|
حمام ارامنه به فاصله ۲۰۰ متری مجموعه کلیسای گریگوری و در عمق ۴ متری سطح کوچه با توجه به شیب تپه قرار دارد. پلان حمام مستطیل و به ابعاد ۶x۱۵ متر و از 3 قسمت بینه، سربینه و تون ساخته شده است. روشنایی حمام از طریق ۳ نورگیر از سقف گنبدی اثر تأمین و مصالح اصلی بنا آجر با ملاط گل و گچ میباشد.
این اثر همانند کلیسای آنجیلی قدمت قاجاریه دارد این حمام تاریخی در سالهای ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۰ مورد مرمت و ساماندهی قرار گرفت و حالا برای تعریف کاربری به سرمایهگذار سپرده شده است .
در سال ۱۶۷۶میلادی شماری از ارمنیانی که به دستور شاه عباس به اصفهان منتقل شده بودند و همچنین مهاجران و تجار ارمنی، روسیه به درخواست والی همدان در این شهر اقامت گزیدند تعدادی از این ارمنیان در خود شهر همدان و در محلهای به نام سرقلعه اجتماع و کلیسایی به نام استپانوس مقدس بنا کردند تعداد دیگری نیز در بخش شرقی همدان و در روستای شورین سکونت داده شدند.
این حضور و سکونت در همدان سبب شد امروز شاهد ردپای آثار تاریخی به جای مانده از ارامنه در همدان باشیم که به آثار ثبت شده در لیست فهرست تاریخی تبدیل شدهاند .
از آنجا که گردشگری همواره یکی از صنایعی است که مورد توجه کشورهای پیشرفته قرار گرفته است. به دلیل کاربردی و قابل رشد بودن این صنعت ,دولتها برای پیشبرد اهداف خود و حفط و نگهداری اماکن تاریخی و فرهنگی کشور, راههای متعددی را پشت سر میگذارند. یکی از پیامدهای توسعه گردشگری تغییر کاربری ابنیههای تاریخی است. افزایش تعداد مراکز خدماتی نظیر قهوهخانه و افزایش بازدید تعداد گردشگران از منطقه از نمونههای بارز تغییرات اقتصادی اجتماعی و از پیامدهای تغییر کاربری اماکن میباشد .
به گزارش همدان پیام، ایجاد این بناها گاهی در تغییر کاربری حرفهای در ابنیه تاریخی معنا مییابد. متروکه ماندن بناهای تاریخی و نبود استفاده مناسب از آنها سبب تخریب هرچه بیشتر آنها میشود. واقعیت این است که امروزه بناهای تاریخی که در زمان خود مورد استفاده قرار میگرفتند نمیتوانند مانند گذشته مورد استفاده قرار گیرند؛ اما میتوان با اندک تغییراتی از آنها استفاده بهینه کرد و در جذب گردشگر نیز بسیار مؤثر خواهند بود.
تغییر کاربری بناهای تاریخی یک فرصت طلایی است که میتواند سودآورنیز برای منطقهای که بنا در آن قرار گرفته است باشد . حمام ارامنه هم قرار است با تغییر کاربری به مکانی برای جذب گردشگر تبدیل شود . برای این منظور گاهی ارگانها و یا سرمایهگذاران با انجام مرمت و تغییر کاربری و تعریف یک فعالیت اقتصادی سبب حیات این ابنیه میشوند . در این میان میتوان به تغییر کاربری حمام و کاروانسراها در ایران اشاره کرد .
در این زمینه مدیرعامل صندوق توسعه و احیای بناهای تاریخی در سفر به همدان گفت: به منظور حفظ، احیاء و رونق گردشگری، امسال صد بنای تاریخی، فرهنگی و گردشگری با در نظرگرفتن تسهیلات ویژه و مشارکت بخش خصوصی بازسازی و احیاء میشود.
شهاب طلایی شکری اظهار کرد: عملیات مرمت، احیاء و بازسازی موزه حمام قلعه همدان با مشارکت و اعتبارات بخش خصوصی انجام شد و ظرفیت خوبی برای میزبانی از گردشگران است.
وی افزود: این اثر تاریخی میتواند به عنوان یک ظرفیت گردشگری در خدمت مردم شهر همدان و سایر گردشگران کشور قرار گیرد.
طلایی شکری تصریح کرد: این مجموعه با کاربری رستوران سنتی و ظرفیت پذیرایی از ۱۸۰ نفر، با 5میلیارد ریال اعتبار بازسازی شده است و امیدواریم این سرمایهگذاری سبب رونق صنعت گردشگری استان همدان شود.
وی افزود: با توجه به محدودیت منابع دولتی برای احیای بافت تاریخی، مشارکت سرمایهگذار خصوصی میتواند مؤثر و مفید باشد.
مدیرعامل صندوق توسعه و احیای بناهای تاریخی کشور گفت: این صندوق به عنوان متولی جذب سرمایهگذار و مشارکت مردمی برای مرمت بافت تاریخی روند بازسازی بناها را آغاز کرده و قرار است امسال ۱۰۰ بنای تاریخی را برای مرمت با تخصیص تسهیلات ویژه به سرمایهگذاران واگذار کند.
وی افزود: مرمت و بازسازی بناهای دیگر تاریخی استان همدان با مشارکت بخش خصوصی همچون حمام ارامنه، خانه ضرابی و کاروانسرای تاجآباد در برنامه این صندوق است و این بناها توسط بخش خصوصی مرمت میشوند و در اختیار گردشگران قرار میگیرند.
اين حمام در کنار کليسا و مدرسه ارامنه قرار گرفته است. قدمت حمام مذکور به دوره قاجار مربوط ميشود، الگوي معماري و فضاي داخلي حمام همانند ساير حمامهاي قديمي متشکل از سردينه يا حمام سرد، خزينه، حمام گرم و ديگر فضاهاي وابسته به حمام است.
در ساخت اين بنا مانند ساير بناهاي قديمي از ديوار سنگي، خشتي و آجري استفاده شده و از جمله مشخصههاي شاخص حمام مذکور ميتوان به کفشکنيهاي سنگي و گوشهسازيهاي زير گنبد اشاره کرد. آجر و ملاط ساروج از جمله مصالح استفاده شده در ساخت اين بنا محسوب ميشود.از جمله عمليات مرمتي انجام شده در اين پروژه بازسازي و جدارهسازي حمام، برچيدن الحاقات و مرمت فضاي داخلي بنا است.
حمام تاريخي ارامنه در سال 1310 در فهرست آثار ملي کشور به ثبت رسيده است.
ایرانیان از دیرباز به حفظ نظافت بدن و شستشوی همیشگی آن اهمیت فراوان میدادهاند، خصوصاً بعد از اسلام، زیرا برای انجام فرایض مذهبی باید پاک و تمیز باشند زیرا که قبولی عبادات به طهارت جسم منوط شده است.
قبل از اسلام پیروان آئین مهر و زردشت توجه به پاکیزگی داشته و آب که مظهر پاکیزگی است از قداست فوقالعاده برخوردار بوده در گذشتههای دور از حدود ۱۵۰۰ تا 2هزار سال قبل شستشوی معمولی به صورت حاضر نبوده است گرمابه ساختمانی گرم با ظرفی بزرگ بهنام آبزن بوده است.
از آن جهت که آب را مقدس می شمردند و نمی خواستند آن را آلوده کنند آب استفاده شده را بعد از استحمام روی زمین یا به آسمان پاشیده و به هیچ عنوان آن را وارد آب پاک نمیکردند کلمه پادیاوی یعنی غسل، وضو، پاک کردن و پاکیزه نگاه داشتن که واژه پاسیو هم به همین منظور است از آن زمان ریشه گرفته پاسیو همان محل تمیز کردن و در مساجد به وضوخانه گفته میشده است. این واژه در زبان فرانسه به patio تبدیل شده و دوباره به ایران بازگشته به صورت پاسیو به کار گرفته شده است.
حال این تاریخ غنی در حمامهای قدیمی با تغییر کاربری به مسافران و مردم بومی نشان داده میشود و میراث ایرانی نمود پیدا میکند.
گردشگری با نوظهور بودن خود سرعتی مضاعف دارد همهگیر بودن این صنعت در تمام زمینهها میتواند یکی از عوامل رشد آن باشد سفر بهعنوان نیاز انسانها در عصر حاضر میتواند به اشکال مختلف افراد را به سمت خود جذب کند با ارتباط بین کشورها این نیاز بیشتر به چشم میخورد و مشتاقان تجارب تازه خصوصاً در حیطه فرهنگی و تاریخی را جذب خود میکند کشورهای با تاریخ کهن به دلیل دارا بودن منابع مورد نیاز گردشگران کنکاش و توجه نیاز به تبلیغات و برنامهریزی مناسب دارند زیرا با برنامهریزی و توجه به اصول نگهداری ابنیهها میتوانند رشد گردشگری در استان را رقم بزنند.
|