|
تراکم جمعیت استانهمدان 17/55 درصد بالاتر از میانگین کشوری است.
نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 95 نشان میدهد استانهمدان با 89 نفر در هر یک کیلومترمربع رتبه هفتم کشور در تراکم جمعیت را دارد.
بر اساس گزارش مرکز آمار، تراکم جمعیت استان در سال 90 نیز با 2/90 نفر در هر کیلومترمربع رتبه ششم کشور را دارا بوده است.
این گزارش نشان میدهد جمعیت استان در فاصله 5 سال با کاهش مواجه بوده، چنانچه نتایج سرشماری سال 95 کاهش 30 هزارنفری جمعیت استان را نشان میدهد. بر این اساس، همدان با عدد منفی 23 دهم درصد رکورددار نرخ رشد جمعیت منفی در بین استانهای کشور است.
رتبههای نخست تا پنجم تراکم جمعیت در کشور نیز به استانهای تهران، البرز، گیلان، مازندران و قم به ترتیب با 2/969، 4/529، 2/180، 7/137 و 1/112 نفر در هر یک کیلومتر اختصاص دارد.
بر این اساس، خراسان جنوبی با 1/5 و سمنان با 2/7 نفر کمترین تراکم جمعیت را در هر کیلومترمربع دارد و جزو کمترافیکترین و پاکترین استانهای کشور به شمار میروند.
میانگین تراکم جمعیت کشور در سال 95 نیز 1/49 نفر در هر کیلومترمربع است که همین آمار در سرشماری سال 90 برابر با 1/46 نفر در هر کیلومترمربع بوده است.
آمار پیش رو به معنای ایجاد قطبها و کلونیهای جمعیتی در مناطق شهری استان و مخصوصاً مرکز استان است. قطبهای جمعیتی به کلانشهرهایی گفته میشوند که تراکم جمعیت، آلودگی هوا و ترافیک در آنها بسیار بالاست، تأمین زیرساختها و تأمین منابع مانند آب و برق دچار مشکل است و از همه بدتر پیام اشتباهی به مدیریت جمعیت کشور میدهد.
توجه به میزان تراکم جمعیت در استان نشان میدهد نظام مدیریت در زمینه توزیع جغرافیایی جمعیت که ذیل آمایش سرزمینی تبیین میشود، مانند برخی از موضوعات دیگر بهدرستی عملنکرده و بسیاری از آسیبهایی که امروز در استان شاهد هستیم ناشی از نبود توزیع جغرافیایی صحیح جمعیت است. این اتفاق در بسیاری از استانهای کشور وجود دارد و مختص همدان نیست.
به نظر میرسد آمایش سرزمینی میزان تراکم جمعیت یکی از کارهای فوری و بسیار ضروری است که باید تاکنون انجاممیشد اما انجامنشده و آسیبهای زیادی ایجاد کردهاست.
اگر سیاست و راهبردی برای مدیریت جابجایی جمعیت در درون استان وجود نداشته باشد، حاشیهنشینی مخصوصاً در شهر همدان و همچنین سایر شهرهای استان بیشتر خواهدشد.
شهرنشینی و الگوی شهرنشینی در رابطه معکوس با جمعیت و فرزندآوری است و الگوی شهرنشینی به معنای الگوی زندگی در آپارتمانهای کوچک، مشغلههای بیشتر و نظام دغدغههای ذهنی و رفتاری بیشتر است. در تمام دنیا میان شهرنشینی و الگوی جمعیت و فرزندآوری رابطه معکوس وجود دارد و در دهه ۴۰ که شهرنشینی در ایران با سرعت بالایی افزایش یافت این موضوع خود را در آمارها نشان داد.
اگر برنامهریزان در استان بتوانند شهرهای کوچک را جایگزین زندگی در شهرهای بزرگ کنند و اگر برای شهرهای کوچک برنامه راهبردی وجود داشته باشند که جمعیت را در شهرهای کوچکتر حفظ و متمرکز کنند، چهبسا مدیریت جمعیت ممکنتر خواهد شد.
|
