|
149 روز پیش بود که سر و صدای شیوع کرونا درکشور ما به پا شد و علاوه بر ترس، نگرانی، استرس و مرگ و میر دستاوردهایی همچون کاهش آلودگی هوا، کمتر شدن ترددهای جادهای و آبیترشدن آسمان شهرهای سراسر کشور برای طبیعت به همراه داشت.
نگرانیها درباره ویروس کرونا فقط به آمار ابتلا و مرگ و میر ختم نمیشود بلکه پسماندهای کرونایی که باقی میماند و موجب آسیب به محیط زیست میشود نیز دغدغه دیگری برای مردم ایجاد کرده است؛ بهدلیل توصیههای پزشکی بسیاری از مردم برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری از ماسک و دستکشهای پلاستیکی استفاده میکنند، حالا سؤال این است که پس از استفاده و رها کردن این اقلام پزشکی چه بر سر طبیعت میآید؟ چقدر این اقلام و پسماندها در شیوع کرونا تأثیرگذار هستند؟ چگونه این زبالهها باید در طبیعت دفع شوند؟
پیش از این صرفا در سطح بیمارستانها از ماسک، گان و دستکش استفاده میشد و در سطح شهر به صورت کلی افراد از این وسایل حفاظتی استفاده نمیکردند ولی در حال حاضر عدد بزرگی از جمعیت از این وسایل استفاده میکنند که رهاسازی آن در طبیعت میتواند مشکلات جدی ایجاد کند.
با وجود تأکیدات بسیار پزشکان و متخصصان بر رعایت پروتکلهای بهداشتی در دفع صحیح و اصولی پسماندهایی مانند ماسک و دستکشهای مصرف شده، اما همچنان تعداد زیادی ماسک و دستکش رها شده در سطح معابر نظر هر عابری را جلب میکند.
رهاسازی پلاستیک در طبیعت اثرات مخرب زیادی دارد که میتوان به ورود سموم چرخه تجزیه از منابع خاکی و آبی به غذای انسان، انسداد مسیر آبراهها و خشک شدن مراتع و درختان، تغییر چرخه غذایی دام و آبزیان و در نهایت بروز عفونت، بیماری و مرگ آنها، تشکیل شیرابه با ترکیباتی نظیر فلزات سنگین و نفوذ آن به سفرههای آب زیرزمینی اشاره کرد.
طبق گفته مسئولان و کارشناسان، تولید پسماند در کشور ما تا پیش از همهگیری بیماری کرونا نیز بیش از دیگر کشورها بود اما با شیوع این بیماری میزان پسماندهای تولیدی بیمارستانها روند صعودی پیدا کرد.
آموزش مهمترین اصل برای جلوگیری از آسیب کرونا به طبیعت
برای اینکه از این آسیب جلوگیری کنیم مهمترین اصل آموزش است و توصیههایی که مطرح میشود باید به راحتی توسط مردم اجرا شود، برای مثال شهروندان حتما باید ماسک، دستکشها و سایر اقلام استفاده شده را در پلاستیکهای جداگانه و با رنگ مشخص، گره زده و آن را در مخازن زباله بیندازند.
شهروندان نیز از وضعیت موجود ناراضی هستند، یکی از خانوادههای ساکن جانبازان در اینباره میگوید: منزل من در جایی از خیابان قرار گرفته که اطراف آن درخت و باغ است، شهروندان این منطقه عادت دارند که زبالهها، ماسک و دستکش خود را در باغهای این اطراف رها میکنند.
محسنی ادامه میدهد: زمانی که باد میآید سبب میشود ماسکها و دستکشها به اطراف پراکنده شود و بعضی از آنها به حیاط خانه ما نیز میآید و پسر من که 4 ساله است با آنها بازی میکند. این یک دلیل برای ابتلا به بیماری است.
مرادی یک مرد مسن است که ساکن منطقه شهید زمانی است، وی که در منزل آنها در کنار خیابان است میگوید: مردم عادت دارند که زبالههای خود را در کنار منزل ما میگذارند، حتی اگر در پلاستیک باشد هم گربه ها پاره کرده و ماسک و دستکشهای استفاده شده در خیابان پراکنده میشود و باعث انتقال بیماری میشود.
حصاری که مادر یک خانواده 4 نفره ساکن باباطاهر است هم میگوید: در کنار منزل ما سطل آشغال بزرگی است و مردم ماسکها و دستکشهای استفاه شده خود را داخل آن میگذارند. خواهش من این است که ماسکها و دستکشها را حداقل در کیسه زباله بگذارند تا پسماندهای کرونا در خیابان پخش نشود.
تهدید جان پرسنل شهرداری
با جدا نکردن زبالهها
در همین راستا معاون نظارت و پایش اداره کل محیط زیست استان همدان با اشاره به اینکه ماسکهای رهاسازی شده در طبیعت بیشتر از اینکه برای طبیعت ضرر داشته باشد برای مردم خطرناک است، گفت: ماسکها در حالت عادی جزو پسماندهای معمولی محسوب میشوند ولی وقتی مسأله احتمال آلودگی به ویروس کرونا در آنها مطرح میشود جزو پسماندهای خطرناک محسوب میشوند و باید احتیاطات لازم را رعایت کرد.
سید عادل عربی با اشاره به اینکه در این اوضاع باید فرض را بر این بگذاریم که ماسکها و دستکشها آغشته به ویروس کرونا هستند، بیان کرد: به شهرداری و ارگانهای متولی اعلام کردهایم که باید برای جمعآوری ماسک و دستکشها چارهاندیشی شود، برای مثال در معابر اصلی شهر و مکانهای پرتردد از باکسهای زباله با علامتهای خاص استفاده شود تا این پسماندها با سایر پسماندها قاطی نشود.
وی ادامه داد: قاطی شدن پسماندهایی مثل ماسکهای آلوده به ویروس با سایر زبالهها موجب به خطر افتادن جان پرسنل شهرداری میشود.
عربی اظهار کرد: زبالههای بیمارستان به مدیریت خاصی نیاز دارد و باید در کیسههای با رنگ متفاوت نگهداری شود تا برای مأموران و پرسنل شهرداری قابل شناسایی باشد.
وی همچنین درباره نحوه دفع زبالههای بیمارستانی افزود: در تمامی بیمارستانهای استان همدان همهی زبالهها پیش از دفن شدن با اتوکلاو بیخطر و گندزدایی شده و سپس دفن میشوند.
اکنون که کرونا به یک مشکل غالب در همه کشورها تبدیل شده است، پسماندهای کرونایی نیز معضلی است که نباید از نظر دور شود.
به گفته پژوهشگران این بیماری ابعاد ناشناختهای دارد و در حالی که هنوز رفتارهای این ویروس شناخته شده نیست باید در مورد پسماندهای خانگی دقت نطر و توجه بیشتری داشت تا بعدا موجب پشیمانی نشود و این در حالی است که اکنون دیگر نمی توان هیچ پسماندی را عادی تلقی کرد و باید همه پسماندها را کرونایی و خطرناک بدانیم و برای دفع بهداشتی آنها با رعایت پروتکلها چارهاندیشی شود.
توصیههایی برای کاهش آسیب به طبیعت در شرایط فعلی
■ لوازم حفاظت شخصی خود مانند ماسک، دستکش و دستمالهای مرطوب را به هیچ عنوان در معابر و خیابانها رها نکنیم و پیش از دور انداختن، آنها را در کیسههای زباله مجزا قرار دهیم و درِ کیسه را به صورت محکم گره بزنیم.
■ با توجه به دفع مستقیم پسماندها در این ایام در کاهش تولید پسماند همکاری و پسماندهای تر را در خانه آبگیری و خشک و پسماندهای خشک را فشرده و کم حجم کنیم.
■ مراقب باشیم که کیسههای حاوی پسماند سوراخ نباشد تا شیرابه آن روی زمین ریخته نشود.
■ با توجه به اینکه ویروس کرونا قابلیت انتقال دارد به هیچ عنوان آدامس، ته سیگار و آب دهان خود را روی زمین نیندازیم.
■ با مصرف کامل مواد شوینده، ضدعفونی کنندهها و الکلهای موجود در بستهبندیها از سمی نبودن پسماندهای تولید شده مطمئن شویم و احتمال آتشسوزی آنها را کم کنیم.
■ در روزهای شیوع بیماری کرونا استفاده از کیسههای پارچهای برای خرید میتواند به ما در حفظ سلامتی کمک کند همچنین این کیسهها را میتوان بهراحتی پس از خرید با آب و مواد شوینده شست.
■ از جمله دیگر راهکارها برای کاهش تولید پسماند و مصرف پلاستیک استفاده از دستکشهای نخی به جای دستکشهای پلاستیکی است. دستکشهای نخی را میتوانیم به محض ورود به خانه با شویندههای مناسب بشوییم.
■ برای ضدعفونی کردن سطوح و وسایل خود به جای دستمال کاغذی از دستمالهای پارچهای قابل شست و شو استفاده کنیم.
■ از بطری شخصی خود برای آب خوردن استفاده کنیم.
■ مخازن و سطلهای پسماند درون منازل را با آب گرم و مواد شوینده ضدعفونی کنیم.
■ برای جلوگیری از انتشار بیماری از تحویل پسماندهای خشک خود به عوامل غیر مجاز خودداری کنیم.
■ در این دوران برای جلوگیری از انتشار بیماری از نگهداری و ذخیره سازی پسماندهای خشک در منزل و محل کار اجتناب کنیم.
|