|
میگویند خانواده خوشبخت، بهشت زودتر از موعد است و آموزههای دینی هم ازدواج و تشکیل خانواده را مایه آرامش میدانند. خیلی دور نیست زمانی که به فاصله کوتاه ازهم به مراسم عروسی دعوت میشدیم. پدرومادر جوانی که سنی نداشتند و خیلی زود در گیرودار مهیاکردن لوازم ازدواج فرزندشان افتاده بودند را زیاد میدیدیم.
پرسش ضرورت ازدواج از جوانان، کاملاً بیربط دانسته میشد.حالا اما همه چیز رنگ دیگری به خود گرفته و خانوادهها نگرانی بابت بالارفتن سن فرزندانشان ندارند. جامعهشناسان از تغییرات بنیادی ازدواج و تشکیل خانواده میگویند.
آمارمطالعات در این حوزه هم گواهی بر این ادعا هستند. نتایج یک پیمایش در سطح کشور، در سال ۹۷ نشان میدهد که اگرچه میل به ازدواج در هر جوانی وجود دارد و بیش از نیمیاز جوانان ازدواج را امری ضروری میپندارند اما نزدیک به ۴۰ درصد از جوانان نیز معتقدند لازم نیست حتماً ازدواج کنند وازدواج در نگاه بسیاری از آنها از صورت یک ضرورت قطعی به یک انتخاب فردی تغییر کرده است و این آمار میتواند زنگ خطر تغییر نگرش جوانان نسبت به ازدواج را به صدا در آورد.
حالا سؤال این است که چرا این اتفاق رخ داده است؟ ما درعصری زندگی میکنیم که همه جوانب زندگی درحال تغییر است و خانواده و تشکیل آن هم یکی از همین تغییرات روزافزون است.
طبق بررسیهای به عملآمده، عوامل تعیینکننده سن ازدواج در زمان گذشته و حال تغییرات بسیاری داشته است. اگر در گذشته تشکیل زندگی مشترک به لوازم اولیه چندانی نیاز نداشت حالا اما نیازهای رنگارنگ فراوانی پیشروی جوانان قرار دارد.
علیرغم اهمیت عوامل اقتصادی این نوشتار تکیه صرف برآن ندارد و بهدنبال توجه به تغییرارزشها و باورهای جوانان امروز از فلسفه خانواده و تشکیل آن است. دغدغه این نوشتار، نگاهی به تحول ارزشها و الگوهای رفتاری در خلال تحولات اجتماعی است.
گذار از سنت به مدرنیته، تغییردرارزشها و نگرشهای فردی جوانان را فراهم آورده است و متعاقبا نگرش جوانان در سالهای اخیر نسبت به امر ازدواج تغییرات گستردهای داشته است. در فرآیند مدرن شدن افراد بیشتر به سمت انزوا طلبی و مادیگرایی پیش میروند و نوعی انطباقپذیری با الگوهای جدید تشکیل خانواده در بین جوانان به وجود میآید.
"اینگلهارت" اندیشمند حوزه خانواده معتقد است در خلال این تحولات در نهایت ارزشهایی چون هستهایشدن خانوادهها و آزادیهای فردی در انتخاب همسر، جایگزین ارزشهای سنتی تشکیل خانواده و موجب تغییر در شیوههای انتخاب همسر و تغییر روابط زوجین در قبل و بعد ازدواج میشود.
جوان امروزی در انتخاب شریکزندگی در قید و بند همسویی با ارزشهای گذشته نیست و در چالشهای زندگی به راحتی پا پس میکشد و تقلایی برای حل مشکلات نمیکند و جدایی را اتنخاب میکند.
در این میان جوانان بسیاری هم ازدواج را اولویت خود تعریف نمیکنند وبه دنبال رسیدن به اولویتهای دیگر هستند. ازدواج پیوند بین دو جنس برپایه روابط پایای جنسی محسوب میشود و مستلزم انعقاد قراردادی اجتماعی است که مشروعیت روابط جسمانی را موجب گردد. تحولات اخیر اما این تعریف را در معرض تحولات عمیقی قرار داده است. وجود باورهایی که روابط آزاد قبل از ازدواج را امری پذیرفتهشده میداند. جوانان زیادی را در مسیر تشکیل خانواده کاملاً بینیاز از تن دادن به قواعد و قوانین اجتماعی میداند. بسیاری از جوانان سبک زندگی فارغ از پذیرش مسئولیت و چالشهای زندگی را انتخاب کرده اند. پذیرش باورهایی که امکان عبور از خطوط قرمز را فراهم کردهاست تبدیل به مانعی بزرگ بر سر راه خانواده شده است.
جوانی که ازدواج را مانع بزرگی برای فردیت و آزادیهایش میداند چگونه میتواند آن را بپذیرد؟ شاید به همین دلیل است که جوانان زیادی با شرایط مطلوب اقتصادی و اجتماعی را میبینیم که تمایلی برای داشتن خانواده ندارند.
این شرایط برای هر جامعهای خطرناک و آسیبزا است و انحرافات اجتماعی و اخلاقی در کمین جامعه خواهد بود. بدون شک حل و فصل این مشکلات و حفظ نهاد اصیل خانواده کاری یک شبه نیست و نیازبه تلاش مستمر و حسابشده فرهنگی و اجتماعی دارد.
|
