|
در هفته کارآفرینی امسال، که با محوریت کسبوکارهای دیجیتال و نوآوری فناوری برگزار میشود، به بررسی تجارب کارآفرینان موفق در زمینه فناوری اطلاعات و استارتاپهای دیجیتال پرداختهایم.
یکی از مهمترین چالشهای کارآفرینی در ایران، ایجاد تعادل میان نوآوری، مدیریت منابع انسانی متخصص و توسعه بازارهای داخلی و بینالمللی است.
در این راستا، گفتوگویی تخصصی با داوود بهرامی، بنیانگذار شرکت دانشبنیان فعال در حوزه نرمافزار و هوش مصنوعی، انجام دادیم تا از تجربه 28 ساله ایشان در حوزه فناوری، مسیر شکلگیری کسبوکار دیجیتال و راهکارهای مقابله با چالشهای اقتصادی کشور بهرهمند شویم.
خودتان را کامل معرفی بفرمایید؟
من داوود بهرامی هستم. لیسانس ریاضی محض را از دانشگاه بوعلی گرفتم، حدود ۲8 سال است، یعنی تقریبا از سال ۷۶، در حوزه نرمافزار فعالیت میکنم. سال ۸۲ شرکت را تأسیس کردم که اکنون یک شرکت دانشبنیان در استان همدان است.
حدود ۱۵ سال در پارک علم و فناوری فعالیت داشتیم و اکنون نیز در پارک فناوری سلامت مستقر هستیم. یک سری محصول داریم که دانشگاه علوم پزشکی همدان و اداره استخدامی کشور و همچنین مشتریان دیگر از آنها استفاده میکنند، اما فعالیت ما بیشتر در حوزه خدمات الکترونیک است.
درباره ایده اصلی کسبوکارتان توضیح دهید. این ایده چگونه شکل گرفت و جرقه اولیه از کجا آمد؟
ما از شرکتهای قدیمی حوزه فناوری اطلاعات محسوب میشویم. در ابتدا ایده خاصی وجود نداشت و بیشتر در حوزه نرمافزارهای اتوماسیون اداری فعالیت میکردیم و به سمت تولید نرمافزارهای سفارش مشتری رفتیم. تقریبا از ۱۰ سال پیش که حوزه استارتاپها و کسبوکارهای آنلاین شکل گرفت، ما هم تلاش کردیم وارد این حوزه شویم.من نخستین شتابدهنده همدان را با نام «شتابدهنده همپیوند» تأسیس کردم که با بنیاد برکت برای سرمایهگذاری، همکاری مشترک داشت. اما اکنون تعطیل شده و در مجموعه “کندو” ادغام شد. من نیز از شتابدهنده خارج شدم و اکنون داخل آن مجموعه نیستم.در حال حاضر مشغول تولید یکسری سرویس در حوزه هوش مصنوعی و موارد مرتبط هستیم.
نخستین سرمایهگذاری یا حمایتی که دریافت کردید به چه صورت بود؟
نخستین سرمایهگذاری ما در واقع سرمایهگذاری نبود و بیشتر درآمد حاصل از فروش سفارش مشتری بود. به تازگی هم از سمت یکی دو سرمایهگذار خصوصی خارج از کشور سرمایهگذاریهایی داشتهایم که مربوط به سرویسهای بینالمللی در حال توسعه است. ایدههای جدید ما به طور عمده بینالمللی و مبتنی بر کسبوکارهای دلاری هستند. به دلیل مشکلات اقتصادی کشور، ایجاد سرویسهای با ارزش افزوده بالا در داخل ممکن نیست. منابع کم است؛ چه در دستگاه دولتی چه در کسبوکارهای کوچک و بزرگ. اکثر سرمایهگذاریها بازارمحور شدهاند (طلا، حوزههای زودبازده) و به سمت استارتاپها نمیروند.
میتوان گفت استارتاپهای کوچک شکست خوردند؛ بزرگها مثل اسنپ و دیجیکالا هم روی بازار تثبیتشده خود فعالیت میکنند. بنابراین ما تمرکز را گذاشتیم روی سرویسهایی که بتوان آنها را به خارج از کشور ارائه داد.
فناوری و نوآوری اصلی کسبوکار شما بر چه پایهای استوار است؟
فناوریهای مورد استفاده ما شامل هوش مصنوعی، مارکتینگ آنلاین، دیجیتال مارکتینگ، بلاکچین و توکنایزیشن اپلیکیشنهاست. فعلاً روی این موارد کار میکنیم.
سرعت پیشرفت فناوری چه تأثیری بر مدل کسبوکار شما داشته است؟
سرعت فناوری بسیار جلوتر از ماست و ما تلاش میکنیم خود را به آن برسانیم. درحال حاضر کارهایی که انجام میدهیم در لبه نوآوری و لبه بازار قرار دارد.اگر کسی اکنون از هوش مصنوعی فاصله بگیرد، عملاً کسبوکارش رو به شکست خواهد رفت؛ فرقی ندارد صنعتی باشد یا دیجیتال.
هر کسبوکاری حتی کوچکترینها باید بتواند از هوش مصنوعی در فعالیت خود استفاده کند.
برای انگیزش و نگهداشت نیروی انسانی متخصص از چه روشهایی استفاده میکنید؟
از قبل نیروهای زیادی میگرفتیم که کیفیت کافی نداشتند. اکنون تمرکز ما روی نیروهای بسیار کم اما با کارایی بالا است. این رویکرد سبب شده بتوانیم نیروهای بهتر و قابل اعتمادتر داشته باشیم، زبان مشترک بین ما بیشتر شود و شفافیت بالاتر رود.
درگذشته هزینههای ما زیاد میشد و هم ما رضایت نداشتیم، هم نیروها. اکنون تیم کوچک اما پربازده داریم.
مخاطبان اصلی کسبوکار شما چه افرادی هستند و چگونه آنها را جذب میکنید؟
3 دسته مخاطب داریم همتیمیهایی که با ما کار میکنند و سپس سازمانهای بزرگ که البته دیگر تمایلی به کار سازمانی نداریم و بیشتر مشتریان قدیمی ما از خدمات استفاده میکنند و به طور کلی مخاطبان اصلی ما مخاطبان ریموت هستندکه هم ما آنها را نمیبینیم و هم آنها ما را، بیشتر سرویسهایی تولید میکنیم که بهصورت غیرمستقیم توسط کسبوکارها استفاده میشود.
چگونه نیاز واقعی مشتریان را شناسایی میکنید؟
مبتنی بر تجربه شخصی و دانش خودمان، همچنین پروژههایی که برای مشتریان مختلف انجام میدهیم، به نیازها میرسیم. بخشی دیگر هم حاصل کشف و تعامل با هوش مصنوعی و روندهای جهانی است. جهتگیری بیزینسها در دنیا و همچنین مسیر اقتصاد داخلی و بینالمللی، تعیینکننده است.
به نظر شما کشور برای رشد کسبوکارهای مبتنی بر نوآوری به چه تغییراتی نیاز دارد؟
نخستین نیاز، آرامش است.دولت و مردم به طور معمول میخواهند کمک کنند اما حضورشان بیمارگونه و آسیبزا میشود. ورود بنیاد برکت به حوزه استارتاپی سبب ایجاد فضای رانتی و سنگین شد و مانع شکلگیری استارتاپهای واقعی شد.
2مشکل بزرگ وجود دارد؛ دخالت مستقیم و غیرمستقیم نهادهای شبهدولتی در بخش خصوصی به طور مثال زمانی که بحث استارتاپ را در همدان مطرح کردم، بیشتر نگاههای گزینشی و حراستی مطرح بود که بعدها دانشگاهها، معاونت علمی و بقیه نهادها خودشان شتابدهنده زدند و بازار اشباع شد و این باعث شد بودجهها مصرف شود ولی نیاز واقعی شکل نگیرد.
مورد بعدی فضای ناپایدار اقتصادی و تحریمها که به طور مثال وجود «کافهبازار» ناشی از نبود Google Play است؛ یعنی بازار بسته است. همچنین بسیاری از استارتاپها از این فضای بسته تغذیه میکنند و با باز شدن شرایط از بین خواهند رفت و این حالت عکس نیز وجود دارد
کارآفرینی برای شما بیشتر ریسک است یا فرصت؟
هر دو. اگر ریسک نکنید، فرصت به دست نمیآورید. زندگی کردن خود یک ریسک است. هر کس ریسک بیشتری کند در معرض فرصتهای بیشتری قرار میگیرد. به طور کامل واضح است.
|
