|
دارابی: ایران، موزهای بیسقف در قلب تمدن بشری است
آئین رسمی بزرگداشت روز جهانی موزهها و افتتاح برخط نمایشگاههای شاخص موزهای و تقدیر از برترینهای عرصه موزهداری، صبح روز گذشته (یکشنبه) همزمان با روز موزه و موزهداری در موزه ملی ایران برگزار شد.
در این مراسم بر اهمیت تحولگرایی در مدیریت موزهها و نقش آنها در آینده فرهنگی کشور تأکید شد و برترینهای موزهداری در ایران معرفی و تجلیل شدند.
به گزارش همدان پیام، از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، امیرحسین فریبا مدیر موزههای استان همدان به عنوان برترین مدیر موزههای کشور و مرضیه غلامی امین اموال استان همدان به عنوان برترین امین اموال تاریخ فرهنگی کشور برگزیده و مورد تجلیل قرار گرفتند.
ایران، موزهای بیسقف در قلب تمدن بشری است.
علی دارابی، قائم مقام وزیر و معاون وزیر میراثفرهنگی کشور در این آئین با تأکید بر جایگاه تمدنی ایران در حافظه جهانی، کشورمان را «موزهای بیسقف در گستره تمدن بشری» توصیف کرد و گفت: ایرانزمین، سرزمینی است که در هر وجب آن میتوان نشانهای از تاریخ، هنر، اندیشه و فرهنگ یافت. ما وارث تمدنی هستیم که باید آن را بهدرستی روایت کنیم. این روایت، رسالت موزهداران امروز است.
وی با طرح این پرسش بنیادین که «موزه را برای چه کسی میسازیم؟» تأکید کرد: ما موزه را برای مردم میخواهیم؛ برای نسل امروز و آینده. موزه نباید تنها مخزنی خاموش از اشیای کهن باشد، بلکه باید بستر گفتوگوی تمدنی، آموزش عمومی، ارتقای سواد میراثی و بازخوانی هویت ایرانی باشد.
دارابی در ادامه سخنان خود به مهمترین موانع ساختاری در مسیر توسعه موزهداری در کشور اشاره کرد و از اصلاحات مهمی در حوزه منابع انسانی خبر داد.
وی گفت: یکی از چالشهای دیرینه ما، کمبود نیروی انسانی متخصص بود که خوشبختانه با ابلاغ پستهای سازمانی از سوی هیأت وزیران، این گره ساختاری گشوده شد. امیدواریم با جذب افراد شایسته، بنای توسعهای پایدار و علمی در حوزه موزهداری مستقر شود.
قائم مقام وزیر و معاون وزیر میراثفرهنگی با اشاره به تدوین سند 5ساله تحول وزارتخانه افزود: این سند، حاصل تلاش میدانی در تمام استانها و سطوح ستادی است که از بهمن سال گذشته آغاز شد و هفته گذشته نهایی شد. طبق برنامه هفتم توسعه، ما موظف به افزایش تعداد موزههای کشور به هزار باب هستیم. این هدف، تنها با مشارکت بخش خصوصی، بانکها، نهادهای غیردولتی و مجموعهداران محقق خواهد شد.
وی همچنین از نهاییشدن «سند ملی میراثفرهنگی» و «سند ملی موزهداری» کشور خبر داد و گفت: سند ملی میراثفرهنگی در آستانه ابلاغ توسط شورایعالی انقلاب فرهنگی است و پس از آن، سند جامع موزهداری کشور نیز نهایی خواهد شد. با استقرار این اسناد، جایگاه علمی و حقوقی موزهداری ایران تقویت میشود.
دارابی، روایتگری درست و بهروز را از حلقههای مفقوده موزههای ایران دانست و با اشاره به نقش کلیدی آموزش، تصریح کرد: موزهدار باید راوی هویت ملی باشد. اما اگر به زبان روز و مخاطب معاصر مجهز نباشد، نمیتواند ارتباط مؤثری برقرار کند. این همان جایی است که نیاز به آموزشهای نوین، بهرهگیری از فناوریهای جدید و تعامل میانرشتهای احساس میشود.
وی از تدوین برنامههایی برای آموزش میراث در مدارس و دانشگاهها نیز خبر داد و گفت: زنگ میراث در مدارس و ایجاد رشتههای دانشگاهی جدید در حوزه موزهداری و روایتگری، 2گام جدی در مسیر ارتقای سواد عمومی و حرفهای در این عرصه است.
معاون میراثفرهنگی کشور همچنین با اشاره به اهمیت مشارکتهای مردمی گفت: توسعه موزه بدون مردم ممکن نیست. سمنها، مجموعهداران، خیران و علاقهمندان میراثفرهنگی، بازوان ما هستند. امروز ۲۶ موزه منطقهای در حال تکمیلاند که بدون مشارکت مردمی و غیردولتی محقق نخواهد شد.
در بخش پایانی این آئین، با حضور علی دارابی، سردار بهمن کارگر، سیداحمد محیط طباطبایی و جمعی از مدیران و پژوهشگران حوزه فرهنگ، از تمبر گلنبشتههای بازگشتی هخامنشی رونمایی شد.
همزمان نمایشگاههایی از جمله نمایشگاه «گره» در موزه فرش ایران، آثار اهدایی پرویز تناولی در شیراز، نمایشگاه غار هستی در دلیجان و آثار تازهکاوششده در زاهدان و ایلام، بهصورت برخط در ۱۰ استان کشور گشایش یافت.
مدیرکل موزهها نیز در مراسم بزرگداشت روز جهانی موزه با تأکید بر لزوم بازتعریف کارکردهای سنتی موزهها در پرتو تحولات جهانی، گفت: موزهها دیگر انبارهای خاموش و منفعل گذشته نیستند؛ آنها باید کنشگر، آگاهساز و تسهیلگر گفتوگوی میانفرهنگی و توسعه پایدار باشند.
لیلا خسروی در سخنان خود با اشاره به شعار سال ۲۰۲۴ ایکوم با عنوان «موزهها برای آینده»، اظهار کرد: تحولات عمیق فرهنگی، زیستمحیطی و اجتماعی موجب شده است تا موزهها ناگزیر به بازتعریف نقش و جایگاه خود در نظام اجتماعی شوند. در جهان امروز، موزهها نمیتوانند صرفا به روایت گذشته اکتفا کنند؛ آنها باید در متن تحولات باشند.
وی افزود: مطالعات میدانی ادارهکل موزهها نشان میدهد که مخاطبان امروزی بهدنبال تجربهای روایتمحور، تعاملی و معناساز هستند. بنابراین موزهها باید نقش میانجیگرانه در گفتوگوی بینفرهنگی و تولید سرمایه فرهنگی ایفا کنند.
مدیرکل موزهها، با تشریح اهم دستاوردهای موزهای در سال ۱۴۰۴، به مواردی چون توسعه موزههای دیجیتال و تخصصی، اجرای پروژههای دانشگاهی و گسترش آموزشهای موزهمحور در نظام آموزش رسمی کشور اشاره کرد و گفت: یکی از پروژههای بنیادین ما، راهاندازی «سامانه جامع ایرانموزه» است که در هفته دولت رونمایی خواهد شد و بستری یکپارچه برای دسترسی همگانی به اطلاعات موزههای کشور فراهم خواهد ساخت. این سامانه، نقطه عطفی در تحول زیرساختهای فرهنگی و ارتباطی موزهها خواهد بود.
خسروی در ادامه، بر مسئولیت زیستمحیطی موزهها تأکید کرد و گفت: موزهها باید در خط مقدم آگاهیبخشی زیستمحیطی قرار گیرند. کاهش رد پای کربن، طراحی و راهاندازی موزههای سبز، مشارکت در برنامههای جهانی محیطزیست و برگزاری نمایشگاهها و نشستهای آموزشی، بخشی از سیاستهای کلان ما در این حوزه است.
وی در پایان تأکید کرد: موزهها دیگر انبارهای سکوت نیستند؛ بلکه به عنوان نهادهایی زنده و پویا، باید الگوی فرهنگی نوینی برای مواجهه با مسائل جهانی و زیستاجتماعی باشند.
در بخش پایانی این آئین، علی دارابی، معاون میراثفرهنگی کشور، نمایشگاههای مجازی موزهای را بهصورت رسمی و برخط افتتاح کرد. همچنین در این مراسم از بهمن کارگر رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس و مقاومت بهدلیل هوشمندسازی موزههای دفاع مقدس و مقاومت خوزستان و همدان و تجهیز آنها به فناوریهای نوین و نقش ارزنده در تبیین مفاهیم دفاع مقدس و روایتگری حقیقت ایثار و شجاعت و انتقال آن به نسل آینده تجلیل بهعمل آمد.
|
