|
ورزش باستانی در همدان بیش از ۳۰۰ سال قدمت دارد و پهلوان فیله همدانی بهلحاظ شخصیت پهلوانی شهره خاص و عام بود. او در سده هفتم هجری سرشناسترین پهلوان ایران زمین و یکی از پهلوانان دوره ایلخانی در همدان بوده است. علاوه بر فیله همدانی، بهدلیل وجود پهلوانان بزرگ دیگری همانند احمد کوهکش و علی میرزا همدانی، ورزش پهلوانی و زورخانهای همدان و باستانیکاران همدانی همواره در سطح ایران مطرح بودند. ناگفته نماند پهلوان علی میرزای همدانی، همان پهلوان نامدار و بزرگی بود که در عصر قاجار نخستین بازوبند پهلوانی کشور را برای همدان بهدست آورد. در دوران معاصر نیز پهلوانان سیداحمد بطحایی، عبدا...کاظمیروشن، محمد مسچی و قاسم بینیاز از جمله پیشکسوتان مطرح و ارزنده همدانی در ورزش باستانی و پهلوانی بهشمار میآیند. قدیمیترین زورخانه همدان هم زورخانه سعادت است که در محله پل یخچال همدان بنا شده است. جز این زورخانه بیش از ۲۰ زورخانه دیگر در سطح استان همدان فعالیت میکنند که به محل تجمع علاقهمندان به ورزش باستانی و رسم و رسوم پهلوانی تبدیل شدهاند. کمتر از یک هفته پیش، مجمع انتخابات برای انتخاب سکاندار هیأت زورخانهای و پهلوانی استان همدان با حضور رئیس فدراسیون زورخانهای و پهلوانی و اعضای مجمع برگزار شد و غلامرضا خاکسار با کسب ۱۵ رأی از ۱۵ رأیبه مدت ۴ سال دیگر رئیس هیأت باقی ماند؛ بنابراین مصاحبهای با وی ترتیب دادیم تا از وضعیت این رشته ورزشی قدیمی آگاه شویم.
وضعیت هیأت زورخانه استان را چگونه ارزیایی میکنید؟
علاوه بر ۴ سال گذشته که مدیریت هیأت زورخانه را بر عهده داشتم، یک سال پیشتر از آن سرپرست هیأت بودیم. در این مدت، ما در ارزشیابی و رتبهبندی فدراسیون جزو استانهای برتر بودیم و در تمامی ردههای سنی مسابقات تیم اعزام کردیم. از ردههای نونهالان و نوجوانان گرفته تا ردههای بالاتر و پیشکسوتان و خوشبختانه ۶۸ مدال گوناگون در این ۴ سال کسب کردیم.
در همدان میزبان بسیار خوبی برای مسابقات نونهالان کشور بودیم بهطوریکه حدود ۵۰۰ نفر از نونهالان کشور در این مسابقات حضور داشتند که بهترین میزبانی را از نظر فدراسیون انجام دادیم. کلاسهای داوری و مربیگری هم برگزار کردیم. در کمیتههای مختلف فدراسیون، کمیته پیشکسوتان، کمیته مربیان، کمیته داوران و کمیته جوانان عضویت داریم و یک همدانی در همه این کمیتهها کرسی دارد و خوشبختانه در فدراسیون زورخانه هم صاحب کرسی هستیم.
کلاسهای مرشدی هم برگزار کردید؟
بله، کلاس مرشدی هم برگزار کردیم چون مرشدان ما رتبهبندی دارند.
در چه منطقهای میزبان مسابقات زورخانهای بودیم؟
در دانشگاه آزاد همدان میزبان مسابقات زورخانهای بودیم چون در دانشگاه امکانات زیادی از قبیل سالن مسابقات، رستوران، خوابگاه و خیلی از مسائل دیگر را در اختیار داشتیم که با استقبال خوب خانوادهها هم مواجه بود.
زورخانه جزو ورزشهای باستانی و کهن کشور ما محسوب میشود اما گذر زمان و مدرن شدن دنیای امروز سبب شده گرایش جوانان به این ورزش کمتر شود. بهنظر شما چه مشکل یا ضعفی در این رابطه وجود دارد؟
دلایل خاص و بسیاری ممکن است داشته باشد که باید آسیبشناسی شود اما یک ضعفی که وجود دارد، این است که میگویند زورخانه جذاب نیست. حال آنکه شرکت ۵۰۰ نفر نونهال در مسابقات این رشته نشان میدهد میتوانیم جذابیت این رشته را بالاتر ببریم و در این حوزه آیندهنگری کنیم.
از مشکلات دیگری که میتوانیم به آن اشاره کنیم موضوع جهانی نبودن زورخانه است. این ورزش، ورزش ملی، مذهبی و باستانی ما است اما مسابقات وسیعی در سطح المپیک و جهانی برای آن برگزار نمیشود. فقط یک فدراسیون جهانی داریم که مسابقات محدودی در رده جهانی برگزار میکند که متأسفانه فقط رده بزرگسال در این مسابقات حضور دارند؛ بنابراین این موضوعات سبب میشود انگیزههای ورود قشر جوان در رابطه با بحث معنوی و مالی این رشته بسیار کمتر از رشتههای دیگر باشد.
از کشورهای فعال و قدر در ورزش زورخانهای بگویید!
بیشتر کشورهایی که در مسابقات کشورهای اسلامی حاضر میشوند، در خاورمیانه قرار دارند. کشورهایی مانند افغانستان، عراق و بهویژه آذربایجان که در این حوزه قدرتمند شدهاند. مسابقات پیشین در باکو برگزار شد. آنها حتی میخواستند این ورزش را بهنام خودشان ثبت کنند که خوشبختانه ایران در این مسأله ورود پیدا کرد و نگذاشت این اتفاق رخ دهد چون زورخانه ورزش باستانی ما است.
در رابطه با میزان استقبال مردم از زورخانه و ردههای سنی آنها بگویید!
در زورخانه محدودیت سنی وجود ندارد و تا سن ۸۵-۹۰ سالگی نیز داخل گود تمرین میکنند بهطوریکه در نهاوند پهلوانی داریم که ۱۰۴ سال سن دارد و نکته مهمی که باید بگویم این است که تمرینات و مسابقات زورخانهای در ردههای سنی مختلف متفاوت است اما در زورخانه ردههای سنی مختلف در کنار هم تمرین میکنند که این موضوع بسیار جالب است.
زورخانههای همدان در حوزه گردشگری و توریستی مانند شهرهای دیگر فعالیت دارند؟
بله، خوشبختانه با میراث فرهنگی وارد مذاکره شدیم که ایرانیها و بهویژه توریستهای خارجی زورخانههای شهر را ببینند تا با مسائل ملی و فرهنگی ما بیشتر آشنا شوند.
از تأمین بودجههای زورخانه و بخش اسپانسرینگ برایمان صحبت کنید. وضعیت چگونه است؟
عمده مشکلات در زورخانه بحث بودجه است. برای برنامهریزی و عملیاتی کردن هر موضوعی نیاز به بودجه داریم و در بحث جذب اسپانسر هم متأسفانه در همدان کارخانههای زیادی وجود ندارد و بهاصطلاح شهر صنعتی نیستیم.
فکر میکنم با توجه به شرایط اقتصادی و شرایط فعلی زورخانهها اسپانسری جذب نمیشود و این مورد در حد بازی با کلمات است و در وضعیت فعلی ممکن نیست. به این نکته مهم هم باید توجه کرد که بیشتر افرادی که وارد زورخانه میشوند، افراد متمولی نیستند. برخی هیأتهای ورزشی سالن در اختیار دارند اما ما حتی سالن هم در اختیار نداریم. زورخانه هیچ منبع درآمدزایی ندارد.
مشکلات مالی بسیاری داریم که ما را اذیت میکند و واریزی از فدراسیون در سال ۹۸ صفر بود. فقط اداره کل ورزش و جوانان استان مبلغی در حدود ۱۵ میلیون تومان به ما اختصاص داد و با این شرایط اقتصادی سال گذشته ده تیم اعزام کردیم و این یعنی واقعاً داریم معجزه میکنیم.
بهشخصه برنامهریزیهای خیلی بهتری میتوانم انجام دهم اما دست ما خالی است و مشکلات مالی بسیاری داریم. با وجود این مسائل فکر میکنم تنها استانی هستیم که در دانشگاه زورخانه داریم و برای دانشجویان رشته تربیت بدنی دانشگاه آزاد واحد درسی زورخانه قرار دادهایم.
میزان استقبال دانشجویان از واحد درسی زورخانه در چه حدی قرار داشت؟
خیلی از دانشجویان از این واحد استقبال کرده بودند. چرا ما در دانشگاههای کشور زورخانه را جزو واحدهای عملی دانشجویان قرار نمی دهیم؟ از مسئولان کشوری برای این موارد انتظار دارم. سرفصل جدیدی برای دروس تربیت بدنی آمده است که ورزشهای اختیاری بسیاری در آن قرار داده شده است. باله، فریزبی، اسکواش و هر آنچه جزو رشتههای وارداتی و خاص است، در آن قرار دارد. متعجبم که چرا زورخانه را در آن قرار ندادهاند!
ورزش زورخانه، ورزش ملی، سنتی و مذهبی ایران است و بنا به توصیه رهبر معظم انقلاب حتماً باید به ورزشهای ملی و زورخانهای توجه بیشتری شود، پس چرا عمل نمیشود؟ از فواید این واحد درسی میتوان به این موضوع اشاره کرد که دانشجویان فارغالتحصیل رشته تربیت بدنی با زورخانه آشنا هستند و میتوانند در امر استعدادیابی برای این رشته توانا باشند.
استعدادیابیهای زورخانه چگونه انجام میشود؟
آموزش و پرورش در حوزه استعدادیابی زورخانه نقش مؤثری دارد و لطف بسیاری به ما داشته است بهطوریکه سال گذشته ۲۰ میلیون تومان برای ما وسیله خریدند و ما هم برای آنها مربی و مرشد قرار دادیم. از دبیرهای ورزشی خود که مربی زورخانه هستند هم استفاده میکنیم و فراخوانی در سطح مدارس قرار دادهایم.
ورزش زورخانه در سطح استان همدان پخش شده است؟
در تمام شهرستانها و حتی شهرهایمان هیأت و زورخانه داریم. نکته جالب اینجاست که بیشت قهرمانان ما از ملایر، نهاوند، تویسرکان و اسدآباد هستند، البته در همدان هم قهرمانان زیادی داریم.
کمی از رسم و رسومهای زورخانهای برایمان بگویید!
از بخشهای مهم آن میتوان از احترام به اهل بیت(ع) نام برد و سیدها در این ورزش از احترام خاصی برخوردارند. احترام به پیشکسوتان و کهنکسوتان زورخانه از موضوعات بسیار اساسی این ورزش است.
ورزشکاران زورخانه هرچه فربه بوده و اندامی قوی داشته باشند، برای ورود به گود سرشان را خم میکنند، این یعنی تعظیم و شکستگی همچنین رشته زورخانه را میتوان تنها رشتهای دانست که همراه با ضرب و موسیقی زنده است.
صحبتهای پایانی
امیدوارم توجه به این رشته ورزشی ملی بالاتر رود و همانطور که هزینه کردن برای رشتههای دیگر و ورزشکاران آن رشته جا افتاده است، برای رشته ما هم اتفاق بیفتد. متأسفانه دید و ذهنیت مردم به رشتههایی مثل زورخانه در سطح مطلوبی قرار ندارد و امیدوارم مردم و خانوادههای ما بیش از پیش با زورخانه آشنا شوند تا فرزندان خود و افراد مستعد را به زورخانه بفرستند تا با فرهنگ پهلوانی آشنا شوند.
|
