|
امروز مدیرکل محیطزیست استان همدان پس از 2سال ونیم تلاش در مراسمی تودیع میشود تا با کولهباری از تجربه همچنان در دولت وفاق به عنوان مدیرکل محیط زیست استان قم به خدمت ادامه دهد.
سید مریم محمدی، به عنوان نخستین بانوی مدیر کل محیط زیست استان و جوانترین مدیرکل کشور توانست جایگاه محیط زیست استان را در بسیاری از شاخصها ارتقا دهد و عملکرد خوبی را از خود به جای بگذارد.
هوشمند سازی مناطق حفاظت شده و توسعه زیرساختهای مانیتورینگ در حوزه محیط زیست انسانی و طبیعی، توسعه، تجهیز و تکمیل پاسگاهها و نظارتهای سختگیرانه بر صنایع و برخورد جدی با صنایع آلاینده استان به همراه اجرای قانون هوای پاک سبب شد تا محیط زیست استان در بسیاری از شاخصها نسبت به قبل رشد نماید.
محمدی در مدت فعالیت مانع بسیاری از تغییر کاربریها و الحاقهای مغایر با سند آمایش سرزمین در استان همدان شد.
محمدی که میتوان او را بانوی سبز همدان نامید، خرداد سال 1401 به عنوان مدیر کل محیط زیست استان همدان منصوب شد تا مدیریت این حوزه پرچالش و حیاتی را عهدهدار شود.
محمدی، بانوی ایثارگر و جانباز خدمتی محیط زیست کشور با دارا بودن مدرک دانشآموختگی دکتری محیط زیست تلاش کرد تا در قامت یک بانوی متخصص تحولی را در بخشهایی که مربوط به محیط زیست استان میشود، ایجاد کند.
در مدت مدیریت این بانوی مدیرکل در استان همدان، محیط زیست استان همدان در حوزه انسانی و یگان حفاظت جایگاه نخست کشوری را کسب کرد.
با توجه به جایگاه محیط زیست همدان و نیز تأثیر آن بر محورهای توسعه در بخش کشاورزی، گردشگری و صنعتی لازم بود نیم نگاهی به وضعیت محیط زیست همدان در دوره مدیریتی "سید مریم محمدی" بیندازیم.
شهر همدان قدیمیترین شهر ایران و از کهنترین شهرهای جهان است. در سال ۱۳۸۵ مجلس شورای اسلامی در مصوبهای همدان را «پایتخت تاریخ و تمدن ایران» اعلام کرد. در این سالها سعی شده همدان بهعنوان شهر گردشگرپذیر معرفی شود و زیرساختهای جذب گردشگر همچون راهسازی، راه آهن، هواپیما، هتل و ... در آن ایجاد شده و سرمایهگذاران مختلفی برای فعالیت در این عرصه جذب شده است، اما آیا گردشگری با محیط زیست سازگار بود و آیا این ادارهکل در تعامل با سایر اداراتی که به نوعی کارشان به محیط زیست گره خوردهاست توانست استان را به لحاظ زیست محیطی به نفع مردم ارتقا دهد؟
قطب گردشگری با حفظ محیط زیست
درست است که توسعه استان در گردشگری دیده شده اما حفاظت از محیط زیست برای این استان بسیار با اهمیت است، چون اگر محیطی سالم، فضا و چشمانداز طبیعی نداشته باشیم نمیتوانیم قطب گردشگری کشور باشیم.
محیط زیست باید در تمامی ابعاد زندگی مردم نهادینه شود چون مسأله محیط زیست یک موضوع روی کاغذ یا یک طرح ساده نیست.
گفته میشود که کمربند سبز همدان روز به روز لاغرتر میشود و این موضوع نه تنها به محیط زیست بلکه به اداراتی چون منابع طبیعی، صنعت و معدن و ... نیز باز میگردد که محمدی در دوره ریاست خود توانست جلوی برخی مجوزها برای جلوگیری از تخریب محیط زیست و از بین رفتن فضای سبز را بگیرد از جمله اینکه شهرک سیر همدان مجوز لازم برای فعالیت را از سوی این اداره کل دریافت نکرد تا جای مناسب برای آن تدارک دیده شد.
در این مدت بنابر خبرها، جایگاه محیط زیست همدان به لحاظ رتبه در برخی شاخصها از جمله، محقق شدن مصوبات زیست محیطی سفر رئیسجمهور به استان، بهره برداری و آغاز به ساخت ۳۰ تصفیه خانه، پایش و نظارت بر مدیریت پسماند، توجه ویژه به سامانه جامع محیط زیست و کاهش آلایندگی صنایع، ارتقا یافت و سبب کسب رتبه نخست کشور در تحقق شاخصهای محیط زیست انسانی شد.
محمدی که به مشکلات زیست محیطی همدان از جمله کمبود آب واقف بود از توسعه پایدار مبتنی بر استقرار صنایع دانش بنیان و صنایع کمآببر متناسب با ظرفیتهای محیط زیستی حمایت جدی میکرد و در راستای انجام وظایف ذاتی خود نه تنها مخالف توسعه نبود بلکه از توسعه پایداری که نسلهای آینده هم بتوانند از آن بهرهمند شود، حمایت کرد.
استان همدان دارای ۶ منطقه حفاظت شده و ۱۳ منطقه شکار ممنوع است که
در استفاده از فناوریهای نوین و پایش هوشمند برای حفاظت از عرصههای محیط زیست از استانهای پیشتاز کشور شناخته شده است و در مدت فعالیت مدیر کل سابق هم تلاش برای تجهیز آن قوت گرفت.
محیطبان استان همدان سال جاری مجهز به دستگاه «جیپیاس» شدند تا مسیرهای گشتزنی آنها رصد شود همچنین مسئولان مناطق مجهز به دوربینهای لباسی هستند که در مستندسازی بسیار مؤثر است.
در استان همدان کشاورزی یکی از محورهای توسعه تعریف شد و کسی به این فکر نکرد که با شیوههای سنتی و بهرهوری پايين دیر یا زود استان پربرف و باران همدان به یکی از بحرانیترین استانها در حوزه کمبود منابع آبی بدل خواهد شد.
در این وضعیت علیرغم جدیت برخی دستگاهها در انسداد چاههای غیرمجاز اما همچنان چراغ قرمز در برخی دشتها روشن است و حتی دیگر خط ممتد آن به صدا در آمده است.
بیآبی را میتوان منشأ بسیاری از مشکلات زیستمحیطی استان دانست. و بر همین اساس محمدی مدیرکل حفاظت محیط زیست استان نیز از منشأ محلی بودن گردوغبارهای استان هشدار داده بود که که دلیل آن خشک شدن تالابهای استان و برخواستن خاک از آن است.
مشکل آب همدان مربوط به این دوره و آن دوره نیست امروز متأسفانه همدان در لیست 11 استانی است که در کشور با تنش آبی شدید مواجهاند و بیش از سهچهارم آب استان از سفرههای نزول یافته زیرزمینی تأمین میشود. این در حالی است که بیشترین برداشت در استان از منابعی است که تجدیدناپذیرند.
به بیان سادهتر باید همه متوجه باشند در چند سال آینده چه بلایی بر سر منابع آبی خواهد آمد و تأثیرات این اتفاق در محیطزیست چه مقدار فاجعهآمیز خواهد بود.
مشکل دیگر و شاید اصلیترین مسأله زیستمحیطی را میتوان مدیریت نادرست پسماندها دانست که یک سرآن به شهرداریها برمیگردد و مدیر کل سابق در این ارتباط بسیار جدی عمل کرده و با شهرداریها و نیز کارخانههایی که پسماندهای خود را به درستی مهار نمیکردند مقابله کرد و اخطار لازم را داد.
در استان همدان 6 تالاب طبیعی وجود دارد که به گفته مسئولان محیط زیست استان، تنها یکی از آنها هنوز نفس میکشد و آن هم تالاب پیرسلمان است که همین حالا هم نفسهایش به شماره افتاده است. ریشه زدن خشکسالی به تالابها سبب شد مسئولان محیط زیستی به فکر حل این مشکل کهنه افتاده و با احیای تالابها فکری به حال آنها کنند.
به خشک شدن تالابها باید بیابانزایی خطرناک در استان را هم اضافه کرد. بنابر آخرین آماری که از سوی مدیریت منابع طبیعی استان اعلام شده در 6 سال گذشته 65هزار هکتار از مراتع استان بیابان شده است. در حالی که استان همدان در منطقهای سردسیر و کوهستانی قرار دارد، توسعه بیابان در این استان مأید مواجه شدن همدان با پدیده بیابانزایی است.
آن چنان که مدیرکل حفاظت از محیط زیست استان گفته اگر قرار بر اجرای قانون باشد 80 درصد معادن استان باید تعطیل شوند. اما چالش بین معدنداران و محیطزیست به همین جا ختم نمیشود. معدن داران همچنان بر گسترش فعالیت در این حوزه مسرند این در حالی است که به گفته مدیرکل محیط زیست استان گردوغبار ناشی از بهرهبرداریهای معدنی هوای استان را آلوده کرده است. در حال حاضر 580معدن در استان مشغول بهکارند که نیاز است سلامت کاریشان برای محیطزیست استان احراز شود. این مهم نیز نیاز به همافزایی و تشریک مساعی و درک مشترک از سالم بودن فعالیتهای زیستمحیطی معادن و صنایع استان خواهد داشت.
تخريب طبیعت به قیمت سود بیشتر
طبیعت بکر استان سالهاست مورد طمع قرار گرفته و نمونه آن ساختوساز در دامنه الوند بوده است.
موضوع تخريب منطقه شکار ممنوع الوند هم بحث ديگري است كه مناقشه در آن زياد است و گفته ميشود خيليها از گسترش حوزه كاري معدنكاران در آن منطقه دل خوشي ندارند. البته در صورتي كه اين منطقه شكار ممنوع به منطقه حفاظت شده تبديل شود، خيلي چيزها متوقف ميشود؛ از سروصداي معدنكاران بگيريد تا ساختوسازهاي جديد.
کارخانهها از عوامل اساسی تخریب محیطزیست در استان، هستند که بدون هیچ نظارتی، زباله تولید میکنند. بسیاری از کارخانهها در شهرکهای صنعتی بقدون تصفیهخانه هستند و بسیاری از شهرکهای صنعتی دارای تصفیهخانه هم به علت بیتوجهی به مدیریت فنی خروجی استانداردی ندارند.
قوانین محیطزیست مملو از ممنوعیت است و این ابزار برای محیطزیست وجود دارد که از ابزار محدود کردن، پلمب و تعطیلی استفاده کند. البته برای جلوگيری از بروز تنش در حوزه صنعت و معدن باید دستگاههای مسئول هنگام صدور مجوز و بهرهبرداری نظارت لازم را اعمال کنند تا کارخانهها موظف باشند به محیطزیست احترام بگذارند در این خصوص هم محمدی مدیر کل سابق با جدیت اخطارهای لازم را به کارخانههای آلاینده ارائه داد و در مشكلاتي چون ريزگردها، مجوزها، پسماندها، الوند و...، دستانِ دستگاههاي مختلفي چون صنايع و معادن، شهرداري و.. در كار است كه به عنوان عواملي فرا دستگاهي بايد گفت كه كار به تنهايي براي محيطزيست معنا ندارد؛ بلكه بايد اين سازمان دبيرخانهاي عمل كند و ساير دستگاههاي درگير هم طبق وظايف محوله خود با محوريت حمايت از محيط زيست عمل كنند و جديت در حفظ محيطزيست را اولويت بشمارند؛ وگرنه اگر منتظر محيط زيست استان با حداقل نيرو، امكانات و اعتبارات باشيم، كاري پيش نميرود.
|
