تالابها به طرز باورنکردنی متنوع هستند. اما در هر شکلی که باشند، برکهها، باتلاقها، آبسنگهای مرجانی، دریاچهها یا مانگروها دارای یک جنبه ساختاری مشابه هستند.
تالابها از پر تولیدترین اکوسیستمها هستند و از نظر تنوع زیستی بسیار غنی میباشند. تراکم و تنوع گونهای در تالابها منحصر به فرد بوده و زندگی بیشتر گونههای نادر و یا در حال انقراض به تالابها وابسته است.
تالابها از نظر وضعیت آب فواید متعددی دارند که از آن جمله میتوان به کنترل سیلابها، تأمین لایههای آبده زمین، تثبیت و تنظیم آب رودخانهها و نهرها اشاره کرد.
تالابها همچنین به عنوان کلیههای زمین نقش زیادی در تصفیه و بهبود کیفیت آب ایفا مینمایند. تالابها بهعنوان یکی از منابع آب در خشکیها نقش مهمی در میکرو اقلیم و اکوسیستم منطقه از خود بر جای میگذارند.
سطح آب در تالابها بسته به شرایط اقلیمی و جغرافیایی مناطق مختلف دائم در حال نوسان بوده و چه بسا در بیشتر فصول خشک سال بهطور کلی خشک شده و گاهی اثرات جبرانناپذیر زیست محیطی و اقتصادی از خود برجای میگذارند.
عیین حقابه زیست محیطی تالابها یکی از اهداف سازمان حفاظت محیط زیست برای بهبود کیفیت آب و احیای اکوسیستم وابسته به آن میباشد. این امر به حفظ محیط طبیعی و ارزشهای زیستی تالابها منجر میشود که به سهم خود سبب غنای بیشتر محصولات تالاب و تأمین منافع مردم بومی منطقه میشود.
تالابها اکوسیستمی بسیار ارزشمند و تأثیرگذار در طبیعت و محیط زیست هستند، این حوضههای آبی مأمن هزاران پرنده و حیوانات آبزی و کنار آبزی است و سالانه شاهد به دنیا آمدن هزاران پرنده و انواع حیوانات در میان و کنار تالابها هستیم، در واقع شرایط تالابها طوری است که امکان زاد و ولد و تکثیر گونههای مختلف گیاهی و جانوری را فراهم میکند، گفته میشود بیش از ۴۰ درصد از ماهیان آبهای شیرین در تالابها زندگی میکنند، علاوه بر این نقش بسزایی در کنترل و جلوگیری از سیلاب، تغذیه منابع زیرزمینی، از بین بردن ریزگردها و حفظ گونههای جانوری و گیاهی دارند.
تجارب جهانی بیانگر آن است که احیای تالابها سبب رونق اقتصادی، اجتماعی و توریستی منطقه میشود. متأسفانه امروزه با صنعتی شدن جوامع و دخالت انسان، این شاهکارهای خلقت که گونههای مهم و ارزشمندی را مورد حمایت قرار میدهند دستخوش تغییرات روزافزونی شدهاند. ورود منابع آلاینده به داخل تالابها خطری جدی برای تالابها و زندگی جانوران و گیاهان وابسته به آنها محسوب میشود.
تداوم حیات تالابها نیازمند برنامهریزی دقیق برای حفاظت از آنها است. بنابراین مدیریت پایدار تالابها و بازنگری در روند برنامهریزی و الگوی زیست جوامع پیرامون تالابها الزامی است.
از همینرو بود که طرح حفاظت از تالابهای ایران با همکاری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، به منظور مدیریت زیستبومی تالابها و نیز با هدف آگاهسازی جوامع محلی اطراف این اکوسیستم آبی و درامد برای آنها سال 95 آغاز شد.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست کبودراهنگ گفت: پرندگان مهاجر، تالاب شیرینسو را به مقصد قطب شمال ترک کردند با این وجود همچنان شماری از آنها همچنان در این تالاب حضور دارند.
سیروس عزیزی اظهار کرد: اواخر بهمن با یخ بستن سطح آبهای سیبری و سخت شدن شراط زیست، پرندگان مهاجرت خود به سمت جنوب و مناطق گرم سیری استوا آغاز میکنند.
وی اضافه کرد: پرندگان در مسیر مهاجرت تالابها، سدها را برای استراحت انتخاب کرده که یکی از این محلها تالاب شیرینسو کبودراهنگ است که هر ساله میزبان شماری زیادی از پرندگان مهاجر آبزی و کنارآبزی است.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست کبودراهنگ اظهار کرد: ۳۵گونه جانوری در تالاب شیرینسو زیست میکنند که ۳۰ گونه از آنها را پرندگان تشکیل میدهند.
صید ممنوع
رئیس اداره حفاظتمحیط زیست کبودراهنگ همچنین گفت: ممنوعیت صید در تالاب شیرینسو در آگهی روزنامه رسمی منتشر شده و مأموران یگان حفاظت محیط زیست نیز در صورت مشاهده با شکارچیان برخورد میکنند.
عزیزی همچنین اظهار کرد: تاکنون شاهد صید ماهی با تور در این تالاب نبودیم اما به صورت محدود افرادی قلاب به دست برای صید به این محل مراجعه میکنند که البته چیزی عایدشان نمیشود هرچند در صورت مشاهده و تذکر محل را ترک میکنند.
حمام آفتاب مارها
رئیس اداره حفاظت محیط زیست کبودراهنگ گفت: مارهای آبزی در داخل و حواشی تالاب زیست میکنند که با گرم شدن هوا از محل زیست خارج میشوند.
عزیزی ادامه داد: شمار مارها به چندین رشته میرسد که با گرم شدن هوا در حاشیه تالاب قرار گرفته است تا از تابش نور آفتاب استفاده کنند.
وی اضافه کرد: البته با توجه به افزایش دما و تابستان داغ، دیگر در این فصل مارها برای آفتاب گرفتن از لانه خارج نمیشوند.
بهبود وضعیت آب تالاب
رئیس اداره حفاظت محیط زیست کبودراهنگ گفت: تالاب شیرینسو به وسعت ۴۳ هکتار در فاصله ۴۰ کیلومتری مرکز شهر کبودراهنگ از توابع همدان واقع شده و وسعت محدوده منطقه شکار ممنوع ۳۰۰ هکتار است.
عزیزی ادامه داد: منابع آبی تأمین کننده آب این تالاب چشمه همجوار با آن و روان آبهای سطحی است که در فصلهای پربارش جاری میشود و در حال حاضر از ۳۰۰ هکتار حدود ۵۰ هکتار دارای آب است.
همدان دارای ۲۷تالاب طبیعی و مصنوعی است و تالاب شیرینسو کبودراهنگ از سال ۸۹ به عنوان منطقه شکار ممنوع معرفی شد.
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.