|
جشن آغاز تابستان در روز نخست فصل تابستان برگزار ميشده است. ايرانيان باستان براي ايجاد نشاط و شاديهاي گروهي جشنهاي زيادي برپا ميكردند. معمولاً آغاز هر فصل با يك جشن همراه بود. علاوهبر آن اسم هر روز وقتي با اسم هر ماه برخورد ميكرد آن روز را هم جشن ميگرفتند. مثلاً نام روز سيزدهم هر ماه تير بود که در ماه تير، روز تير(سيزدهم) را جشن ميگرفتند.
در آغاز تابستان، خورشید از بالاترین جایگاه طلوع خود در افق شمال شرقی برمیدمد و در بالاترین جایگاه غروبگاهی خود در افق شمال غربی فرو میرود. حرکت روزانه خورشید در آسمان نیز در این هنگام به بالاترین خط سیر خود بازمیرسد که بیش از دیگر روزهای سال به قطب آسمانی نزدیک شده و در نتیجه بلندترین روز سال و کوتاهترین شب سال را پدید میآورد. در این روز و در لحظه ظهر خورشیدی، زاویه میان خورشید و افق جنوبی بیشتر از هر روز دیگر است و آفتاب در این روز به کمال و اوج سالیانه خود دست مییابد.
این هنگام برای مردمان باستان که دلبستگی فراوانی به پدیدههای کیهانی داشته و چنین پدیدههایی را در زندگی روزمره، آیینها و باورداشتهای خود دخالت میدادهاند؛ اهمیت بسیاری داشته است و آیینها و جشنهای پرشماری را در این هنگام برپا میداشتهاند.
برخی از بازماندههای آیینهای آغاز تابستان که ظاهراً بسیار فراوان بودهاند، عبارت است از جشنهای «آب پاشونک» یا «اول تووستونی (تابستانی)» که در فراهان، اراک، محلات و بسیاری از نواحی دیگر ایران در روز اول تابستان همراه با گردهمایی و مراسم آبپاشی در صحرا برگزار میشود.
راجع به علت پيدايش جشن آب پاشونک در آغاز تابستان فرضيههای زيادي وجود دارد از جمله اینکه، زماني در ايران 7 سال باران نيامد و فيروز پسر يزدگرد اول شاه ايران نگراني قحطي و مرگومير بود در آن زمان هيچ كس از قحطي نمرد و پس از نخستین بارندگي مردم بسيار خوشحال شدند و به نشانه تشكر از اينكه در قحطي تلفات نداشتهاند خدا را شكر كردند و به روي هم آب پاشيدند.
|
