|
استان همدان با 35 درصد محرومیت، در سال 1399 در رتبه دهم قرار گرفت.
طبق دادههای پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان، استان همدان براساس شاخص ترکیبی در نرخ فقر بهطور مشترک با استان خوزستان پس از 14 استان قرار گرفتهاند. در این شاخص برخی استانها وضعیت مشابه دارند که در یک رتبه جاگرفتهاند.
بر این اساس سیستانوبلوچستان، خراسانشمالی و هرمزگان به ترتیب محرومترین استانها در این رتبهبندی هستند، اما یزد و تهران در رتبه نخست و دوم و البرز و سمنان بهطور مشترک در رتبه سوم به ترتیب کمترین محرومیت را دارا هستند.
رتبهبندی وضعیت محرومیت به صورت«ترکیبی» براساس شاخصهایی بوده که علاوه بر سهم خوراکیها در اطلاعات تراکنش بانکی افراد که توسط بانک مرکزی گردآوری شده، یکسری معیارهای اصلی محرومیت نیز درنظر گرفته شده است.
این معیارها مختص 5 دهک پایین جامعه بودهاند و شامل نداشتن شغل، بیمه و تحتپوشش کمیتهامداد و بهزیستی بودن است. براین اساس اگر افراد 2 شرط را داشته باشند محروم شناخته میشوند.
در بین استانهایی که محروم شناخته میشوند 5 استان عددی بالای 40 درصد محرومیت را دارند و کردستان نیز 40 درصد است. محرومترین استان کشور 62 محرومیت را ثبت کرده است و فقط استانهای یزد، تهران، سمنان و البرز هستند که محرومیتشان زیر20 درصد است، اما در اطلاعات دیگری که در تعریف ابعاد و معیارهای شاخص فقر ترکیبی آمده است شاخصهای نرخ محرومیت شامل آموزش، سلامت و استانداردهای زندگی است که هر کدام از این بخشها از چند معیار ساخته میشوند که در جدول زیر آمده است.
روش محاسبه شاخص فقر چندبعدی
در محاسبه جنبههای غیرپولی فقر یا همان شاخص فقرچندبعدی به علت مفهوم این نوع فقر، واحد مورد بررسی در این گزارش خانوار درنظر گرفته شده است. این شاخص شامل 3 بعد آموزش، سلامت و استانداردهای زندگی است و هرکدام از این ابعاد دارای معیارهایی هستند. در روش محاسبه این شاخص، از 2 مرحله برای شناسایی افراد محروم استفاده میشود، در مرحله نخست فقیر بودن یا نبودن خانوار در هرکدام از معیارها براساس آستانه محرومیت مربوط به آن معیار مشخص میشود.
بعد آموزش شامل 2 معیار به شرح زیر است:
سالهای تحصیل: خانوار محروم است اگر هیچ یک از اعضای خانوار ۵ سال تحصیل نکرده باشد.
حضور کودک در مدرسه: اگر کودکی در خانوار در سالهای اول تا هشتم در مدرسه حضور پیدا نکرده باشد، آن خانوار محروم است.
بعد سلامت شامل 2 معیار به شرح زیر است:
مرگومیر کودکان: در صورتیکه حداقل یک کودک در خانوار فوت کرده باشد، آن خانوار محروم در نظر گرفته میشود.
تغذیه: اگر عضوی از خانوار سوءتغذیه داشته باشد، آن خانوار محروم است. جهت بررسی وجود سوءتغذیه در کودکان از شاخص وزن در برابر سن و برای بزرگسالان از شاخص توده بدنی استفاده میشود.
بعد استانداردهای زندگی نیز شامل 6 معیار به شرح زیر است:
■ برق: اگر خانوار به برق دسترسی نداشته باشد، محروم درنظر گرفته میشود.
■ دفع فاضلاب: اگر سهولت دفع فاضلاب برای خانوار وجود نداشته باشد، محروم در نظر گرفته میشود.
■ آب آشامیدنی: اگر خانوار به آب آشامیدنی سالم دسترسی نداشته باشد، محروم است.
■ کفپوش خانه: اگر کف مسکن خانوار خاک، کود، شن یا ماسه باشد، محروم درنظر گرفته میشود.
■ سوخت پختوپز: اگر سوخت پختوپز خانوار کود، چوب یا زغال چوب باشد، محروم درنظر گرفته میشود.
■ مالکیت کالای بادوام: اگر خانوار حداقل یکی از کالاهای بادوام تلویزیون، یخچال، تلفن و وسیله حملونقل(دوچرخه یا موتورسیکلت یا خودرو) را نداشته باشد محروم درنظرگرفته میشود.
سپس به هرکدام از این معیارها وزن مشخصی اختصاص داده میشود.
|
