|
فرهنگ برای مردم، با مردم، مسیر نو فعالیت‌های فرهنگی در شهر
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان با تأکید بر ضرورت مشارکت مؤثر مردم در برنامه‌های شهری، گفت: رویکرد این سازمان در سال‌های اخیر از حمایت صرف از رویدادها به سمت برنامه‌ریزی، اجرا و تقویت فعالیت‌های فرهنگی، اجتماعی و ورزشی با محوریت مردم تغییر کرده است؛ مسیری که در کنار افزایش نشاط اجتماعی، می‌تواند به معرفی ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری همدان و رونق اقتصادی شهر نیز کمک کند.
محمود رجبی در نشست خبری با اصحاب رسانه، با اشاره به جایگاه سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان در برنامه‌های شهری اظهار کرد: در3سال گذشته، نقش این سازمان در فعالیت‌های فرهنگی، اجتماعی، ورزشی و حتی گردشگری شهر پررنگ‌تر شده و امروز کمتر رویدادی در همدان برگزار می‌شود که سازمان فرهنگی در آن نقشی نداشته باشد.
وی با بیان اینکه در گذشته حضور سازمان فرهنگی بیشتر به پشتیبانی از برخی برنامه‌ها محدود می‌شد، افزود: امروز این مجموعه به یکی از محورهای اصلی برنامه‌ریزی و اجرای رویدادهای شهری تبدیل شده است و کارشناسان آن نیز با نگاه تخصصی در طراحی و اجرای برنامه‌ها حضور دارند.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان با قدردانی از تلاش کارکنان این مجموعه تصریح کرد: بخش قابل توجهی از فعالیت‌های فرهنگی شهر حاصل تلاش کارشناسان و نیروهایی است که شاید نام و نقش آنها کمتر دیده شود، اما بدون همراهی و تخصص آنان، اجرای برنامه‌ها با این گستردگی امکان‌پذیر نبود.
رجبی با اشاره به رویکردهای مدیریتی سازمان ادامه داد: از ابتدای حضور در این مجموعه، مردمی‌سازی فرهنگ را به‌عنوان یکی از اصول اصلی فعالیت‌ها در نظر گرفتیم. منظور از مردمی‌سازی، تنها حضور مردم در مراسم و برنامه‌ها نیست، بلکه شهروندان باید در مراحل طراحی، برنامه‌ریزی و اجرای فعالیت‌ها نیز نقش داشته باشند.
وی افزود: برای تحقق این رویکرد، از ظرفیت فعالان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی استفاده کرده‌ایم و با دعوت از گروه‌های مردمی و تشکیل کمیته‌های تخصصی، تلاش شده است برنامه‌ها بر اساس نظر کارشناسی و نیازهای واقعی جامعه شکل بگیرند.
رئیس سازمان فرهنگی شهرداری همدان با تأکید بر ضرورت تقویت تشکل‌های مردمی گفت: گاهی در برنامه‌ها از مردم صرفا به‌عنوان ابزار اجرا استفاده می‌شود، در حالی که نگاه ما باید به‌گونه‌ای باشد که مجموعه‌های مردمی فرصت بیشتری برای فعالیت پیدا کنند. هرجا احساس کردیم حضور سازمانی ممکن است نقش گروه‌های مردمی را کم‌رنگ کند، تلاش کرده‌ایم میدان بیشتری در اختیار آنان قرار دهیم.
رجبی با اشاره به اهمیت برنامه‌های محله‌محور نیز اظهار کرد: نیازها و اولویت‌های فرهنگی در محلات مختلف یکسان نیست و نمی‌توان برای همه مناطق نسخه واحدی پیچید. برنامه‌ریزی باید با شناخت شرایط هر محله و رعایت عدالت در توزیع امکانات انجام شود تا گروه‌های مختلف شهروندان از فرصت‌های فرهنگی بهره‌مند شوند.
وی نشاط اجتماعی را یکی دیگر از محورهای اصلی فعالیت سازمان دانست و افزود: نشاط اجتماعی نباید به برگزاری چند مراسم مناسبتی محدود شود. برنامه‌ها باید متناسب با سلایق و نیازهای اقشار مختلف جامعه طراحی شوند و امکان حضور خانواده‌ها، کودکان، نوجوانان، بانوان، سالمندان و گروه‌های مختلف شهروندی را فراهم کنند.
برگریزان هگمتانه»فرصتی برای رونق گردشگری پاییزی
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان در بخش دیگری از سخنان خود به جشنواره پاییزی «برگریزان هگمتانه» اشاره کرد و گفت: امسال برای برگزاری پنجمین دوره این رویداد برنامه‌ریزی می‌کنیم؛ جشنواره‌ای که به‌تدریج جایگاه خود را در تقویم فرهنگی و گردشگری همدان پیدا کرده و با استقبال شهروندان و علاقمندان خارج از استان روبه‌رو شده است.
رجبی افزود: تلاش داریم این رویداد هر سال با کیفیت بهتر و برنامه‌ریزی دقیق‌تری برگزار شود و بتواند سهم بیشتری در معرفی ظرفیت‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی همدان داشته باشد. هدف این است که همدان تنها به‌عنوان مقصد گردشگری تابستانی شناخته نشود، بلکه در فصل پاییز نیز گردشگران برای دیدن زیبایی‌های شهر به این منطقه سفر کنند.
به گفته وی، برگزاری چنین رویدادهایی زمانی اثربخش خواهد بود که از سطح یک جشن شهری فراتر برود و با معرفی جاذبه‌ها، خدمات گردشگری و ظرفیت‌های اقتصادی، زمینه حضور گردشگران و افزایش ماندگاری آنان را فراهم کند.
رئیس سازمان فرهنگی شهرداری همدان با اشاره به هفته فرهنگی همدان نیز اظهار کرد: در سال‌های گذشته، برنامه‌های مرتبط با روز همدان بیشتر جنبه مناسبتی داشت، اما تلاش کردیم این هفته به فرصتی برای معرفی هویت تاریخی، فرهنگی و گردشگری شهر تبدیل شود.
وی ادامه داد: بخشی از ظرفیت‌های همدان حتی برای برخی شهروندان این شهر نیز به‌خوبی شناخته‌شده نیست. از این رو، معرفی جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی و گردشگری باید به‌صورت مستمر دنبال شود و تنها به چند روز در تقویم محدود نماند.
رجبی با اشاره به برگزاری جشن روز همدان در میدان امام گفت: این برنامه با استقبال شهروندان همراه شد و نشان داد که رویدادهای شهری در صورت برخورداری از برنامه‌ریزی مناسب می‌توانند به افزایش مشارکت مردم و تقویت احساس تعلق به شهر کمک کنند.
وی از برنامه‌هایی همچون موسیقی هگمتانه، شب‌های هگمتانه و دیگر رویدادهای فرهنگی به‌عنوان بخشی از فعالیت‌های این سازمان نام برد و افزود: تلاش می‌کنیم رویدادهای فرهنگی همدان هویت مشخصی داشته باشند و به‌تدریج به برنامه‌هایی شناخته‌شده در سطح ملی تبدیل شوند.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان همچنین با اشاره به تجربه میزبانی شهرداری از جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان گفت: شهرداری همدان در دوره‌هایی از برگزاری این جشنواره مشارکت داشته و بر اساس ارزیابی‌هایی که از سوی برخی دست‌اندرکاران مطرح شده، آن دوره‌ها از تجربه‌های موفق میزبانی در همدان بوده‌اند.
رجبی افزود: جشنواره تئاتر کودک و نوجوان از ظرفیت‌های مهم فرهنگی شهر است و می‌تواند در کنار آثار فرهنگی، به رونق گردشگری، افزایش فعالیت کسب‌وکارها و معرفی همدان به خانواده‌ها و گروه‌های هنری کشور کمک کند.
وی با اشاره به برنامه «سلام فرمانده» نیز گفت: این برنامه از رویدادهایی بود که در همدان آغاز شد و سپس در سطح کشور مورد توجه قرار گرفت. هرچند آغاز آن مربوط به دوره مدیریت فعلی سازمان نیست، اما در شمار تجربه‌های قابل اشاره در سابقه فرهنگی شهر قرار دارد.
برنامه‌های فرهنگی برای دختران کودکان و سالمندان
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان با اشاره به فعالیت‌های ویژه گروه‌های مختلف اجتماعی اظهار کرد: برنامه‌های «شهردخت» با هدف توجه به نیازهای دختران همدانی در دستور کار قرار دارد و اردوها، جشن‌ها و فعالیت‌های فرهنگی از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این حوزه است.
وی افزود: در حوزه کودک و آموزش شهروندی نیز برنامه‌هایی با همکاری بخش‌های مختلف سازمان اجرا می‌شود و تلاش داریم فعالیت‌های ویژه کودکان با نگاه تخصصی و متناسب با نیازهای این گروه سنی طراحی شود.
رجبی همچنین به برنامه‌های محله‌محور برای بانوان و سالمندان اشاره کرد و گفت: این گروه‌ها در برنامه‌ریزی فرهنگی شهر باید سهم مناسبی داشته باشند. به همین دلیل، در سال‌های اخیر اردوها و فعالیت‌های اجتماعی مختلفی با توجه به نیازهای آنان در محلات اجرا شده است.
وی با تأکید بر اهمیت توجه به سالمندان افزود: سالمندان گاهی در برنامه‌های فرهنگی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند، در حالی که فراهم کردن زمینه حضور و مشارکت آنان می‌تواند به تقویت ارتباطات اجتماعی و افزایش نشاط در محلات کمک کند.
رجبی در ادامه به برنامه‌های گردشگری سازمان اشاره کرد و گفت: تورهای همدان‌گردی با هدف آشنایی شهروندان با ظرفیت‌های تاریخی و گردشگری شهر و معرفی این جاذبه‌ها به گردشگران طراحی شده‌اند.
وی افزود: تورهای تخصصی با موضوعاتی مانند ادیان، اماکن تاریخی و موضوعات مرتبط با مقاومت نیز در برنامه‌های گردشگری قرار دارند و تلاش می‌کنیم این فعالیت‌ها به‌صورت منظم برگزار شوند.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان بازار تاریخی را یکی از ظرفیت‌های ارزشمند شهر دانست و اظهار کرد: بازار همدان از جاذبه‌هایی است که می‌تواند نقش بیشتری در گردشگری شهری داشته باشد، اما برای معرفی بهتر آن باید برنامه‌های هدفمندتری اجرا شود.
وی ادامه داد: برنامه «عصر بازار» و معرفی نقشه دیجیتال بافت تاریخی کمتر شناخته‌شده همدان از جمله اقداماتی است که با هدف آشنایی بیشتر مردم و گردشگران با بخش‌هایی از هویت تاریخی شهر دنبال شده است.
رجبی با تأکید بر ضرورت همکاری رسانه‌ها و فعالان گردشگری گفت: معرفی جاذبه‌های همدان نیازمند همکاری مجموعه‌های مختلف است. اگر ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی شهر به‌درستی معرفی شوند، امکان جذب گردشگر بیشتر و تقویت فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با گردشگری فراهم خواهد شد.
وی با اشاره به برنامه‌های مذهبی و اجتماعی سازمان نیز اظهار کرد: جشن‌های عید غدیر در بیش از ۴۰محله همدان برگزار شده و در مناسبت‌های مختلف، تلاش شده است برنامه‌ها به نقاط گوناگون شهر برسند و تنها در چند محل متمرکز نباشند.
رئیس سازمان فرهنگی شهرداری همدان افزود: در دوره برگزاری تجمعات شبانه نیز برنامه‌هایی در بیش از ۶۰ نقطه شهر دنبال شد. در این فعالیت‌ها، علاوه بر فراهم کردن زمینه حضور مردم، توجه به برنامه‌های فرهنگی و گرامیداشت یاد شهدا نیز در دستور کار قرار داشت.
رجبی همچنین بر اهمیت حفظ گویش همدانی و معرفی مفاخر شهر تأکید کرد و گفت: هویت فرهنگی همدان تنها به بناها و آثار تاریخی محدود نمی‌شود، بلکه زبان، آداب، شخصیت‌های برجسته و روایت‌های محلی نیز بخشی از این هویت هستند.
وی با اشاره به کتاب «دالان» و برنامه «فرزند هگمتانه» افزود: معرفی مفاخر و چهره‌های اثرگذار شهر به نسل جدید اهمیت زیادی دارد و باید برای آشنایی کودکان و نوجوانان با شخصیت‌های فرهنگی و تاریخی همدان برنامه‌ریزی شود.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان در پایان سخنان خود تأکید کرد: معرفی ظرفیت‌های شهر و تقویت مشارکت مردم، دو محور مهم فعالیت‌های سازمان است و تحقق این اهداف به همکاری شهروندان، تشکل‌های مردمی، دستگاه‌های اجرایی و رسانه‌ها نیاز دارد.
معاونت اجتماعی تمرکز بر محلات و سلامت اجتماعی
در ادامه این نشست، معاون اجتماعی سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان، به تشریح بخشی از برنامه‌های این معاونت در حوزه مشارکت‌های مردمی، آموزش شهروندی، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و حمایت از خانواده پرداخت.
حسین رضایی با اشاره به فعالیت تشکل‌های مردم‌نهاد محله‌ای اظهار کرد: این تشکل‌ها با حضور گروه‌های مختلفی از جمله جوانان، نخبگان، ایثارگران، بانوان و کسبه، می‌توانند به‌عنوان بازوی اجتماعی مدیریت شهری فعالیت کنند و در برگزاری برنامه‌های فرهنگی، مذهبی و آموزشی نقش داشته باشند.
وی افزود: تقویت مشارکت‌های مردمی و استفاده از ظرفیت محلات، امکان شناسایی بهتر مسائل اجتماعی و طراحی برنامه‌هایی متناسب با نیازهای شهروندان را فراهم می‌کند. در همین راستا، موضوع سلامت اجتماعی، پیشگیری از آسیب‌ها و توانمندسازی جوانان از محورهای فعالیت این معاونت است.
معاون اجتماعی سازمان فرهنگی شهرداری همدان با اشاره به برنامه‌های حوزه خانواده و جمعیت نیز گفت: آموزش و آگاهی‌بخشی باید در کنار فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی دنبال شود تا خانواده‌ها برای مواجهه با مسائل مختلف از حمایت و اطلاعات مناسب برخوردار باشند.
وی همچنین به فعالیت‌های مشاوره‌ای اشاره کرد و افزود: ارائه خدمات مشاوره رایگان در مراکز فرهنگی شهرداری برای سومین سال متوالی دنبال شده است. هدف از این برنامه، افزایش دسترسی شهروندان به خدمات مشاوره و کمک به حل مسائل خانوادگی و اجتماعی است.
رضایی ادامه داد: راه‌اندازی مرکز فرهنگی تخصصی مرتبط با جوانی جمعیت و فعالیت‌های آموزش شهروندی در سالن قرآن نیز از دیگر برنامه‌های این حوزه است. همچنین مرکز یادگیری «ساعِد» با هدف حمایت آموزشی از کودکان فعالیت می‌کند.
وی تأکید کرد: برنامه‌های اجتماعی زمانی اثرگذاری بیشتری دارند که با مشارکت خانواده‌ها، مدارس، تشکل‌های مردمی و سایر نهادهای مرتبط اجرا شوند و استمرار آنها در محلات مورد توجه قرار گیرد.
مشارکت بیش از ۵۰ هزار شهروند در برنامه‌های ورزشی
معاون ورزش سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان نیز با اشاره به افزایش مشارکت شهروندان در برنامه‌های ورزشی اظهار کرد: تعداد مشارکت‌کنندگان در فعالیت‌های ورزشی شهرداری از حدود ۱۷هزار نفر در سال ۱۴۰۰ به بیش از ۵۰هزار نفر در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
وی افزود: ورزش شهروندی، ورزش قهرمانی و ورزش کارکنان سه محور اصلی فعالیت این معاونت هستند و توسعه ورزش در محلات، افزایش نشاط اجتماعی و شناسایی استعدادهای ورزشی از اهداف این مجموعه به شمار می‌روند.
حسن محمدی زیرک، با اشاره به برگزاری همایش‌های پیاده‌روی خانوادگی گفت: همایش امسال در بلوار ارم با استقبال گسترده شهروندان همراه شد و بیش از ۱۰ هزار نفر در آن شرکت کردند. همچنین مسابقات ورزشی در بیش از ۲۰ رشته و برنامه‌های مختلف محله‌ای برای افزایش دسترسی مردم به فعالیت‌های ورزشی برگزار شده است.
وی با بیان اینکه فوتبال خاکی نیز مورد استقبال گروه‌های مختلف قرار گرفته است، افزود: بیش از ۱۳۰ تیم در این رقابت‌ها حضور داشته‌اند و در کنار آن، برنامه‌هایی برای فراهم کردن فرصت ورزش برای افراد دارای معلولیت نیز دنبال می‌شود.
معاون ورزش سازمان فرهنگی شهرداری همدان ادامه داد: در سطح شهر ۱۳ ایستگاه ورزش صبحگاهی فعال است و مدرسه فوتبال شهرداری نیز حدود ۶۰۰ کودک و نوجوان را تحت آموزش قرار داده است. امیررضا بیات، از بازیکنان آکادمی فوتبال شهرداری، نیز به تیم ملی فوتبال جوانان دعوت شده است.
وی توسعه زیرساخت‌های ورزشی را از دیگر محورهای فعالیت این معاونت دانست و گفت: در حال حاضر حدود ۳۱زمین چمن مصنوعی در همدان وجود دارد که ۱۳ زمین از آنها در دوره مدیریت شهری فعلی ایجاد شده است.
محمدی زیرک با اشاره به برنامه‌های ورزشی کارکنان شهرداری اظهار کرد: این مجموعه حدود 4 هزار نیروی انسانی دارد و علاوه بر برگزاری مسابقات داخلی، در رقابت‌های ورزشی کارکنان کلانشهرها نیز حضور پیدا می‌کند.
فرهنگ سراها از آموزش مهارت تا حمایت از گروه‌های مردمی
معاون فرهنگی سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان نیز با اشاره به فعالیت مراکز فرهنگی اظهار کرد: برنامه‌های این معاونت در سه بخش اجرای مستقیم رویدادها، همکاری با گروه‌های مردمی و ارائه آموزش در فرهنگ‌سراها دنبال می‌شود.
وی افزود: در حال حاضر ۱۰مرکز فرهنگی و 4سالن و سرای محله تحت مدیریت سازمان فعالیت دارند و در این مراکز حدود ۲۰ عنوان دوره آموزشی برگزار می‌شود. سالانه بین ۶۰۰ تا ۸۰۰ هنرجو از آموزش‌های ارائه‌شده بهره‌مند می‌شوند.
مصطفی انصاری، با اشاره به فعالیت تخصصی برخی مراکز گفت: فرهنگ‌سرای ولایت در حوزه کسب‌وکار، فرهنگ‌سرای نشاط در زمینه کودک و خانواده و فرهنگ‌سرای پرواز اعتمادی در حوزه هنر و رسانه فعالیت دارند. در برخی مراکز نیز امکان معرفی و عرضه محصولات هنرجویان فراهم شده تا آموزش‌ها به ایجاد فرصت‌های شغلی و ورود به بازار کار نزدیک‌تر شوند.
معاون فرهنگی سازمان فرهنگی شهرداری همدان همچنین از اجرای طرح «نسیم فردا» با هدف توسعه فردی، آموزش هنر و ارتقای سلامت خبر داد و گفت: طرح ملی «طراوت» نیز با مشارکت دستگاه‌های مختلف و محوریت مدرسه، خانواده و مسجد اجرا می‌شود. امسال همکاری با ۱۵مسجد در چارچوب این طرح پیش‌بینی شده است.
وی افزود: هوش مصنوعی، فن بیان، گویندگی، خبرنگاری، سواد رسانه‌ای و مهارت‌های کسب‌وکار از موضوعات آموزشی این برنامه‌هاست و تلاش می‌شود آموزش‌ها متناسب با نیازهای روز جامعه طراحی شوند.
انصاری با اشاره به حمایت از گروه‌های مردمی گفت: سازمان فرهنگی در برگزاری اجتماعات شهری و فعالیت بیش از ۷۵ گروه و موکب مردمی مشارکت داشته است. تأمین بخشی از تجهیزات مورد نیاز، از جمله تجهیزات صوتی، استیج، اسپیس و بنر، از جمله اقداماتی است که در پشتیبانی از این گروه‌ها انجام می‌شود.
وی تأکید کرد: بخشی از فعالیت‌های سازمان ممکن است در جریان برگزاری مراسم به‌صورت مستقیم دیده نشود، اما تأمین زیرساخت‌ها و هماهنگی‌های مورد نیاز می‌تواند نقش مهمی در برگزاری بهتر برنامه‌های مردمی داشته باشد.
روزانه 3 تا 4 تور گردشگری در همدان
مدیر گردشگری سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان نیز با اشاره به برنامه‌های این حوزه اظهار کرد: «برگریزان هگمتانه» یکی از رویدادهای اصلی گردشگری شهر است که به مطالبه‌ای عمومی تبدیل شده و شهروندان همدانی و علاقمندان خارج از استان نیز منتظر برگزاری آن هستند.
وی افزود: سال گذشته این جشن برای نخستین بار در قالب یک رویداد ملی و در 3روز برگزار شد و امسال نیز برنامه‌ریزی برای برگزاری آن در ابتدای آذرماه، پیش از جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان، در دستور کار قرار دارد.
محمدرضا زارعی با تأکید بر نقش رسانه‌ها در معرفی همدان گفت: هدف این است که شهر به‌عنوان مقصد گردشگری پاییزی کشور شناخته شود و معرفی مناسب جاذبه‌ها بتواند زمینه حضور گردشگران بیشتری را فراهم کند.
مدیر گردشگری سازمان فرهنگی شهرداری همدان با اشاره به توسعه تورهای شهری ادامه داد: در گذشته، برگزاری چند تور در ایام نوروز از برنامه‌های اصلی این حوزه بود، اما اکنون ظرفیت برگزاری روزانه 3 تا 4تور گردشگری فراهم شده است.
وی افزود: بخشی از تورها به‌صورت رایگان برای شهروندان همدانی برگزار می‌شود و بخشی دیگر با هدف معرفی جاذبه‌های شهر به مسافران و گردشگران ورودی از سایر استان‌ها در نظر گرفته شده است.
زارعی با اشاره به برنامه «عصر بازار» و معرفی نقشه دیجیتال بافت تاریخی کمتر شناخته‌شده همدان اظهار کرد: این فعالیت‌ها می‌توانند زمینه آشنایی بیشتر شهروندان و گردشگران با ظرفیت‌های تاریخی شهر را فراهم کنند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: همدان از ظرفیت‌های متنوعی در حوزه گردشگری برخوردار است، اما بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها به معرفی مستمر، همکاری فعالان گردشگری، همراهی رسانه‌ها و برنامه‌ریزی هماهنگ دستگاه‌های مسئول نیاز دارد.
مجموع سخنان رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان و معاونان این مجموعه نشان می‌دهد که توسعه فعالیت‌های محله‌محور، افزایش مشارکت مردم، تقویت آموزش‌های اجتماعی و ورزشی و معرفی ظرفیت‌های گردشگری، از محورهای اصلی برنامه‌های این سازمان است؛ محورهایی که نتیجه‌بخشی آنها بیش از هر چیز به استمرار برنامه‌ها، ارزیابی میزان اثرگذاری و ارتباط مستقیم با نیازهای واقعی شهروندان وابسته است.
|
