|
برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، یکی از مهمترین ابزارهای تحقق این رویکرد است. در دانشگاه علوم پزشکی همدان، استقرار برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع الکترونیک در سطح دانشگاه دنبال شده و شهرستان کبودراهنگ به عنوان یکی از نقاط اجرای برنامه، در کانون این اقدام قرار گرفته است.
در این مسیر، کمیته نظام ارجاع تشکیل و اعضای آن مشخص شدند. برای بیمارستانها و کلینیکهای ویژه نیز نقاط تماس مشخص و در سامانه وزارت بهداشت ثبت شد. نقشه ارجاع ترسیم شد و حداقل ۲۰ درصد نوبتهای ویزیت درمانگاهها و کلینیکهای ویژه به نظام ارجاع اختصاص یافت.
در شهرستان کبودراهنگ، بازدیدهای مکرر از درمانگاه بیمارستان امام رضا(ع) انجام و ایستگاه ارجاع در مراکز مستقر شد. آمار ارجاع، نوبتگیری و خدمات پاراکلینیک به صورت هفتگی پیگیری شد و برای تأمین حداکثری پزشکان متخصص شهرستان نیز اقدامات لازم انجام گرفت.
هدف از چنین ساختاری آن است که بیمار از نخستین سطح دریافت خدمت، مسیر درمان خود را بشناسد و در صورت نیاز، بدون سرگردانی میان مراکز مختلف به سطح تخصصی مناسب ارجاع شود.
اما سلامت مردم فقط به پزشکی خانواده محدود نمیشود. برنامههای گسترده غربالگری و بیماریابی نیز بخش مهمی از عملکرد حوزه بهداشت را تشکیل میدهد.
در سال گذشته، غربالگریهای مختلفی در زمینه بیماریهای غیرواگیر، سلامت روان، سرطان، ژنتیک و بیماریهای نوزادان انجام شده است. پوشش غربالگری ژنتیک در زوجین متقاضی ثبت رسمی ازدواج به بیش از ۹۸ درصد رسیده و غربالگری نوزادان و شنوایی نیز پوشش بالای ۹۹ درصد داشته است.
در حوزه ناباروری، نزدیک به ۳۰ هزار زوج نابارور ارزیابی شده و بیش از سه هزار و ۹۰۰ زوج برای درمان به سطح دوم ارجاع شدهاند.
غربالگری سلامت روان نیز در یک سال گذشته برای بیش از 400 هزار نفر انجام شده است.
در حوزه سرطان نیز پوشش غربالگری سرطان پستان در زنان گروه هدف، از 9/15 درصد در نه ماهه نخست ۱۴۰۳ به 1/20 درصد در مدت مشابه سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است.
در کنار این برنامهها، اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت نیز در دستور کار حوزه بهداشت قرار داشته است.
یکی دیگر از محورهای مهم، دسترسی مردم به دارو و مکملهای مورد نیاز گروههای هدف است. در حوزه میانسالان و سالمندان، صدها هزار قلم مکمل مانند کلسیم و ویتامینD3 توزیع شده و همزمان جلسات آموزش سبک زندگی سالم برگزار شده است.
در شهرستان فامنین نیز برنامههای سلامت مدارس با جدیت اجرا شده است. وارنیش فلوراید برای دانشآموزان ابتدایی، مکملیاری آهن و ویتامین D3، مراقبتهای پزشکی و بهداشتی دانشآموزان، واکسیناسیون نوآموزان و پایش پایگاههای تغذیه سالم مدارس، بخشی از این اقدامات بوده است.
نظام سلامت زمانی موفق خواهد بود که بیمار فقط در بیمارستان دیده نشود؛ بلکه در مدرسه، خانواده، محل کار، خانه بهداشت و مرکز خدمات جامع سلامت نیز حضور داشته باشد.
پزشکی خانواده و نظام ارجاع دقیقا در همین نقطه معنا پیدا میکند: ساختن شبکهای که سلامت را پیش از بیماری دنبال کند، بیمار را در مسیر درست قرار دهد و ظرفیت تخصصی نظام درمان را برای افرادی به کار گیرد که واقعا به آن نیاز دارند.
این نگاه، در صورت استمرار و تکمیل، میتواند یکی از مهمترین تغییرات ساختاری در نظام سلامت استان باشد؛ تغییری که نتیجه آن نه فقط درمان بهتر، بلکه جمعیتی سالمتر و نظام درمانی کارآمدتر خواهد بود.
|
