|
دوره هفتم مذاکرات وین بیش از آن چیزی که انتظارش میرفت به طول انجامید. همین مسأله موجب ایجاد گمانهزنیهایی مبنی بر اینکه ایران ادامه مذاکرات را به دولت آینده خواهد سپرد، شد.
صحبتهای رئیسجمهور کشورمان در اواخر هفته گذشته و اظهاراتی مبنی بر اینکه فرصت مذاکرات از دولت وی گرفته شده است، موجب شد که این گمانهزنیها قدرت بگیرد.
با این حال اوایل هفته جاری عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امورخارجه و رئیس هیأت ایرانی در مذاکرات احیای برجام در وین در یک رشته توئیت نوشت: ما در دوران انتقالی بسر میبریم و یک انتقال دموکراتیک قدرت در تهران در حال انجام است. روشن است که گفتوگوهای وین باید منتظر دولت جدید در ایران بماند این اقتضای هر دموکراسی است.
خبر ادامه مذاکرات وین به دست دولت آیتا... ابراهیم رئیسی به صورت رسمی انتشار یافت.
واکنش واشنگتن به تصمیم تهران
وزارتخارجه آمریکا در این بیانیه در واکنش به اظهارات عراقچی نوشت: این اظهارات، تلاشی تکاندهنده و خشمگینکننده برای رفع تقصیر و شانه خالی کردن از مسئولیت بنبست کنونی در بازگشت متقابل احتمالی به پایبندی به برجام است. ما آماده هستیم تا به محض اینکه ایران تصمیمات مقتضی را اتخاذ کرد، به وین بازگردیم و کار روی بازگشت متقابل به برجام را تکمیل کنیم.
این بیانیه که از سوی ند پرایس سخنگوی وزارتخارجه آمریکا صادر و توسط رابرت مالی نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران منتشر شد، نشان میداد که دولت وقت ایالات متحده آمریکا از این تصمیم تهران استقبال نکرده است.
چپهایِ بیاعتماد به راست
همانگونه که جریان چپ-اصلاحات در کشورمان در دهههای اخیر بر مذاکرات با سایر کشورها تأکید کرده و کشورهای غربی را مورد توجه قرار داده، شاهد این مسأله هستیم که حزب چپ-دموکرات در ایالات متحده آمریکا نیز در دهه گذشته بر مذاکرات با کشورمان و کاهش تنشها میان این دو کشور تأکید کردهاند.
همزمانی دولت حجتالاسلام والمسلمین حسن روحانی با دولت باراک اوباما، زمینه مذاکرات میان ایران و آمریکا را بیش از هر زمان دیگر فراهم کرد. با این حال در این میان جریان راست-اصولگرا در ایران و حزب راست-جمهوریخواه در ایالات متحده همواره در موضع مخالفت با برجام بودهاند.
اوج مخالفت راستهای ایالات متحده با برجام خروج دونالدترامپ رئیسجمهور جمهوریخواه وقت این کشور از برجام در سال 97 بود. این اقدام دولت وقت ایالات متحده عواقب زیادی را از لحاظ حقوق بینالملل متوجه آمریکا ساخت و از سوی دیگر وضع تحریمهای یکجانبه و بیرحمانه علیه ایران، شرایط اقتصادی را برای کشورمان به چالش کشید.
از آنجایی که تاکنون اصولگرایان نیز مخالفت تمام قد خود را در برابر برجام بارها نشان داده و برخی از اقدامات مجلس اصولگرای یازدهم از جمله طرح "اقدام راهبری برای لغو تحریمها" (به موجب این طرح اجرای پروتکل الحاقی از سوی ایران پس از 2 ماه متوقف شد)، که برخی در داخل و خارج از کشور این اقدام را بر علیه برجام میخوانند، موجب شده که مقامات و کارشناسان آمریکایی به اتمام مذاکرات با دولت روحانی تمایل بیشتری پیدا کنند.
آیا دولت سیزدهم احیا و بقای برجام را به چالش میکشد؟
البته این مسأله که دولت سیزدهم میتواند در احیا و بقای برجام تا چه میزان تأثیرگذار باشد، تا حد زیادی به اقدامات و موضع این دولت نسبت به برجام بستگی خواهد داشت، چرا که با وجود تعیین خطمشی سیاست خارجی کشورمان توسط مقاممعظم رهبری، دولتها نشان دادهاند که با عملکرد خود در پیشبرد این سیاستها تا چه اندازه میتوانند تأثیرگذار باشند. ولی در کل میتوان گفت که شرایط پیش روی دولت سیزدهم به نحوی است که علاوه بر اینکه با برجام مخالف نباشد، بلکه بهترین بهرهبرداری را از آن به نفع کشور و مردم داشته باشد.
یکی از این دلایل میتواند کنار رفتن جریان اصلاحات از بدنه قدرت و احتمال هماهنگی بیشتر میان 3 قوه بخصوص مجلس و دولت باشد. این در حالی است که اختلافات و نزاعهای سیاسی نیز به حداقل خود میرسد و در این میان احتمال فرصتسوزیها توسط نزاعهای سیاسی-حزبی کاهش پیدا خواهد کرد.
یکی دیگر از موقعیتهای پیش روی دولت سیزدهم، پایان دادن به گمانهزنیها پیرامون جریان اصولگرا و مخالفت این جریان با تعامل با سایر کشورهای جهان است. با وجود تمایل جریان اصولگرا به تعامل با ابرقدرتهای شرقی از جمله روسیه و چین، کشورمان برای برقراری روابط تجاری حسنه با این کشورها نیاز به لغو تحریمها و احیای برجام دارد. از اینرو میتوان گفت که از نظر عملی دولت سیزدهم بیش از مخالفت با برجام به تعامل با غرب بیاعتماد است.
شاهد این مسأله هستیم با وجود ادعای افراطی بودن دولت سیزدهم توسط مخالفان آن، رئیسی تاکنون بر نگاه و گزینشهای فراجناحی تأکید کرده و این فرصت را پیش روی دولت خود احساس میکند که بتواند تابوشکن گزینشها براساس یک جریان خاص باشد.
|
