|
از ملی شدن هگمتانه تاریخی 91 سال گذشت . شهریور ماه همیشه برای این سایت تاریخی متمایز در عرصه ملی توصیف ها و تشریح ها فرق می کند.
اهمیت و جایگاه موقعیت هگمتانه آنگونه بوده که منابع مکتوب مورخین ایران باستان و شهرشناسان اروپایی آنقدر اهمیت داشته که انجمن باستانشناسی وقت ایران در بررسیهای اولیه اثر ارزشمند تاریخی با وجود ارزشمند هگمتانه رادر 24 شهریورماه سال 1310 به شماره 28 در فهرست ملی به ثبت رساند.
مدیرپایگاه محوطه تاریخی هگمتانه در این زمینه در گفتگو با همدان پیام گفت : در 91 سال پیش این اتفاق ارزشمند برای مجموعه تاریخی هگمتانه رقم خورده و از آن سال تاکنون فراز و نشیبهایی برای محوطه هگمتانه 35 هکتاری که 30 هکتار آن تملک شده است.
در 22 فصل از کاوشهای باستانشناسی توسط هیأتهای با تجربه و ایرانی هم اکنون آثار ارزشمند معماری دورههای تاریخی از جمله اشکانی و لایههای تاریخی متأخرتر نیز با نمایان بودن برخی از مجموعه آثار ارزشمند دورههای قاجار و مجموعه کلیساهایی که در ضلع جنوبی هگمتانه با همراه مدرسه تاریخی نور هم اکنون مورد استقبال بازدید کنندگان قرار دارد به زیبایی در مجموعه تاریخی شهر همدان خودنمایی مینماید.
حسن سلطانی عنوان کرد: در حال حاضر در محوطه هگمتانه یک موزه باستانشناسی فعال موجود است که شامل اشیا مکشوفه محوطه تاریخی هگمتانه و آثار و اشیاء مکشوفه از سطح استان و اکتشافات اتفاقی در آنجا جای گرفته تراشههای مکشوفه ناشی از تحقیقات و کاوشات باستانشناسی شامل آثار معماری منظم و هندسی که در واحدهای 5/17 در 5/17 متر به صورت متقارن و با شبکه معابر موازی و دقیق در این عرصه با مصالح عموماً خشتی یکی از ویژگیهای این محوطه است.
وی گفت : از آثار مهم دیگر محوطه هگمتانه ، میتوان به برج و باروهای آن اشاره کرد که در ضلع شرقی و شمالی و بخشی در شمال غرب در پی اکتشافات باستانشناسی در برنامههای حفاظت اضطراری میراث فرهنگی استان همدان و پایگاه هگمتانه قرار دارد.
در ماه های اخیر نیز میراث فرهنگی استان همدان کتاب کاوشهای 12 فصل اکتشافات باستانشناسی هگمتانه که توسط محمد رحیم صراف گردآوری شده بود منتشر کرد . در این محوطه بیش از یکصد سال اقدامات هویت بخشی و تملکهای گسترده و اقدامات باستان شناسی رقم خورده است .
مدیرپایگاه محوطه تاریخی هگمتانه افزود : در نهایت در سال 1380 پایگاه پژوهشی هگمتانه فعالیت خود را به طور رسمی آغاز کرد و تاکنون نیز ادامه داده است که با انجام مقدمات ثبت جهانی منظر فرهنگی تاریخی همدان شاهد معرفی ارزشها و شاخص های جهانی آن هم خواهیم بود.
در آستانه نود و یکمین سالروز ثبت ملی هگمتانه پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری هگمتانه اقدام به برگزاری یک نمایشگاه عکس از مجموعه کاوشهای هگمتانه در این سایت تاریخی و باستانی کرد که از 10 الی 12 شهریورماه به طور رسمی نمایشگاه دایر است که علاقمندان و گردشگران میتوانند عکسهای ناشی از اقدامات باستان شناسی را در این ترانشه بازدید کنند و اطلاعات مفید در زمینه تاریخ باستان شناسی هگمتانه ملاحظه کنند.
وی گفت : یک کارگاه آموزشی انتقال تجارب باستان شناسی و حفاظت و مرمت از آثار خشتی نیز در این محوطه برگزار شد که بعد از ارائه اساتید مطرح این موضوع که در دانشگاه آزاد اسلامی و در دانشگاه بوعلی سینای همدان دارای سبقه آموزشی نیز میباشند و در فصول کاوش هگمتانه حضور داشتند مواردی تشریح شد .
این ورکشاپ آموزشی سلسله مطالعاتی است که برای حفظ و حفاظت آثار خشتی مکشوفه از عملیات 22 فصل از اقدامات باستان شناسی صورت پذیرفته اتفاق میافتد.
بناهای خشتی یکی از حساسترین و در معرض خطر قرار گرفته ترین متریالهایی است که بعد از کاوش سریعاً با ترکیب هوا و فعل و انفعالات شیمیایی و فرسایش محیطی در معرض تخریب قرار میگیرد.
سلطانی همچنین گفت : در هگمتانه به چند روش علمی این اقدامات صورت پذیرفته یکی از اقدامات پوشش حفاظتی یک سوله منحنی است که موسوم به ترانشه مرکزی است که اقدامات کاوشهای آن سال 63 تا 71 را در خود جای داده که با این پوشش آثار مکشوفه ضمن پوشش مواد نانو از فرسایش جوی و عوامل محیطی و انسانی مصون مانده و گردشگران به صورت طبیعی میتوانند آثار مکشوفه خشتی را ملاحظه و معماری زیبای مکشوفه و آثار و متریال این بناها را درک و ملاحظه کنند.
در قسمتهایی از آثار مکشوفه که بسیار هم حساس است و تأسیسات حفاظتی قوی هگمتانه است برج و باروهاست که یکی از زیباترین و پر رمز و رازترین پازلهای مکشوفه هگمتانه است که میبینیم به دلیل ارتفاع برجها و باروها و توده خشتی که این بنا در خود جای داده است .
پس از کاوشهایی که الآن نزدیک به سه دهه از آن گذشته علیرغم پوششهایی از قبیل سقفهای موقت فلزی برای جلوگیری از فرسایش باران و نزولات آسمانی سعی شده که برای جلوگیری از ساکن شدن قطعاتی از این برج خشتی در ارتفاعاتی بیش از 8 متر سازهای را مطالعهای کنیم که به عنوان حفاظت اضطراری است.
هم اکنون در قسمت ضلع شمالی برج و باروها که طبق طرح و الگوهای صراف کاوشگر هگمتانه بخشی از این آثار مکشوفه از زیر خاک بیرون آمده و نمایان شده اما بخشی دیگری به دلیل اجرای خیابان کشی در قسمت ضلع شمالی و فرسایش محیطی میبینیم که کاملاً از بین رفته و نابود شده است .
این قسمت خشتی بنای ارزشمند ما و در حال واژگونی و تخریب است که نیروهای جانبی که به این دیوار خشتی وارد شده باعث شده پایگاه را به سمت ایجاد سازه حفاظتی از جلوگیری از تخریب بیشتر ببرد که در حال حاضر توسط یکی از متخصصین علم حفاظت و مرمت کار پژوهشی صورت پذیرفته و در حال اجراست. در نهایت یکسری از بدنه خشتی هم که در فصول باستانشناسی اکتشافات آن صورت پذیرفته در طی یک مرحله عملیات باستان شناسی پیگردی خاکهای مازاد ناشی از فرسایش از خود بنا جدا شده و در حال حاضر در حال ترمیم بدنه اصلی این برج و بارو هستیم تا شاهد یک سیما و منظر مناسبی در اطراف هگمتانه باشیم.
تلاش شد این اتفاق در 91مین سالروز ثبت ملی هگمتانه به عنوان یک کارگاه آموزشی به عنوان انتقال تجارب برای پژوهشگران، دانشجویان، اساتید بزرگ و علاقمند و پیمانکارانی که در رشته مرمت فعالیت می کنند برگزار شود .
|
