|
■ اراکیها حق آبه تالاب را بستند
تالاب فصلی آقگل، بزرگترین تالاب طبیعی استان همدان است که معمولاً از اواسط پاییز تا اواسط بهار سال بعد به مرور آبگیری میشود و در صورت سیراب شدن تا اواسط تابستان نیز در آن آب وجود دارد.
تالاب فصلی آقگل در سالهای اخیر به دلیل مشکلاتی از جمله تأمین نشدن حقآبه آن و همچنین کمبود بارشها دچار خشکسالی شده و با روند کمبود بارشها در سالجاری این تالاب امسال کاملاً خشک شده است.
به گزارش همدانپیام، بينظيرترين و زيباترين اكوسيستم طبيعت كه سخاوتمندانه زيبايياش را در اختيار انسانها قرار داده تالابها هستند.
تالابها در اكوسيستم طبيعت از اهميت فوقالعادي برخوردارند كه با بيمهري انسانها دستخوش صدماتي شايد جبرانناپذير شدهاند.
تالابها تراژدي تلخ كاهش ذخيره آبي، خشكي و نابودي را تجربه ميكنند كه آنها را به مظلومترين اكوسيستمها تبديل كرده است.
تالابها بهترين زيستگاه براي زندگي و تأمين غذاي پرندگان، ماهيها و آبزيان هستند، گرچه اين زيبايي وسعت چنداني ندارند، اما به علت ويژگيهاي منحصر به فردشان بهترين بوم براي فعاليتهاي اقتصادي، اجتماعي و بخصوص تفريحي است.
تالابها سالانه تعداد بيشماري گردشگر را به سمت خود ميكشانند و زيباييهايشان را نثار انسانها ميكنند، اما وظيفه ما حمايت از اين طبيعت آرام قبل از نابود شدنشان است.
بررسی پیشینه تالاب آقگل بیانگر این موضوع است که ارتفاع تالاب حتی در سالهای پر آب از نیم متر تجاوز نمیکرد، اما به دنبال دستکاری آن و ایجاد دیواره در حوالی تالاب ارتفاع و عمق آب افزایش، اما وسعت و ماندگاری آب کاهش یافته است.
بیشتر ساکنان حاشیه تالاب آقگل در حرفه کشاورزی فعالیت دارند و کشاورزان این منطقه برای آبیاری محصولات خود به شدت اقدام به برداشت منابع آبی برای کشتهای پر آببر میکنند .
اکبر یکی از کشاورزان آن حوالی است او میگوید حق با تالاب است. او دامدار است، در آقگل. همچنان که از گرما کلافه است، میگوید:«اول تالاب مهم است، بعد شرب و کشاورزی.» اهالی آقگل دوست دارند روزگار خوش تالاب را ببینند. آنقدر خوب که«صیاد به صید و صیادی مشغول باشد، کشاورز به کشاورزیاش و دام سبک و سنگین، علوفه تازه دارند.» سال پیش هم آب به آقگل آمد، اما دیرتر و کمتر.
تالاب فصلی آقگل با وسعتی حدود۸۳۰ هکتار در جنوبشرقی روستای اسلامآباد از توابع شهرستان ملایر و روستای توتل در کنار کوه کت در مرز استانهای همدان و مرکزی قرار گرفته است و شاید همین قرارگیری در مرز 2استان موجب بیتوجهی به این تالاب بزرگ شده است.
وقتی به ورودی تالاب رسیدیم لحظهای مات و مبهوت شدم چراکه این تالاب زیبا و پر از آب همیشه پرندگان مهاجر و زیبای بسیاری را میهمان خود میدید، اما به جز خشکی و بیابان چیزی از این تالاب زیبا برجای نمانده بود.
با وجود گرمای بسیار هوا کمی جلوتر رفتیم و باز هم صحنههایی را دیدیم که شاید برای هر بینندهای دردآور باشد ماهیهای بیجانی که از شدت گرما خشک شده بودند و صحنههای دلخراشی را از مرگ محیطزیست به رخ میکشیدند.
آقگل سرزندهای که پرندگان زیبا و مهاجر را در خود جای میداد از آن جز بیابان بیآب و علفی باقی نمانده بود. رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان ملایر درباره خشک شدن تالاب آقگل گفت: خشک شدن تالاب آقگل با توجه به فصلی بودن آن امری طبیعی است و در سالهای ۸۸ تا ۹۵ نیز این تالاب کاملاً خشک بوده است، امسال نیز به دلیل خشکسالی بیسابقه در ۵۰ سال اخیر، طبق روال طبیعی خشک شده است. عباس نجاری با اشاره به این موضوع که بارشهای فصلی مهمترین منبع تغذیه این تالاب است بیان کرد: مهمترین دلیل خشک شدن تالاب، کاهش بارشهای فصلی است و از طرفی حوضه آبریز رودخانه قرهچای در جنوب دشت کمیجان به عنوان حقآبه زیستمحیطی این تالاب یکی دیگر از منابع تغذیه تالاب است که متأسفانه تا امروز به صورت کامل تأمین نشده است.
وی با اشاره به اینکه بخش عمدهای از حقآبه زیستمحیطی تالاب در اختیار استان مرکزی است، گفت: سال گذشته اقداماتی انجام شد تا خشک شدن تالاب به تعویق بیفتد و در یک دوره زمانی نهری از رودخانه قرهچای به سمت تالاب باز شد، اما حقآبه از طرف وزارت نیرو به طور کامل محقق نشد.
نجاری با اشاره به کشت محصولات پر آببر در منطقه آقگل اشاره کرد و افزود: جهادکشاورزی باید به عنوان متولی این امر، کشاورزان را به سمت کشت محصولات کم آببر و پاییزه که نیازی به تأمین آب از طریق آبخوانها ندارند، هدایت کند.
وی در ادامه از مهاجرت پرندگان ساکن در این تالاب به طور کامل خبر داد و گفت: بسیاری از پرندگان مهاجر همچون اردک سرسبز، فلامینگو، خوتکا، کاکایی، پاچیلیک و عقاب تالابی که در مسیر مهاجرت خود این تالاب را برای استراحت یا زادآوری انتخاب میکردند، در حالحاضر با خشک شدن تالاب در منطقه حضور ندارند. نجاری به تدوین برنامه مدیریت زیستبومی تالاب آقگل بین دو استان همدان و مرکزی اشاره و بیان کرد: پس از برگزاری جلسات متعدد بین 2 استان و با حضور ذینفعان بومی و محلی و ارگانهای متولی، برنامه مدیریت زیستبومی تالاب تدوین و نهایی شد و قرار است در کمیته برنامهریزی 2 استان مصوب شود.
وی تأمین حقآبه زیستمحیطی تالاب را از نتایج تصویب برنامه مدیریت زیست بومی آن دانست و گفت: یکی دیگر از اقدامات نویدبخش در مورد تالاب آقگل، احداث دومین دریچه هیدرولیکی تالاب با قابلیت انتقال آب از حاشیه به سمت تالاب با دبی ۱۰ مترمکعب در ثانیه بود که اخیراً انجام شد، این دریچهها با جلوگیری از خروج آب از تالاب، در احیای آن بسیار مؤثر است.
نجاری بیان کرد: هدف دوم احداث این دریچههای هیدرولیکی استفاده از ظرفیت تالاب در مواقع بحرانی مانند سیل است. این دریچهها با هدایت سیلاب به تالاب، از آسیب زدن به اراضی کشاورزی منطقه جلوگیری میکند.
|
