|
مدیرعامل مؤسسه توسعه گردشگری با تأکید بر نقش نظام آموزشی در تربیت گردشگران مسئولیت‌پذیر گفت: آشنایی دانش‌آموزان با میراث فرهنگی و جاذبه‌های گردشگری نباید به آموزش‌های نظری محدود شود، بلکه تجربه میدانی، بازدیدهای هدفمند و تقویت حس تعلق به محیط می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری نسلی آگاه و مسئول در قبال حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی باشد.
حمیدرضا نورانی اظهار کرد: یکی از مشکلات نظام آموزشی این است که دانش را آموزش می‌دهیم، اما تجربه و ارتباط با محیط را از فرایند یادگیری کنار می‌گذاریم. در چنین شرایطی، گردشگری به‌عنوان یک سبک زندگی و بخشی از هویت فرهنگی شکل نمی‌گیرد و ممکن است در ذهن جامعه به فعالیتی تفریحی و پرهزینه یا سفرهایی گذرا محدود شود؛ در حالی که گردشگری می‌تواند فرصتی برای شناخت جهان، جامعه و محیط پیرامون باشد.
وی با تأکید بر نقش ابزارهای آموزشی در شکل‌گیری ذهنیت گردشگر افزود: اردوهای دانش‌آموزی، بازدید از موزه‌ها و بناهای تاریخی و آشنایی با میراث محلی می‌توانند به تغییر نگاه نسل آینده کمک کنند؛ البته به شرط آنکه این برنامه‌ها از شکل سنتی و صرفا تفریحی خارج شوند و با هدف یادگیری، مشاهده، پرسشگری و ایجاد ارتباط با محیط طراحی شوند.
نورانی با اشاره به ضرورت بازنگری در شیوه برگزاری اردوهای دانش‌آموزی اظهار کرد: اردوهای سنتی معمولا با هدف تفریح و بازی برگزار می‌شوند، اما اردوهای هدفمند باید بر پایه یادگیری اکتشافی شکل بگیرند. در چنین برنامه‌هایی، دانش‌آموز صرفا تماشاگر نیست، بلکه نقش جستجوگر را بر عهده دارد و باید مأموریتی مشخص داشته باشد؛ برای مثال، نوعی گیاه را در یک منطقه شناسایی کند یا درباره شیوه ساخت یک پل قدیمی از مردم محلی اطلاعات به دست آورد.
نورانی ادامه داد: نکته بعد، خلق پیوند عاطفی است. وقتی دانش‌آموز در طبیعت یا یک محیط تاریخی، با چالش‌های واقعی (مثل جهت‌یابی یا آشنایی با اقلیم) روبه‌رو می‌شود، پیوندی عاطفی با آن مکان برقرار می‌کند که هیچ کتابی قادر به ایجاد آن نیست. این پیوند، بستر اصلی «گردشگر مسئولیت‌پذیر» در آینده است.
وی با اشاره به نقش موزه‌ها در آشنایی دانش‌آموزان با تاریخ و فرهنگ اظهار کرد: بسیاری از دانش‌آموزان ممکن است موزه را فضایی برای مشاهده اشیاء قدیمی بدانند؛ در حالی که مدرسه باید موزه را به‌عنوان آزمایشگاهی برای شناخت تاریخ و فرهنگ معرفی کند. به جای اینکه دانش‌آموز فقط یک گلدان باستانی را ببیند، باید یاد بگیرد که این گلدان چگونه زندگی یک نسل را روایت می‌کند. این کار، «قدرت روایتگری» را در او تقویت می‌کند؛ مهارتی که پایه و اساس گردشگری مدرن است. البته در حال حاضر به علت ضعف زیرساختی در اکثر موزه‌ها، تعامل دیجیتال و خلاق و استفاده از واقعیت افزوده (AR) که می‌تواند پل ارتباطی میان دنیای مدرن گردشگر و میراث کهن باشد وجود ندارد. مدیرعامل مؤسسه توسعه گردشگری با تأکید بر ضرورت آشنایی دانش‌آموزان با بناهای تاریخی و میراث محلی گفت: یکی از بزرگترین چالش‌های گردشگری، آسیب دیدن میراث فرهنگی است. علت آن چیست؟ چون مردم (ازجمله دانش‌آموزان) احساس نمی‌کنند این بناها بخشی از خودِ آنها است. وقتی مدرسه، بازدید از بناهای محلی را بخشی از برنامه قرار می‌دهد، به دانش‌آموز یاد می‌دهد که این بنا، ارثیه خانوادگی و ملی اوست. این یعنی ساخت حس تعلق.
نورانی افزود: رویکرد آشنایی با میراث محلی، باعث می‌شود دانش‌آموز بفهمد که گردشگری نباید به قیمت تخریب، باشد. او یاد می‌گیرد که چگونه می‌تواند گردشگر محافظ باشد، نه گردشگر مصرف‌کننده و این اصل مهم در صنعت گردشگری به عنوان آموزش حفاظت است.
وی با بیان اینکه شناخت جاذبه‌ها به تنهایی برای تربیت گردشگر مسئولیت‌پذیر کافی نیست، اظهار کرد: اگر دانش‌آموز فقط شناخت جاذبه‌ها را یاد بگیرد، ما در آینده با مصرف‌کنندگانی از طبیعت و فرهنگ روبرو خواهیم بود؛ افرادی که می‌آیند، از منبع استفاده می‌کنند، آسیب می‌زنند و می‌روند. اما اگر او مهارت‌های گردشگری مسئولانه را بیاموزد، ما با حامیان و نگهبانان گردشگری روبرو خواهیم بود. بنابراین برای آنکه دانش‌آموز امروز به گردشگر مسئولیت‌پذیر فردا تبدیل شود، باید مجموعه‌ای از مهارت‌های نرم و سخت را در قالب آموزش تجربه‌محور بیاموزد و در 4 لایه دسته بندی کرد.
این لایه، تفاوت میان یک توریست ساده و یک گردشگر مسئولیت‌پذیر را تعیین می‌کند. اولین مورد، احترام به جامعه میزبان است. آموزش اینکه گردشگر، مهمان است، نه تصاحب‌کننده. او باید یاد بگیرد که آداب معاشرت، پوشش و رفتارهای اجتماعی مردم محلی را محترم بشمارد. موضوع بعد حفظ میراث است ، آموزش اینکه میراث فرهنگی و طبیعی، «مالکیت خصوصی» نیست، بلکه «امانت مشترک» است.
|
