقی مهمی هستند که میتوانند پشتوانه این تغییر نگاه باشند.
یکی از نکات قابل تامل در اظهارات فرمانده یگان حفاظت، اولویت قرار دادن معیشت همکاران بود. سربازانی که در جنگ رمضان به صورت شبانهروزی از ۱۴۹ اثر آسیبدیده در سطح کشور حراست کردند، اگر دغدغه معیشتی داشته باشند، انگیزه صیانت از تاریخ در برابر قاچاقچیان و تخریبگران سست خواهد شد.
همدان به عنوان یک موزه زنده، اکنون در نقطه عطفی قرار دارد. از یک سو با ثبت جهانی هگمتانه، انتظارات نظارتی از آن بالا رفته و از سوی دیگر، با کمبود نیروی متخصص و حفاظتی روبهروست. جذب ۴۳ نیروی جدید برای استان، اگرچه مسکنی برای دردهای مزمن این حوزه است، اما موفقیت نهایی در گروی تحقق همان نهضت صیانت مردمی است که مدیرکل استان از آن یاد کرد. میراثفرهنگی همدان بیش از آنکه به دستبند و باتوم نیاز داشته باشد، به نگاهی اقتصادی و پیوست اجتماعی نیاز دارد تا هر شهروند، خود را مالک و محافظ یک قطعه از این تاریخ بداند.
|
