|
توجه نکردن به حوزه پرورشی در مدارس و نگاه همهجانبه به حوزه آموزشی، حلقه گمشده نظام آموزش و پرورش کشور است.
دور بودن دانش آموزان از فضای مدرسه و تجربه آموزش مجازی سبب شد تا اثرات مخرب بسیاری در شکل گیری هویتی نوجوانان در این مدت بروز کند.
از طرفی تمرکز نظام آموزشی کشور در ایام کرونا بر بحث ایجاد ساختار های آموزش و تعلیم مجازی بود ولی غفلت از ایجاد بستری برای تربیت سبب شد تا فضای مجازی که دیگر به راحتی در دسترس بود بر تفکر کودکان و نوجوانان سیطره پیدا کند.
در این مدت دانش آموزان با استفاده از فضای مجازی به عنوان بستر آموزشی درگیر شبکه های اجتماعی و اخبار غیرضروری شدند و اکنون با دانش آموزانی مواجهیم که براثر هیجانات دوران نوجوانی با طیف های ناهمسو همراه می شوند.
همچنین اگر نگاهی به سند تحول بنیادین که آذرماه سال 1390 در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید داشته باشیم متوجه می شویم این سند به دنبال تحول اساسی در آموزش و پرورش است تا در راستای ارتقای سرمایه انسانی و در جهت پیشرفت وتوسعه کشور در زمینه های گوناگون گام بردارد. از بنیادیترین موضوعات در این سند که به دنبال شکل گیری انسان کامل است تا ظرفیت و استعدادهای بشری به شکوفایی و کمال برسد و در پرتو این جامعه برای برقراری عدالت و معنویت در جهان را تحقق بخشد.
حالا هر کشوری نسبت به سیاست های توسعه ای به دنبال تحقق برنامه های خود است که تفاوت کشور ما با دیگر کشورها در در آموزه هایی است که در مدارس ارائه میشود. سياستهاي آموزشي يک کشور بيانگر نوع نگرش مسئولان، سياستگذاران و برنامهريزان آموزشي بوده و ميزان اهميت علوم، توجه به اصطلاحات آموزشي و استفاده از رويکردهاي نوين در آموزش علوم را در آن کشور نشان ميدهد.
هماکنون حوزه پرورش در مدارس گمشده اصلی آموزش و پرورش کشور است که با شرایط کنونی تحقق آن و رسیدن به آرمانهای پرورشی سخت است، مگر اینکه نظام آموزشی کشور از حالت کمّیگرایی خارج شود.
دانش آموزان در زمان کنکور نیز که به دنبال دانش عالی هستند با سؤالات 4پاسخی راهی دانشگاه می شوند و مخصوصاً در مدارس خاص آموزش و پرورش هیچ تلاشی برای حوزه پرورشی نمیشود که به طور معمول همه توان در حوزه آموزشی است.
برآوردهای غیررسمی نشان می دهد که نرخ مطالعه کتاب های غیر درسی در میان دانش آموزان ایرانی فاصله بسیار معنای داری با استانداردهای جهانی دارند و به گفته کارشناسان واقعیت این است که دانش آموزان کشور با فقر مطالعه کتابهای غیردرسی روبه رو هستند و این امر به عنوان حلقه مفقوده در نظام آموزشی کشور خودنمایی میکند.
دانشآموز کمالجو و یادگیرنده است
مدیر آموزش و پرورش ناحیه ۲ همدان در رابطه با سند تحول بنیادین آموزش و پرورش گفت: در آموزش و پرورش نیازمند تحول هستیم که این تحول نیازمند یک سند است که به صورت منظم در آموزش و پرورش اجرا شود.
حمید گلنار با بیان اینکه سند تحول بنیادین به یک نقشه راه تبدیل شده گفت: هدفمان که تربیت یک شهروند با ویژگیهای خاص در آموزش و پرورش است که بر اساس مبنای تعالیم و آموزههای دینی می باشد.
گلنار در ادامه افزود:در این سند مدرسه با افق چشمانداز ۱۴۰۴ یک جزئی از مراتب حیات طیبه است که باید ویژگیهایی همچون فرهنگ غنی اسلامی، نقطه اتکا ملت و دولت برای پیشرفت کشور و از قدرت تصمیم گیری برخوردار باشد.
وی با بیان اینکه برنامهریزی و نقشآفرینی در انتخاب آگاهانه، اخلاقی و مسئولانه بین دانشآموزان از دیگر موارد مهم در این سند است گفت: دانشآموز کمالجو و یادگیرنده است، باید مستمر فرصتهای یادگیری به دست آورد و از طرفی خود ارزیاب باشد.
گلنار با بیان اینکه مدیریت مدارس مبتنی بر ارکان تعلیم و تربیت است، گفت: امروز دانشآموز مشارکتجو است، مدیریت مدارس نقدپذیر است و تمامی نقدهایی که به آنها وارد میشود را به عنوان راهکار و حل مسأله میبینند.
آموزش و پرورش به دنبال تربیت تمام ساعتی است
همچنین معاون پرورشی و فرهنگی اداره کل آموزش و پرورش استان،سند تحول آموزش و پرورش را یکی از مطالبات مقام معظم رهبری دانست و گفت:آموزش و پرورش به دنبال تربیت تمام ساعتی است و چرخشهایی در تغییر و تحول بنیادین مدارس شاهد هستیم که سبب شده مدرسهها از یک مرکز آموزشی به یک نهاد تربیتی تبدیل شوند.
مجتبی قمری با بیان اینکه باید در همهی ابعاد مختلف تعلیم و تربیت دانشآموزان نقش داشته باشند،گفت: این به بدان معنی است که تمام قسمتهای مختلف و به صورت تمام وقت به تربیت دانشآموزان رسیدگی کنند و تکبعدی عمل نکنند.قمری بیان کرد: هرجا که نهادهای متولی به شکل تک بعدی وظایف خود را انجام دهند یعنی از سند تحول فاصله گرفته ایم.وی درادامه افزود: توجه کردن به سند تحول بنیادین و ارتقاء یافتن نیروی انسانی باید همراه با تربیت معلمانی باشد که بتوانند این سند را اجراء کنند.
معاون پرورشی اداره آموزش و پرورش استان با بیان اینکه تربیت یک فرایند طولانی است،گفت: آن چیزی که باعث فاصله شده جشنواره محوری و اجرای برنامههای مقطعی است،که البته باید فرایند تربیتی به شکل مستمر در طول سال انجام گیرد.
قمری در ادامه گفت: از مهمترین عواملی که سبب شده به موارد تربیتی و پرورشی توجه کمتری شود کمبود نیرو و امکانات در این وزارتخانه است.وی افزود: ضربهی کرونا به مسائل پرورشی بسیار زیاد بود، لازم است تمام نهادهای تربیتی برای از بین بردن این ضربه اقدام کنند.
قمری با اشاره به تعطیلی مدارس در 2سال گذشته و تغییر فعالیت دانش آموزان در حوزه های تربیتی گفت:فعالیتهایی از جمله مسابقات، گروههای سرود، گروههای نمایشی فرصتهای تربیتی بود که از دست ما رفته است. وی در پایان گفت: حالا که کرونا را تا حدی پشت سر گذاشتیم و مدارس صد در صد باز هستند باید قدر این موقعیت را بدانیم، در همین راستا دورههای تربیتی را برای مشاوران و مربیهای پرورشی پیش از بازگشایی مدارس برگزار کنیم.
سیاست آموزشی در کشورهای دیگر
در یک بررسی کلی از چندکشور توسعه یافته مانند سنگاپور،ژاپن،انگلستان و استرالیا می توان نتیجه گرفت که سیاست آموزشی واحد و مشترکی در این کشورها دیده نمی شود که به رشد پایه های فکری این کشورها منجر شده و در ادامه به آن ها اشاره می کنیم.
■ سنگاپور: متمركز بر رشد منابع انساني است و سعي ميشود تا دانشآموزان را با نيازهاي فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي كشور آشنا ساخته و با آموزش مهارتهاي ويژه، نيروهاي كاري لازم جهت رفع اين نيازها را تعليم دهند. سنگاپور جزو معدود كشورهايي است كه موفق شده است تا در زمينه تلفيق فناوري اطلاعات و ارتباطات با رويكردهاي تربيت معلم و آموزش دانشآموزان قدمهاي اساسي بردارد .
■ ژاپن: به اجراي اصلاحات آموزشي نظير بازسازي برنامه درسي به طوري كه درآن سختگيري كمتر باشد و در عوض به تفكر مستقل بيشتر تأكيد شود، پرداخته شده است. اين كشور با برخورداري از نظام آموزشي اصلاحگرا و متمركز كه آموزش و پرورش موفق را لازمه موفقيت ژاپنيها ميداند، داراي يك برنامه درسي پويا و اصلاح گرا است .
■ انگلستان: دهه گذشته تا حد زيادي سياستهاي تمركززدا و تا حدودي تمركزگرا به اجرا درآمده است. بنا بر قوانين اصلاحات آموزشي مصوب 1998 تمركز عمدهاي بر مدارس محلي و نظام آموزشي محلي معطوف گرديده است. انگلستان داراي سند ملي برنامه درسي بوده و فراهم نمودن فرصتهاي مناسب آموزشي براي كليه شهروندان انگليسي به منظور بهرهمندي از زندگي پربار و مشاركت در جامعه رقابتي قرن بيست و يكم از جمله مهمترين سياستهاي آموزشي اين کشور است .
■ استراليا: حفظ مطالب درسي اهميتي ندارد، بلكه عمده تأكيد بر خودآموزي، يادگيري از طريق كاوشگري، پرسشگري و تشويق جوانان به سوادآموزي فردي است. پرورش نيروي كار براي جامعه مبتني بر علوم و فناوري؛ پاسخگو بودن آموزش و پرورش به نيازهاي در حال تغيير بازار كار؛ برقراري ارتباط بين آموزش و پرورش و كارآموزي؛ تداوم بخشيدن به آموزش حرفهاي و حرفه آموزي به صورت آموزش در طول زندگي؛ اتخاذ رويكرد شايسته محوري در حرفه آموزي از سياستهاي آموزشي اين کشور محسوب ميشود.
در ایران نیز مبنای آموزش در دهه های گذشته براساس سياست مدرسه سالاري در جهت بهبود كيفيت آموزش و سياست تمركز زدايي آموزشي در سازمان هاي آموزش و پرورش اجرا شده است که البته با تدوین سند تحول بنیادین در سال های گذشته بر این اساس ارائه شده است.
|
