|
ایران تحت سختترین شرایط تحریمی تاریخ قرار دارد. اقتصاد ایران این روزها با فشار همهجانبه آمریکا با بحران مواجه شده و آنگونه که رئیس کل بانک مرکزی میگوید در هفتههای منتهی به برگزاری انتخابات آمریکا، این فشار افزایش خواهد یافت اما آیا راهی برای برونرفت از این بحران، در این سوی ماجرا نیست؟
آمریکاییها بهصراحت نشان دادهاند که بهدنبال مذاکرهاند و این تمایل حکایت از آن دارد که سیاستمداران و سیاستگذار این کشور واقف هستند که چنین فشاری امکان تداوم همیشگی نخواهد داشت. اما آیا میتوان این سوی ماجرا، در درون مرزهای ایران برای برونرفت از این بحران تصمیم گرفت؟
پاسخ اغلب کارشناسان و مسئولان به این پرسش مثبت است. راههای متعددی برای غلبه بر این فشار وجود دارد که میتواند راه را بر خطر دوباره ببندد.
در شمایی کلی، مقام معظم رهبری راه را عبور از مسیر اقتصاد مقاومتی میدانند آنچه کارشناسان و مسئولان نیز بدان باور دارند و میدانند قرارگیری در این مسیر راه را بر خطر فشار دوباره خواهد بست.
اقتصاد مقاومتی البته مفاهیم پیچیده و گستردهای را در خود جای داده است. شاید توجه به یک حوزه بتواند این مفهوم را بیش از پیش تبیین نماید. آمریکا فشار حداکثری را از مسیر نفت و تحریم صادرات نفت ایران اعمال کرد. شاید اگر برنامههای متعدد دولتها در سالیان گذشته برای فاصلهگیری از اقتصاد نفتی به مرحله اجرا درمیآمد امروز اقتصاد درگیر چنین بحرانی نمیشد اما به هر روی، در شرایط کنونی نیز میتوان با تدابیری، بحران را برطرف کرد.
محمولههای نفت خام، از لحاظ حجم محمولههای بزرگی هستند که قابلیت رصد و پیگیری آنها در جهان وجود دارد. آمریکا میتواند با رصد نفتکشها در مسیر صادرات نفت اختلال جدی ایجاد کند اما بیتردید صادرات فرآوردهها آن هم در حجمهای کوچک و بیشمار میتوانند ورق را به نفع ایران بازگرداند.
یکی از مهمترین راهکارها برای عبور از این بحران، بالا بردن تراکنشهای مالی از طریق صادرات در احجام کوچکتر است. این مسیر آزموده شده خطر رصد تمامی تراکنشهای مالی ایران را خنثی میکند. از سوی دیگر تمرکز برای حل بحران بانکی کشور خود عاملی است که میتواند به خنثیسازی اتفاقات آتی برای تشدید فشار بر ایران منجر شود.
ایران میتواند با تدوین برنامهای میانمدت و کوتاهمدت دست به کار راهاندازی پالایشگاههای مقیاس کوچک یا پتروپالایشگاههای کوچک شود و با ارتقای کیفیت فرآوردههای تولیدی بازار مناسبی را برای خود دست و پا کند. بیتردید اینها مشتی از خرواری است که به دست مهندسان ایرانی قابل اجراست. شاید اعلام تمامی توانمندیها بتواند دشمن خارجی را هوشیارتر از گذشته نماید از اینرو اشاره به این نکته که راه برای ما باز است و اتفاقا در مسیری امیدوارکننده قرار داریم، کافی است تا نسل آینده بداند روزهای خوب پیشرو حاصل مجاهدت امروز تک تک ایرانیانی است که از دل سختیها، موقعیتهای ویژهای را بیرون آوردند.
* رضا نصیری
کارشناس انرژی
|
