|
با نزدیکشدن به زمان برگزاری 19مین نمایشگاه بینالمللی گردشگری تهران، بار دیگر نام همدان در جلسات اداری و برنامهریزیهای استانی پررنگ شده است؛ نشستی که اینبار در استانداری همدان برگزار شد و محور اصلی آن، هماهنگی و تأکید بر اهمیت حضور همدان در یکی از مهمترین رویدادهای سالانه صنعت گردشگری کشور بود.
نمایشگاهی که از ۲۳ تا ۲۶ بهمنماه ۱۴۰۴ در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران برگزار میشود، نهفقط یک رویداد نمایشی، بلکه ویترین سیاستگذاری، رقابت استانها، جذب سرمایهگذار و روایتسازی مقصدهاست.
از همین منظر، جلسه اخیر استانداری را میتوان تلاشی برای پررنگتر کردن نقش همدان در این آوردگاه ملی دانست؛ هرچند پرسش اصلی همچنان باقی است: همدان قرار است چگونه و با چه روایتی در این نمایشگاه حاضر شود؟
حضور همدان یک ضرورت است، نه انتخاب
در این نشست، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان همدان با نگاهی حمایتی و در عین حال مطالبهگر، بر اهمیت حضور هدفمند همدان در نمایشگاه گردشگری تأکید کرد.
محسن معصوم علیزاده نمایشگاه تهران را فرصتی دانست که نباید صرفاً به «برپایی یک غرفه» تقلیل یابد، بلکه باید به سکویی برای معرفی ظرفیتهای متنوع استان و ایجاد پیوند میان بخش دولتی، مدیران شهری و بخش خصوصی تبدیل شود.
وی با اشاره به جایگاه تاریخی، طبیعی و فرهنگی همدان، از مدیران دستگاههای اجرایی، شهرداریها، فعالان گردشگری و سرمایهگذاران بخش خصوصی خواست نگاه حمایتی و مشارکتی به حضور استان در نمایشگاه داشته باشند. در واقع پیام اصلی مدیرکل روشن بود: بدون همراهی مدیریت شهری و بدنه اقتصادی استان، حضور همدان در چنین رویدادهایی به نتیجهای فراتر از ظاهر آراسته نخواهد رسید.
این تأکید، ناخواسته یک واقعیت قدیمی را یادآوری میکند؛ اینکه همدان با وجود برخورداری از برندهای شناختهشدهای چون هگمتانه، بوعلی، الوند، غار علیصدر و شهر جهانی سفال، هنوز نتوانسته این ظرفیتها را در قالب یک روایت منسجم و اقتصادی در سطح ملی عرضه کند.
نمایشگاه، میدان رقابت مقصدهاست نه گزارش عملکرد
معاون گردشگری استان همدان نیز در این جلسه با تأکید بر ماهیت رقابتی نمایشگاه گردشگری، حضور در این رویداد را فرصتی برای معرفی بستههای سفر، ظرفیتهای نوین گردشگری و تعامل مستقیم با فعالان این حوزه دانست.
علی خاکسار بر این نکته تأکید کرد که نمایشگاه تهران تنها محل ارائه بروشور و تصاویر نیست، بلکه فضایی است که استانها تلاش میکنند تعریف تازهای از خود بهعنوان مقصد گردشگری ارائه دهند؛ تعریفی که باید متناسب با ذائقه امروز گردشگران، سرمایهگذاران و آژانسهای مسافرتی باشد.
وی با اشاره به تنوع گونههای گردشگری در همدان - از گردشگری تاریخی و فرهنگی گرفته تا طبیعتگردی، گردشگری سلامت و رویدادمحورخواستار آن شد که حضور استان در نمایشگاه، بازتابدهنده این تنوع باشد، نه محدود به چند تصویر تکراری و نمادهای کلیشهای.
اما آنچه در لایه زیرین این سخنان قابل تأمل است، چالش همیشگی همدان در تبدیل ظرفیت به محصول گردشگری است. نمایشگاه زمانی برای استان دستاورد دارد که بتواند بستههای مشخص، قابل فروش و جذاب ارائه دهد؛ موضوعی که سالهاست در سطح حرف باقی مانده و کمتر به مرحله اجرا رسیده است.
صنایعدستی؛ از ویترین فرهنگی تا ابزار اقتصادی
در ادامه نشست، معاون صنایعدستی استان همدان با تمرکز بر نقش صنایعدستی در نمایشگاه گردشگری، بر لزوم توجه جدی به این بخش بهعنوان یک مزیت رقابتی تأکید کرد. همدان بهعنوان یکی از استانهای پیشرو در حوزه صنایعدستی، بهویژه با برند جهانی لالجین، میتواند از نمایشگاه تهران برای معرفی توانمندیهای تولیدی، هنری و اقتصادی این حوزه استفاده کند.
خلجی خواستار آن شد که صنایعدستی همدان در نمایشگاه، صرفاً نقش تزئینی و نمایشی نداشته باشد، بلکه بهعنوان بخشی از زنجیره اقتصاد گردشگری دیده شود؛ زنجیرهای که میتواند به اشتغال، فروش و ارتباط مستقیم با بازار منجر شود.
این سخنان، در عین اهمیت، یک پرسش جدی را مطرح میکند: آیا نگاه سیاستگذاران استان به صنایعدستی، از مرحله ویترینسازی عبور کرده است؟ یا همچنان این حوزه در رویدادهای ملی، قربانی نگاه نمادین و غیر اقتصادی خواهد شد؟
مطالبه از مدیران شهری و بخش خصوصی
یکی از محورهای مشترک سخنان مدیران حاضر در جلسه، ضرورت همراهی مدیران شهری و بخش خصوصی بود. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که هرجا شهرداریها، سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی بهطور واقعی وارد میدان شدهاند، حضور استانها در نمایشگاه گردشگری پررنگتر و اثربخشتر بوده است.
همدان نیز از این قاعده مستثنی نیست. بدون مشارکت شهرداریها در روایتسازی شهری، بدون حضور بخش خصوصی در ارائه خدمات و بدون تعریف منافع مشترک، نمایشگاه به یک رویداد کوتاهمدت و پرهزینه تبدیل میشود که اثر ماندگاری در توسعه گردشگری استان ندارد.
جلسه استانداری، اگرچه بیش از آنکه تصمیمساز باشد، تأکیدی و هماهنگی بود، اما دستکم یک پیام صریح داشت: حضور همدان در نمایشگاه گردشگری، پروژه یک اداره یا یک معاونت نیست؛ پروژه استان است.
نمایشگاه گردشگری؛ آینه ضعفها و فرصتها
19مین نمایشگاه بینالمللی گردشگری تهران، برای همدان میتواند هم فرصت باشد و هم آینهای شفاف از ضعفهای مزمن. فرصتی برای بازتعریف تصویر استان، جذب سرمایهگذار و تعامل با بازار گردشگری کشور؛ و آینهای که نشان میدهد آیا همدان توانسته از مرحله شعار و ظرفیت عبور کند یا نه.
اگر حضور استان، بار دیگر به تکرار تصاویر آشنا، بروشورهای مشابه و وعدههای کلی محدود شود، نتیجهای متفاوت از سالهای گذشته نخواهد داشت. اما اگر اینبار، تأکیدهای مطرحشده در جلسه استانداری به برنامه عملی، مشارکت واقعی و روایت منسجم تبدیل شود، نمایشگاه تهران میتواند نقطه شروعی تازه برای گردشگری همدان باشد.
در نهایت، آنچه از این جلسه برمیآید، اعلام اهمیت حضور همدان در نمایشگاه است؛ اما اهمیت، زمانی معنا پیدا میکند که به تصمیم، برنامه و اقدام منجر شود. نمایشگاه میآید و میرود، اما آنچه باقی میماند، تصویری است که همدان از خود ساخته است؛ تصویری که یا همچنان در قاب گذشته میماند، یا به آیندهای قابل رقابت در گردشگری کشور گره میخورد.
|