|
آثار موزه ملی ایران که در جنگ ۱۲ روزه اینگونه حفاظت شدند.
رئیس کمیته ملی موزههای ایران گفت: ایران هنوز فهرست قرمز آثار تاریخی را ندارد. این فهرست باید پیش از فاجعه تهیه شود، اما متأسفانه هنوز هم فهرستی تهیه نشده است.
به گزارش ایسنا؛ تهیه «فهرست قرمز آثار تاریخی» ایران، بیش از یک دهه است که از سوی کارشناسان تأکید میشود. این فهرست، ابزاری برای شناسایی و حفاظت از مهمترین آثار فرهنگی کشور در شرایط بحرانی مانند جنگ، ناآرامیهای اجتماعی یا بلایای طبیعی به شمار میآید و میتواند زمینهساز اقدامهای فوری برای حفاظت فیزیکی، انتقال یا ثبت بینالمللی و جلوگیری از قاچاق آثار باشد. به دنبال جنگ ۱۲ روزه اسرائیل با ایران، تهدید آثار تاریخی کشورمان و تأکیدهای مکرر دغدغهمندان میراث فرهنگی به مجامع بینالمللی برای حفاظت از آثار تاریخی ایران، این پرسش مطرح میشود که سرانجام فهرست قرمز آثار تاریخی ایران چه شد و آن همه تأکید برای تهیه آن، به چه نتیجهای رسید؟
رئیس ایکوم ایران (کمیته ملی موزهها) که بارها درباره ضرورت تهیه این فهرست هشدار داده و تأکید کرده است که ایران بهواسطه قرارگیری در منطقهای پرتنش و دارا بودن گنجینهای گسترده از میراث فرهنگی، نیازمند اقدامی پیشدستانه در این حوزه است، در پاسخ به آن پرسشها به ایسنا گفت: ایران هنوز فهرست قرمزی از آثار تاریخی خود ندارد.
سیداحمد محیططباطبایی اظهار کرد: در شرایط جنگ، اگر وضعیتی شبیه عراق یا افغانستان پیش آید و یا نظم کشور بههم بریزد، فهرست قرمز برای حفاظت از اشیاء تاریخی مهمترین اولویت است، اما متأسفانه همیشه این فهرست پس از فاجعه تهیه شده است. با وجود اینکه همیشه تأکید داشتیم فهرست قرمز قبل از فاجعه تهیه شود، اما متأسفانه هنوز هم این فهرست تهیه نشده است.
رئیس کمیته ملی موزهها درباره نقش نهادها و سازمانهای مسئول در اینباره گفت: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با همکاری ایکوم (کمیته موزهها) موظف به انجام این اقدام است.
پیشتر گفته شده بود، مرحله نخست طرح تهیه فهرست قرمز آثار تاریخی ایران با همکاری یونسکو به انجام رسیده و چارچوب اولیهای برای اولویتبندی آثار در خطر آماده شده است. با این حال، ادامه کار که شامل تدوین آلبوم نهایی و انتشار عمومی آثار فهرستشده است، هنوز به دلیل تأمین نشدن بودجه (که در حدود ۲۰۰ هزار دلار پیشبینی شده) متوقف مانده است.
پس از طوفان؛ از مقاومت ملی تا بازسازی تمدنی
در بحبوحه نبردی که بسیاری آن را نقطه عطفی در تقابل تاریخی ایران و اسرائیل میدانند، تحلیلگران خارجی یک اشتباه راهبردی بزرگ مرتکب شدند. آنان گمان کردند شکافهای داخلی و نارضایتیهای اجتماعی، مردم ایران را از حاکمیت جدا کرده و کشور را در برابر حمله خارجی آسیبپذیر کرده است. اما واقعیت چیز دیگری بود؛ مردم ایران در برابر تهدید تمامیت ارضی، بدون دعوت رسمی، بیدرنگ در کنار نظام ایستادند.
مسعود رحمانی، کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعی در یادداشتی برای میراث آریا نوشت: اتحاد کمنظیر مردم از اقشار و طبقات مختلف، نشانهای روشن از آن است که علیرغم اعتراضها و گلایهها از وضع معیشت، فساد یا ناکارآمدی اداری، ریشههای هویتی و عزت ملی در این ملت زنده است. ایران در آزمونی بزرگ، نهتنها به دشمنان اجازه نداد از شکافهای اجتماعی بهرهبرداری کنند، بلکه بار دیگر سرمایه اجتماعی نادری را به نمایش گذاشت که در هیچ پیماننامهای نظامی نمیگنجد: غیرت ملی.
اکنون که شعلههای مستقیم درگیری فروکش کرده و کشور در موقعیت تازهای قرار گرفته، این پرسش بنیادین پیش روی ماست: آیا از این سرمایه ملی برای عبور به سوی آیندهای بهتر بهره خواهیم گرفت؟
فرصتِ پساجنگ؛ زمان بازنگری در مسیر توسعه ایران
کاهش تنشهای منطقهای و کاهش تهدیدهای راهبردی، جمهوری اسلامی را وارد مرحلهای جدید کرده است. اگرچه سیاست «مقاومت» نقش خود را در حفظ استقلال و اقتدار ایفا کرده، اما ادامه این مسیر بدون اصلاح درونی، نهتنها پیشرفت نمیآفریند بلکه فرسایشزا خواهد بود.
اکنون زمان آن است که:
- از روحیهی همدلی و اتحاد ملی شکلگرفته در روزهای سخت جنگ، در مسیر بازسازی اقتصادی، تحول اجتماعی و نوسازی سیاسی بهره گرفته شود.
- نارضایتیهای تلنبارشده در حوزه معیشت، شفافیت، آزادیهای مشروع و کیفیت حکمرانی شنیده و حل شود.
- حکمرانی بهجای نگاه امنیتی، به سمت اعتمادسازی، مردمگرایی و مشارکت فعال شهروندان در ساخت آینده حرکت کند.
از اتحاد دفاعی تا همافزایی تمدنی
همان مردمی که در روز جنگ، آماده جانفشانی در برابر تجاوز بودند، امروز آمادهاند در بازسازی ایران نیز نقشآفرین باشند، اگر به آنان اعتماد شود، اگر صداهایشان شنیده شود، اگر جایگاهشان در تصمیمسازیها جدی گرفته شود.
فرصت امروز، فقط آرامش ژئوپلیتیکی نیست؛ فرصت احیای اعتماد داخلی است. باید از این سرمایه اجتماعی، مانند «صندوق توسعه ملی»، بهعنوان ذخیرهای استراتژیک برای آینده استفاده کرد.
راهبردی برای فردای ایران: از ایران مقاوم به ایران قدرتمند
برای حرکت به سوی ایران آزاد، آباد و قدرتمند، نیازمند بازنگری عمیق در مؤلفههای حکمرانی هستیم. مهمترین این مؤلفهها عبارتاند از:
- بازتعریف اقتصاد ملی از اقتصاد مقاومتی صرف به سمت اقتصاد رقابتی و شفاف با اولویت معیشت مردم.
- توسعه حکمرانی پاسخگو بر پایه عدالت، شایستهسالاری و اصلاحات نهادی.
- تنشزدایی پایدار و دیپلماسی منطقهمحور برای افزایش تعامل اقتصادی و جایگاه منطقهای.
- احیای حقوق شهروندی و آزادیهای مشروع برای بازسازی سرمایه اجتماعی و حفظ نخبگان.
- جهش علمی و فناورانه با اتصال واقعی میان دانشگاه، صنعت و دولت.
سرمایهای به نام «ملت»
در نهایت، باید اعتراف کنیم که جمهوری اسلامی، در سختترین شرایط، نهتنها از مردم جدا نشده، بلکه بار دیگر به پشتوانه آنها دوام آورده است. این ملت، سرمایهای بیبدیل در خاورمیانه پرآشوب است؛ ملتی که در روز خطر، سرباز و در روز صلح، سازنده میشود.
|
