|
ساخت وسازهای غیرمجاز و خارج از بافت سنگی در روستای هدف گردشگری "ورکانه"، معماری سنتی این روستا را به خطر انداخته و مرگ تدریجی بافت سنتی این روستای زیبا و تاریخی را رقم زده است.
در هر کوچه این روستا که گام میگذاری، فرش سنگی زیر پا، احساسی زیبا را در وجود انسان ایجاد میکند، تمام کوچهها جدولکشی شده و مانند شهری زیبا به نظر میرسد، چراغهای روشنایی زیبایی که مناسب سنگفرشهاست در کنار پیادهرو تعبیه شده است.
پا بر روی سنگ فرشِ کوچه پسکوچههای این روستا که میگذاری گویا چند قرن به عقب بازمی گردی. فضای سنتی و نوستالژیک این روستا هر گردشگری را به "ورکانه" میکشاند.
ورکانه، روستایی با معماری دوره رنسانس
در دامان رشته کوه الوند و در ۲۰ کیلومتری همدان روستایی شکل گرفته که معماری آن تصویری از اروپا در دوره رنسانس را نمایان میکند، روستایی که بیشتر ساختمانها و کوچههای آن از سنگ، لاشه سنگ و چوب بنا شده است.
روستای ورکانه یکی از منحصر به فردترین روستاهای ایران است که خانههایش از سنگ ساخته شده و ساختمانهای آن با استفاده از مصالح سنگ لاشه، چوب و ملات گل تشکیل یافته است.
روستای ورکانه به خاطر معماری منحصر به فرد و سابقه ۴۰۰ سالهاش، در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.
ساختوسازهای جدید و خطر جدی از بین رفتن بافت تاریخی ورکانه
در کنار بافت زیبا و منحصر به فرد، باغهای متراکم و آب وهوای معتدل در تابستانها یکی از دلایلی است که گردشگران را راهی این روستا میکند.
روستای ورکانه در شهرستان همدان و در ۲۰ کیلومتری جنوب شرق همدان و در ارتفاع حدود ۲هزار و ۲۵۰ متری از سطح دریا واقع است، چهره روستا همیشه تمیز و بهداشتی است و نمای سنگی خانهها در هنگام غروب تصاویر اروپای دوران رنسانس را یادآور میشود.
«اصطبل مری لیلی قراگوزلو» به عنوان یکی از آثار ملی کشور در این روستا قرار دارد، به گفته کارشناسان به دلیل نزدیکی ورکانه به شهر زیرزمینی ارزانفود آینده گردشگری این روستا درخشان است اما تهدید بافت تاریخی و از بین رفتن تدریجی آن خطری جدی پیش روی این روستاست.
اما حالا «چشمه قُلقُلِ» سریال «علیالبدل» با ساخت وسازهایی همچون معماری شهری روبهروست، ساختمانهایی که نمای آنها با معماری سنگی ورکانه متفاوت است و ذوق هر گردشگری را جریحهدار میکند. گویا اهالی ورکانه با اینگونه ساخت وسازها به فکر معماری منحصر به فرد این روستا نیستند.
حالا کمکم زادگاه پروفسور «توفیق موسیوند»، نخستین سازنده قلب مصنوعی در جهان، دیگر آن رنگ و بوی سابق را ندارد و اگر اینگونه پیش رود به یک روستای عادی تبدیل میشود.
بی تفاوتی به تاریخ، فرهنگ و گردشگری، عشق به ساخت ساختمانهایی با سبک و سیاق شهری، بیاطلاعی روستائیان از ارزش بافت تاریخی و معماری کهن، گستردگی روستاها و کمبود نیروی مورد نیاز برای شناسایی روستاهای دارای بافت تاریخی، مرگ معماری کهن و به عبارتی بافت تاریخی روستاهای ورکانه را رقم زده است.
دهیاری ورکانه باید هرچه سریعتر از ساخت وسازهای غیر مجاز جلوگیری کند زیراکه اگر ساخت وسازها به این شکل ادامه داشته باشد روستای ورکانه از فهرست آثار ملی ایران خارج میشود.
بنیاد مسکن باید برای حفظ بافت تاریخی ورکانه پای کار بیاید
به شماره افتادن نفس معماری قدیم و ساخت ساختمانهایی چند طبقه به سبک شهری هویت روستاها ورکانه را خدشهدار و فرهنگ و آداب و رسوم آنها را به سمت دیگری هدایت میکند.
ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در رابطه با ساخت وسازهای غیرمتعارف مکاتباتی با دستگاههای مرتبط انجام داده است اما بخشداری مرکزی همدان و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان باید به طورجدی با متخلفان برخورد کنند.
ساخت وسازهای غیرمجاز سبب نابودی بافت گردشگر پذیر روستاهای ورکانه و دیگر روستاهای دارای بافت سنگی همچون روستای سیمین، خاکو و حیدره قاضیخان میشود.
به گزارش ایرنا، براساس آمارهای اعلام شده از سوی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی میزان بازدید گردشگران از روستای ورکانه در سالهای پیش از کرونا به ۳۰۰ هزار گردشگر نیز رسیده بود، اما تغییر بافت سنتی این روستا آمار گردشگران را به میزان چشمگیری کاهش داده است.
اهالی این روستا باید خودشان دغدغه حفظ معماری سنتی ورکانه را داشته باشند و پیش از اینکه اقدامات قانونی برای پیشگیری از ساختوسازهای نامتعارف انجام گیرد به حفظ معماری سنتی روستای خود اقدام کنند.
نابودی معماری ورکانه یکی از چالشهای کنونی حوزه گردشگری استان همدان است و باید هرچه سریعتر از آن جلوگیری شود.
روستای ورکانه با جمعیتی حدود یک هزار نفر از حدود ۱۷۰ خانوار، در دل کوهستانهای زاگرس در شرق رودخانه ارزانفود و نزدیک قنات روستا واقع شده است که قدمت آن به اوایل دوره صفوی میرسد و تابستانهای خنک، دلپذیر و زمستانهای سخت و خشن دارد.
|
