|
نشست خبری استاندار همدان به مناسبت هفته دولت، فراتر از یک گزارش عملکرد معمول بود؛ این نشست تلاشی بود برای ترسیم سیمای آینده استانی که همواره در مسیر تلاقی تاریخ، فرهنگ و منابع طبیعی قرار داشته است.
حمید ملانوری، با نگاهی ترکیبی از واقعگرایی و آیندهنگری، از سیاستها و دستاوردهایی سخن گفت که اگرچه در قامت اعداد و پروژهها ارائه شدند، اما معنای اصلی آنها را باید در بطن حکمرانی استانی، مدیریت منابع و تعامل با جامعه جستوجو کرد.
استاندار در جمع خبرنگاران ۴ محور کلیدی نقشه تحول استان و بهرهبرداری از مزیتها، مدیریت منابع و زیرساختها، حرکت بهسوی توسعه پایدار و اجتماعی و در نهایت نقشآفرینی همدان در سطح ملی و منطقهای را مطرح کرد که به بررسی آنها میپردازیم.
۱. نقشه جامع تحول و بهرهبرداری از مزیتها
یکی از نکات برجسته نشست، تأکید بر «نقشه جامع تحول و پیشرفت استان» بود. سندی که بهگفته استاندار بر پایه امکانسنجی علمی و ظرفیتهای بومی تدوین شده و رئیسجمهور نیز بر آن مهر تأیید زده است.
این رویکرد، در حقیقت واکنشی به تجربه شکستخورده سرمایهگذاریهای بیمزیت گذشته است؛ پروژههایی که بدون پشتوانه اقلیمی، اقتصادی یا اجتماعی آغاز شدند و جزء تعطیلی و اتلاف منابع چیزی بهجا نگذاشتند. تمرکز جدید بر مزیتهای واقعی استان - از معادن و گیاهان دارویی گرفته تا محصولات شاخص کشاورزی و ظرفیت گردشگری - در واقع بازتعریف مفهوم «توسعه محلی» است؛ توسعهای که از درون زمین و فرهنگ همدان برمیخیزد، نه بر اساس نسخههای کلیشهای و وارداتی.
وجود بیش از ۱۳۰۰ گونه گیاه دارویی، ۱۹۰۰ جاذبه طبیعی و تاریخی و ۸۵ رشته قنات با قابلیت ثبت جهانی، نه فقط آمارهای جذاب که پایههای یک «اقتصاد دانشبنیان بومی» هستند. در این نگاه، گردشگری دیگر یک صنعت منفرد نیست، بلکه حلقهای در زنجیره ارزش است که معدن، کشاورزی، خدمات درمانی و حتی دانشگاهی را به هم پیوند میدهد.
۲. مدیریت منابع و زیرساختها
نشست خبری در عین حال تصویری از «فشار مضاعف بر منابع» بهویژه در حوزه آب و انرژی به نمایش گذاشت. کاهش ۳۰ تا ۳۴ درصدی بارندگی نسبت به میانگین بلندمدت و ورود استان به پنجمین سال خشکسالی، همدان را در موقعیتی شکننده قرار داده است.
با این حال، تأکید استاندار بر مدیریت دقیق مصرف، اجرای جهاد آبرسانی و اتصال صدها روستا به شبکه پایدار آب، حکایت از یک رویکرد پیشگیرانه دارد. افتتاح قریبالوقوع سد خرمرود با پوشش ۵۴ روستا و پروژههای انتقال آب، تلاش برای ایجاد امنیت آبی در استانی کوهستانی اما خشکرو به افزایش است.
در حوزه انرژی نیز اعطای مجوز برای تولید ۲ هزار مگاوات برق خورشیدی و برنامه افزایش ۵۰۰ مگاواتی تا پایان سال، نشان از حرکت همدان بهسوی خودکفایی انرژی پاک دارد. این سیاست هم پاسخ به ناترازی انرژی است، که برنامهریزیهای انجامگرفته، هم همسو با الزامات توسعه پایدار و کاهش آلایندهها است.
زیرساختهای حملونقل نیز بخش دیگری از صحبتهای استاندار بود؛ تکمیل راهآهن همدان، افتتاح بزرگترین ایستگاه ریلی کشور، احیای پروازهای داخلی و بینالمللی، کنارگذر اسدآباد پس از ۱۳ سال توقف و آغاز مطالعات کمربندی سوم همدان مواردی بود که ملانوری مطرح کرد. این پروژهها صرفا عمرانی نیستند؛ بلکه در عمل، شریانهای حیاتی برای پیوند همدان با اقتصاد ملی و منطقهایاند.
۳. توسعه اجتماعی و حکمرانی پاسخگو
یکی از نکات متمایز نشست، تمرکز استاندار بر مدیریت اجتماعی بود؛ از طرح حمایت از بهبودیافتگان اعتیاد و بهکارگیری آنها در دستگاههای اجرایی گرفته تا کاهش ۴۱ درصدی نرخ خودکشی منجر به فوت. این دستاوردها، نشاندهنده تغییر گفتمان توسعه از سازه و پروژه به انسان و اجتماع است.
استاندار همچنین بر برنامهمحوری، سرعت صدور مجوزها و ایجاد فرآیندهای شفاف تأکید کرد. نمونهای چون صدور مجوز صنایع تبدیلی کشاورزی در کمتر از ۶ ساعت، نمادی از همین نگاه است.
وی کلنگزنی بدون اعتبار را ممنوع اعلام کرد و اولویت را بر تکمیل پروژههای نیمهتمام گذاشت؛ سیاستی که میتواند اعتماد عمومی را تقویت کند و جلوی هدررفت منابع را بگیرد.
در بعد آموزشی، نوسازی ۱۰۸ پروژه مدرسه ناایمن با مشارکت خیرین و مردم، توسعه دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه صنعتی و راهاندازی نمایشگاه زنان کارآفرین، همگی مصادیقی از تلاش برای توانمندسازی منابع انسانی در کنار توسعه زیرساختها هستند.
۴. پیوند بومی همدان با افق ملی و منطقهای
آنچه بیش از همه در این نشست نمود داشت، تلاش برای قراردادن همدان در جایگاهی فراتر از مرزهای استانی بود. از انتخاب این شهر بهعنوان میزبان همایش بینالمللی گردشگری ۱۴۰۵ گرفته تا راهاندازی نخستین مرکز بازیافت هواپیما در خاورمیانه، استاندار کوشید تصویر همدان را بهعنوان گرهگاه منطقهای ترسیم کند.
گردشگری سلامت، با ۹ مرکز دارای مجوز خدمات به بیماران خارجی و تجربه موفق همدان در برگزاری کنفرانس اکو، مؤید همین رویکرد بینالمللی است. حتی راهاندازی قطار گردشگری تهران- همدان با برنامههای فرهنگی، نوعی بازتعریف سفر ریلی بهعنوان تجربه زیسته است نه صرفاً حملونقل.
از سوی دیگر، تحقق ۱۲۱ درصدی تعهد اشتغال، کاهش رتبه تورم به یکی از پایینترینهای کشور و خرید تضمینی گندم کشاورزان با پرداخت بهموقع مطالبات، همگی حکایت از یک مدل مدیریت اقتصادی دارند که تلاش میکند تعادل میان معیشت روزمره و پروژههای کلان را حفظ کند.
۵. چالشها و چشمانداز
با وجود این دستاوردها، چالشهای بزرگی همچنان پیشروی استان است. خشکسالیهای متوالی، محدودیت منابع آبی، ناترازی انرژی و فشارهای اجتماعی، آزمونهای دشواری برای آینده به شمار میآیند.
استاندار خود به ۲ مانع مهم اشاره کرد: کمبود ریسکپذیری و ملاحظهکاری بیش از حد در تصمیمگیریها. این اعتراف، نشان میدهد که مسیر توسعه همدان نه فقط به منابع مالی و پروژههای عمرانی، بلکه به تغییر فرهنگ مدیریتی و جسارت در اجرای طرحهای نو نیاز دارد.
اگر نقشه جامع تحول بهدرستی پیاده شود، اگر شفافیت در اعلام پروژهها ادامه یابد و اگر رویکرد مبتنی بر مزیتهای بومی تقویت شود، همدان میتواند از یک استان دارای ظرفیت به یک استان مولد و اثرگذار بدل شود؛ جایگاهی که شایسته تاریخ و تمدن دیرپای آن است.
نشست خبری استاندار همدان بیش از یک روایت عملکرد، یک بیانیه توسعه بود که هم چشمانداز را ترسیم کرد و هم به آسیبها و چالشها اذعان داشت.
در این نشست، ۳ ویژگی برجسته بود. نخست؛ واقعگرایی در منابع و محدودیتها، مانند پذیرش خشکسالی، ناترازی انرژی و مشکلات پروژههای نیمهتمام. دوم؛ تکیه بر مزیتهای بومی و رویکرد برنامهمحور، مانند معادن، کشاورزی، گردشگری و گیاهان دارویی. سوم؛ حرکت بهسوی حکمرانی اجتماعی و مشارکتی، مانند اعتمادسازی با رسانهها و مردم تا حمایت از اقشار آسیبپذیر و توانمندسازی زنان و جوانان.
بهبیان دیگر، این نشست نشان داد که توسعه در همدان، تنها حاصل بتن و فولاد نیست، بلکه بر پایه اعتماد عمومی، شفافیت مدیریتی و سرمایهگذاری در انسانها بنا شده است.
همدان اگر بتواند این مسیر را ادامه دهد، نهتنها در نقشه ملی ایران جایگاهی ویژه خواهد داشت، بلکه در سطح منطقهای و بینالمللی نیز میتواند به الگویی برای توسعه متوازن و پایدار بدل شود.
|
