|
امام سجاد(ع)، در 5 شعبان سال 38 هجری قمری در مدینه دیده به جهان گشود. مادرش شهربانو دختر یزدگرد بود. امام سجاد(ع) وقتی به نماز میایستاد، بدنش میلرزید، رنگش تغییر میکرد و چون سعفنخل از ترس خدا به لرزه میافتاد. امام سجاد(ع) دعوت هیچکس را رد نمیکرد و همواره با مستمندان و محرومان هم غذا میشد. امام سجاد(ع) شبها بر دوش خود طعام حمل میکرد، و در خانه فقرا را میزد و بر آنها تقسیم مینمود. امام سجاد(ع) 20 سال بر پدرش گریست که هیچ وقت غذایی برای او نیاوردند، جز اینکه گریه کرد.
شناسنامه امام سجاد(ع)
امام چهارم علی بن الحسین ملقب به «زین العابدین» و «سید السجادین» در 5 شعبان سال ۳۸ هجری در مدینه به دنیا آمد. مادر گرامی ایشان شهربانو دختر یزدْگِرد (آخرین پادشاه ساسانی) بود. امام سجاد (ع) دوران رشد خود را در عهد امامت امام مجتبی (ع) و پدر خود حسین بن علی (ع) سپری کرد. در کربلا حاضر شد، اما به دلیل بیماری نتوانست در جنگ شرکت کند. پس از آن قریب به 34 سال، یعنی تا سال 94 قمری، رهبری شیعه را برعهده داشت. ابوالحسن و ابومحمد از کنیههای مشهور امام سجاد(ع) است و القاب مشهور آن حضرت: زین العابدین و سید الساجدین، زکی، امین، سجّاد و ذوالثّفنات و نـقـش نـگـیـن آن جناب به روایت حضرت صادق(ع) «اَلْحَمْدُللّهِ الْعَلِی» بوده و به روایت امام محمد باقر(ع) «اَلْعِزَّةُ لِلِّه» و به روایت حضرت موسی کاظم(ع)، «خَزِی وَ شَقِی قاتِلُ الْحُسَینِ بْنِ عَلی علیهالسلام» بودهاست. امام سجاد (ع) در سال 94 قمری به تحریک ولید بن عبد الملک مسموم گردید و به شهادت رسید و در کنار امام مجتبی (ع) در بقیع مدفون شد.
امام سجاد(ع) در عین آنکه زینت عبادتکنندگان، بزرگمرد عبادت، عرفان وسجده بود، مجاهد بزرگ فیسبیل ا... بود، او در عین آنکه کانون علم و اندیشه ومعرفت بود، تواضع ویژهای داشت، و در عین آنکه شکوه و جلال و ابهت خاصی داشت، دارای حلم و بردباری و سعه صدر مخصوصی بود و در یک کلمه کانون همه کمالات انسانی و ارزشهای والای معنوی بود. آن حضرت با عنوان زینالعابدین و سجاد خوانده میشود، زیرا او قبل از هر چیز بنده خالص و صالح خدا بود، و سجدههای طولانی او، هربینندهای را به سوی خدا جذب میکرد. خداوند در حدیث لوح -که آن نامهای از سوی خدا به پیامبر اکرم(ص) است- او راچنین معرفی کردهاست: «سید العابدین و زین اولیائی الماضین؛ او آقای عبادتکنندگان و زینت اولیای پیشین من است».
سیره اخلاقی امام سجاد(ع)
همه نشانههایی را که برای بندگان کامل پروردگار «عباد الرحمن» معین شده در علیبنالحسین(ع) آشکار است. در چنان دوره تاریکی برای جویندگان انسانیت به حقیقت چراغی روشن بود. با رفتار و گفتار خود سیرت فراموش شده جد و پدر و خاندان رسالت را زنده کرد و مردمی که سالها با عصر نبوت فاصله داشتند نمونه تربیت اسلامی را بهچشم خود دیدند. پرستش خدا، نرم خویی، محاسبه نفس تا حد ریاضت، خودشکنی برای حق، دستگیری مستمندان، بخشش، پرهیزگاری و... از ویژگی های ایشان بود.
جاحظ در رسالهای که در فضائل بنی هاشم نوشته در باره او گفتهاست: «اما علی بن الحسین(ع)، درباره او، خارجی را چون شیعه و شیعه را چون معتزلی و معتزلی را چون عامی و عامی را چون خاص دیدم و کسی را ندیدم که در فضیلت او شک داشتهباشد».
صحیفه سجادیه، زبور آل محمد علیهم السلام
دعاها و مناجاتهای این امام همام، به نام صحیفهسجادیه معروف است و پس از قرآن و نهجالبلاغه، بزرگترین و غنیترین گنجینه حقایق و معارف الهی به شمار میرود، بهطوریکه بزرگان شیعه آن را اخت القرآن، انجیل اهل بیت(ع) و زبور آلمحمد(ص) نامیدهاند. مرحوم مجلسی در مورد دلیل نامگذاری صحیفه به زبور آل محمد(ص) و انجیل اهلبیت(ع) چنین مینگارد: «همانطورکه زبور و انجیل از جانب خداوند متعال بر زبان داوود(ع) و عیسی بن مریم(ع) جاری شد، صحیفه نیز از جانب خداوند متعال بر زبان سید ساجدین، علی بن الحسین زین العابدین(ع) جریان یافت».
برخی مباحث صحیفه به قرار زیر است: 1.مسائل اعتقادی: «توحید خالص، اسماء ا...، نبوت و محبت به نبی مکرم(ص)، امامت، معاد»؛ 2. اسلام؛ 3. فرشتگان؛ 4. مباحث اخلاقی؛ 5. طاعات؛ 6. ذکر و دعا.7. سیاست؛ 8. اقتصاد؛ 9. مسائلی درباره انسان و جهان؛ 10. مسائل اجتماعی؛ 11. علم. 12. تاریخ. 13. مسائل مربوط به بهداشت و سلامت جسم و آرامش روانی. 14. مسائل نظامی و یک سلسله مباحث دیگر.
|
